شماره ۱۱۹۲

کدامیک برای تشخیص آلرژی بهتراست، تستRAST یا تست‌پوستی؟

پزشکی امروز
  • چهارشنبه 9 خرداد 1397 ساعت 13:56
  • پزشکی امروز
  • 0
کدامیک برای تشخیص آلرژی بهتراست، تستRAST یا تست‌پوستی؟

تستRadioallegosorbent test)RAST) نوعی آزمایش خون برای تشخیص آلرژی درفرد می‌باشد که خون را از‌نظر وجود پادتن igE بررسی‌نموده و نشانگر آن است که فرد به چه‌موادی آلرژی دارد. آلرژی می‌تواند از اشکال کمی آزاردهنده تا  تهدیدکنندهٔ  زندگی متغیر باشد. تست‌های آلرژی مشخص‌می‌نمایند که فرد به‌چه‌موادی آلرژی دارد، درنتیجه می‌توان ازپیش با برنامه‌ریزی، ازآنها پیشگیری‌‌نمود. تستRAST جایگزین تست پوستی‌پریک(Skin prick test) می‌باشد. تست‌پوستی پریک، واکنش‌پوست را به آلرژن‌های اختصاصی مشخص‌‌می‌نماید.

هدف از‌این‌مقاله، بررسی تستRAST و کاربرد آن در آلرژی‌های گوناگون، همچنین روش انجام تست و تفسیر نتایج و مقایسۀ تأثیر تستRAST با تست پوستی پریک می‌باشد.

• تست RAST چیست؟

نوعی تست‌خون می‌باشد که نشان‌می‌دهد آیا خون فرد دربرابر مواد‌خاصی مانند بادام‌زمینی یا دانة‌گرده‌، پادتن‌دارد یا خیر. این پادتن‌ها ایمونوگلوبولینE یا پادتنigE نام دارند. اگر خون فرد پادتنigE را برای مواد خاصی داشته‌باشد، به‌این‌معنا است که نسبت‌به آن ماده آلرژی دارد. این پادتن‌ها عامل ایجاد‌کهیر، خارش، عطسه و دیگر نشانه‌هایی هستند که شخص در‌اثر تماس با آلرژن تجربه‌می‌نماید.

RAST در‌اصل نامی تجاری می‌باشد و اکنون نام متداولی بوده و به‌اشتباه برای هر‌تست آزمایشگاهی که برای تشخیص آلرژی‌ها است، به‌کار‌می‌رود.

مطابق با خط‌مشی تشخیص و مدیریت آلرژی مواد‌غذایی‌ آمریکا (DMFA)، روش‌اصلی تستRAST اکنون منسوخ شده‌است. پزشک به‌احتمال‌زیاد به‌جای تست‌RAST تست‌خونی دیگری به‌نام تست‌الایزا‌(ELISA) را تجویز‌‌می‌نماید که به‌معنی بررسی‌های ایمنی مرتبط با آنزیم می‌باشد(Enzyme-linked immunosorbent assay).

مقایسهٔ تست RAST و تست پوستی:

تست‌های آلرژی انواع گوناگونی دارند اما رایج‌ترین آنها تست‌پوستی یا پین‌پریک(Pinprick) است.

در تست پوستی، مقدار کمی از آلرژن‌های مختلف به‌وسیلهٔ سوزن روی پوست فرد قرار‌داده می‌شود (Pinprick). افرادی‌که به این مواد آلرژی داشته‌باشند، در‌این‌قسمت‌ها دچار کهیر‌خارش‌دار می‌گردند. اما درفردی‌که آلرژی ندارد واکنشی ایجاد‌نمی‌شود.

تفاوت تست‌پوستی با RAST یا الایزا(ELISA) به‌شرح زیر‌است:

• سرعت فرایند تست‌پوستی سریع‌تراز تست‌خونی می‌باشد. تست‌پوستی را می‌توان در مطب‌پزشک نیز انجام‌داد اما برای تستRAST یا الایزا پزشک نمونهٔ خون بیمار را به آزمایشگاه ارسال‌‌می‌نماید.

• سرعت اعلام نتایج: واکنش بدن به تست پوست معمولاً طی ۱۵دقیقه رخ‌می‌دهد، اما اعلام نتیجهٔ تستRAST چندروز تا۲ هفته زمان می‌برد.

• صحت و دقت: تست پوست نسبت‌به تست‌خون از حساسیت بیشتری برخوردار است، اما هردو روش در تشخیص آلرژی دقیق هستند. تفسیر دقیق نتایج تست‌پوست در افرادی که پوست تیره دارند مشکل می‌باشد، همچنین مصرف دارو می‌تواند نتیجۀ تست را تغییردهد، اما تست خون این‌گونه مشکل را ندارد.

• بی‌خطربودن: ممکن‌است فرد نسبت‌به آلرژن مورداستفاده در تست‌پوست دچار واکنش شدیدی شود که البته نادر است، اما چنین خطری در مورد تستRAST یا الایزا وجود ندارد.

• هزینه: تست‌پوست ارزان‌تر‌‌‌از تستRAST یا الایزا می‌باشد و برای برخی‌از افراد هزینه انجام آزمایش اهمیت دارد.

 در برخی‌از موراد پزشک به‌جای تست‌پوستی، تست‌خون را تجویز‌‌‌می‌نماید. علت می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• تست نوزادان یا کودکان؛ زیرا تست‌خون برخلاف تست‌پوست با یک‌بار سوراخ‌نمودن پوست انجام‌می‌گردد.

• پیشگیری‌‌از واکنش‌های‌شدید به آلرژن قوی

•  امکان مصرف داروهایی که با تست‌پوستی تداخل‌دارند

• کاهش احتمال وخیم‌شدن بیماری‌پوستی در مبتلایان به پسوریازیس یا اگزما.

تست‌RAST در‌چه‌مواردی انجام‌می‌شود؟

تست‌خون‌RAST و الایزا برای رفع انواع آلرژی‌ها ازجمله آلرژی به موادغذایی، آلرژی به دارو، آلرژی‌های فصلی و آلرژی به حیوانات خانگی استفاده‌می‌گردند. درکنار تشخیص آلرژی می‌توان از تست‌خون به‌عنوان بخشی‌از فرایند آزمایش و درمان به‌منظور بررسی پیشرفت آلرژی در کودکان استفاده‌نمود.

وجود و تغییرات پادتنigE درخون به پزشک در تعیین پیشرفت آلرژی کمک‌می‌نماید، متخصصان آلرژی آن را قدم‌رو رفتن آلرژی(Allergic march) می‌نامند که در نوزادی آغازشده و تا کودکی ادامه دارد.

پزشکان‌ از انجام تست پوستی برای شیرخواران و نوزادان خودداری‌می‌نمایند، بااین‌حال محققان آزمایش‌خون را برای تشخیص به‌موقع آلرژی در شیرخوار توصیه‌می‌کنند که مزایای زیر را دارد:

• امکان آغاز به‌موقع مداخلة درمانی آلرژی

• پیشگیری‌از واکنش‌های خطرناک آلرژی‌غذایی در شیرخواران

• امکان پیشگیری‌از مبتلاشدن به آسم

• کاهش شیوع اگزما.

روش انجام تست RAST:

روش تستRAST نسبتاً ساده‌بوده و نیاز به آمادگی ندارد و معمولاً از‌دست‌بیمار نمونه خون گرفته‌می‌شود. سپس نمونه به آزمایشگاه فرستاده‌ ‌شده و در‌آنجا ازنظر وجود پادتن‌هایی که در پاسخ به آلرژن‌های مشخصی ایجادشده‌اند، مورد مجموعه‌ای از آزمایش‌ها قرارمی‌گیرد.

صحت نتایج:

براساس نظر مؤسسه آموزش و تحقیقات آلرژی‌غذایی‌آمریکا(FARE)، نتایج ۵۰ الی۶۰ ‌درصداز آزمایش‌های‌خون و پوستی ‌«مثبت کاذب» است، یعنی نتیجۀ تست حاکی‌از ابتلای فرد به آلرژی می‌باشد، درحالی‌که این‌طور نیست. اگر تست‌خون نشان‌دهندهٔ وجود آلرژن خاصی باشد، احتمال دارد که فرد به آن ماده آلرژی داشته باشد اما این امر قطعی نبوده و برای تایید، آزمایش‌های بیشتری موردنیاز می‌باشد. برای نمونه، ممکن‌است تست‌RAST نشان‌دهندهٔ آلرژی فرد به‌موادغذایی مانند نخود باشد، تنها به‌دلیل‌اینکه از خانوادهٔ بادام‌زمینی است که پاسخ‌‌آلرژیک ایجاد‌می‌کند. همچنین سطح‌ پادتن‌خون لزوماً با تعداد دفعاتی که فرد درمعرض آلرژن قرارگرفته است یا شدت واکنش به‌آن، ارتباطی‌ندارد. اگر نتیجهٔ تست برای پادتن خاصی مثبت باشد [که igE اختصاصی مثبت (Positive specific) نام دارد]، نشان‌دهندهٔ این امر است که احتمالاً فرد درمعرض آلرژن قرارگرفته؛ اما به‌این‌معنا نیست که فرد قطعاً به آن ماده آلرژی دارد. نتایج مثبت‌کاذب سبب‌می‌گردد تا پزشک نتایج تستRAST را با درنظرگرفتن پیشینه پزشکی کلی بیمار (به‌ویژه اینکه فرد چندبار درمعرض آلرژن قرارگرفته است) بررسی‌نماید.

چه زمانی باید تست آلرژی را انجام داد؟

آلرژی بسیار رایج است و بیش‌از ۵۰میلیون‌تَن درآمریکا به آن مبتلا هستند؛ بنابراین این تست برای بسیاری از افراد مفید می‌باشد تا تحت‌درمان مناسب قرارگیرند.

آلرژی می‌تواند تمام بدن را درگیر‌نماید. نشانه‌های اصلی که خود را بروز‌می‌دهند عبارتند‌از:

• درد‌شکمی

• تنگی‌نفس

• اگزما

• کهیر

• خارش‌چشم

• گرفتگی‌بینی

نکتهٔ مهم:

به‌خاطر داشته باشید که تست آلرژی به‌تنهایی نشان‌دهندۀ ابتلای فرد به آلرژی یا نوع آلرژی نیست. پزشک باید پیشینه پزشکی فرد و عوامل دیگر را درنظر بگیرد. گاهی‌اوقات آزمایشگاه‌های مختلف از نسخه‌ها یا انواع گوناگونی ازkits برای آزمایش‌خون استفاده‌می‌نمایند. درنتیجه نتایج نسخه‌های‌مختلف (kits) آزمایش مقیاس یا واحد اندازه‌گیری یکسانی ندارند؛ بنابراین پزشک باید نتایج آزمایش را بررسی و سپس آن‌را درسابقۀ بیمار درج‌نماید. در کشورهای توسعه‌یافته از‌هر ۴کودک ۱تَن از آلرژی رنج‌می‌برد! تستRAST در کاهش‌درد ‌و‌ رنج این کودکان و پیشرفت بیماری نقش مهمی دارد.


ارسال نظر

6 + 3 =

replica audemars piguet replica patek philippe replica breitling watches