یکیاز بیماریهای ناتوانکننده، میگرن است که با بهبود تغذیه میتوان آن را کنترلنموده و از حملههای آن جلوگیری کرد. میگرن یکیاز بیماریهای شایع جهانی بوده و جزو ۲۰ بیماری ناتوانکنندهی دنیا بهشمار میرود و بررسیهای زیادی درمورد آن انجام گرفته تا چگونه از بروز آن جلوگیری نمایند که دراین مقاله به این موضوع میپردازیم.
مادهی تیرامین (Tyramine) محرک میگرن میباشد و در برخی موادغذایی وجود دارد که باعث بروز حملات این بیماری میشود و میتوان با نخوردن آنها از حملهی این بیماری پیشگیری کرد. این ماده (تیرامین)، در پنیرکهنه، بعضی از مرکبات و شکلات بهمقدار زیاد موجود است و نقش مهمی در بهوجودآمدن این بیماری دارد.
بینظمی در وعدههای غذایی ممکناست در بهوجودآمدن آن کمکنماید و همچنین فواصل طولانی گرسنگی و همچنین رژیمهای غذایی غیراصولی مانند حذف نان سبوسدار و برنج که بسیاری از افراد برای لاغرشدن از آن بهرهمیگیرند، ممکناست این بیماری را تشدید نماید. در غذاهای کنسروی فرآیندهایی وجود دارد که میتواند میگرن را تشدید نماید چون در برخی انواع کنسرو مثل کنسروماهی، مادهای بهنام هیستامین (Histamine) وجود دارد که باعث بروز حملهی این بیماری میگردد و این بیماران باید از خوردن غذاهای کنسروی و یا مصرف گوشتهای فرآوریشده مانند سوسیس و کالباس و غذاهای آماده پرهیز نمایند چون ممکناست سلامت آنها را بهخطر انداخته و میگرن را تشدید نماید. همچنین استفاده از ظروف پلاستیکی مانند لیوانها و بطریهای پلاستیکی براساس یک بررسی در دانشگاه استانفورد، مادهی بیسفنولA که مادهی شیمیایی در اینگونه بطریها و مواد میباشد، باعث بروز و تشدید میگرن میگردد. این بررسی در روی موشها انجام پذیرفته و نشاندهندهی تأثیر این مادهی شیمیایی بوده و در نتیجه موشها تمایل داشتند که از نور و صدا دور بمانند که این رفتارها همانند عوارض میگرن بوده و مصرف بیسفنول شبیه ابتلا به میگرن توصیف گردیده است. نتایج این بررسی در نشریهی سمشناسی آمریکا منتشر شدهاست. این بیماری فقط مختص به بزرگسالان نبوده و کودکان نیز دچار آن میشوند و در 5تا10درصد از کودکان نیز مشاهده شدهاست که به مراکز درمانی مراجعه نمودهاند. نشانههای میگرن عبارتنداز: سردرد ضرباندار و یکطرفه همراه با نشانههایی مانند تهوع و استفراغ و همینطور بیمار از نور و صدا و گاهی از رایحهها مانند عطر و ادوکلن و یا گل و غیره نیز گریزان است. میگرن در کودکان پساز شروع بهصورت پیوسته ادامهیافته و شدت میگیرد و ممکناست از یک ساعت تا 3روز ادامه یافته و سپس برطرف گردد ولی بعداز یک یا چند روز بیماری دوباره عود مینماید. البته اینگونه بیماران در ابتدای معاینه باید ازنظر بیماریهایی نظیر سینوزیت ـ عفونتهای دستگاههای تنفسی فوقانی ـ مننژیت و تومورهای سر و گردن و همچنین نشانههای هشدار دهندهی همراه سردرد مثل تب و سفتی گردن و سردرد صبحگاهی ارزیابی شده و مورد آزمایش و معاینهی فیزیکی و بررسیهای تصویربرداریCT و MRI قرار بگیرند تا تشخیص دقیق داده شده و نسبت به درمان سریع آن اقدام شود. میگرن در دختران و پسران به یک نسبت مشاهده میشود اما تنها تفاوت در زمان بروز آن است.به این صورت که بروز بیماری در پسران در دوران بلوغ و در دختران پساز بلوغ شایعتر میباشد. سابقهی ژنی خانوادگی در بروز و شیوع میگرن در کودکان تأثیر بیشتری دارد. دلیل بروز میگرن ناشناخته است. البته فرضیههایی وجود دارد که احتمال انقباض عروق مغزی را مطرح مینماید، بااینحال یافتههای اندکی در شناسایی عوامل خطر بروز میگرن در کودکان وجود دارد ولی محققان استرس، خوردن غذاهای خاص، ورزش و عادت ماهانه در دختران را از عوامل بروز میگرن و تشدید آن میدانند. بهنظر میرسد بیشاز نیمیاز کودکان مبتلا به این بیماری، بعداز بلوغ خودبهخود درمان میشوند اما میگرنی که در نوجوانی شروع میشود اغلب تا بزرگسالی ادامه مییابد. گرچه باگذشتزمان و بالارفتن سن شدت آن کمتر میشود ولی ادامه خواهد یافت و در مواردی مشاهده شده است که در بعضی از افراد در سنین بالای 65سالگی این بیماری از بین میرود. والدین باید موارد ذیل را درمورد این کودکان رعایت نمایند:
ـ دورکردن کودک از محرکهای خارجی مانند نور، صدا و بوهایمحرک
ـ خواباندن کودک در اتاق تاریک و آرام (حین حملهیمیگرن)
ـ قراردادن کمپرس یخ روی صورت (حین حمله میگرن)
ـ دورکردن کودک از استرس و کم کردن فعالیت جسمانی او
ـ پرهیز از مصرف مواد محرک مانند: شکلات، قهوه، کافی میکس، آجیل و پنیر و گوشتهای فرآوری شده (سوسیس،کالباس و غیره)
ـ تجویز داروهای مُسکن و پیشگیریکننده تحتنظر متخصص کودکان یا مغز و اعصاب
خانواده نقش مهمی در تشخیص بهموقع، پیشگیری و درمان میگرن در کودکان و نوجوانان ایفا میکند. بنابراین والدین باید بادقت به شکایتهای کودکان و نشانههای آن و درمان بهموقع، از بروز و تشدید آن جلوگیرینمایند.
درمان:
در یک بررسی در دانشگاه کوئینزلند استرالیا، موادغذایی حاوی اسیدفولیک حملات میگرن را کاهشداده و بهویژه در زنان این امر بسیار بارز مشاهده شدهاست. مصرف سبزیهای دارای برگسبز به آرامش اینگونه بیماران کمک فراوان مینماید. اسیدهای چرب امگا3 در کنترل و بهبود میگرن نقش مهمی دارند. انواع روغنهای گیاهی مانند روغنسویا، روغنگردو و روغنتخمکتان و ماهی سالمون منابع خوبی برای تامین امگا۳ در اینگونه بیماران بهشمار میروند و استفاده از زنجبیل در غذاها بسیار کمککننده میباشد.
