دکترفرخ سیف بهزاد
موارد استفاده طبی
همانگونه که گفته شد، از قرنها پیش قبایل گوآرانی در پاراگوئه، بولیوی و برزیل از استویا استفاده کرده اند و در ایـن نقاط به ka’ahe’ê یا علف شیرین معروف بوده و به عنوان شیرینکننده و چای طبی در درمان سوزش سردل و سایر بیماریها مورد استفاده بوده است(٤١).
نتایج پژوهشهای اخیر طبی حاکی از امید به درمان چاقی (٥١) و فشارخون (٦١و٧١) با این گیاه است. استویا بر میزان قندخون تاثیر قابل اغماضی دارد و حتی تحمل گلوکز را تقویت میکند (٨١) بنابراین میتوان از استویا به عنوان شیرینکنندهی طبیعی در افراد دیابتی و در افرادی استفاده کرد که از جیرهی غذایی کنترل شده از نظر کربوهیدرات استفاده میکنند (٩١). گفته شده است که با افزودن پودر برگ استویا به غذای مرغان، شکستن پوست تخم مرغ تا ٥٧٪ کاهش یافته است و ازینرو میتوان از این گیاه در درمان پوکی استخوان نیز استفاده کرد (٠٢). همچنین میزان کلسیم در گوشت خوکهایی که با عصارهی استویا تغذیه شده اند به بیش از دو برابر مقدار طبیعی آن رسیده است ولی این ادعا مورد بررسی بیشتر قرار نگرفته است(١٢).
مقدار مصرف
مقدار مصرف هفتگی عصارهی برگ استویا ٥ تا٠١ میلیلیتر به عنوان عامل طعم دهنده است. برای آنکه اثر درمانی گیاه بروز نماید، استفاده از مقادیر بالاتر ضروری است.
موارد استفاده
دیابتشیرین، بیماری افزونی فشارخون
آثار
کاهندهی قندخون، کاهندهی فشارخون، بهبوددهندهی مزه، وازودیلاتاتور
مواد موثر
در برگها چند گلیکوزید وجود دارد که مهم ترین آن استویوزید است. این ملکول کمپلکس و تعدادی دیگر از ترکیبات وابسته سبب شیرین بودن استویا هستند.
گلیگوزیدها، ربودیوزید A وB، استویول، استویول بیوزید واستویوزید
بررسیهای فارماکولوژیک آثار ناگوار
• استویوزید و ربودیوزیدA سبب پوسیدگی دندان نمیشوند.
• استویوزید بر رشد یا تولید مثل تاثیر نمیگذارد.
فعالیت ضدمیکربی
•فعالیت باکتری کشی عصارهی آبی گرم تخمیر شده استویا به اثبات رسیده است.
فعالیت قلب وعروق
• استویا به عنوان عامل گشادکننده ی عروق عمل میکند.
• استویوزید درکاهش فشارخون موثراست.
آثار کبدی
• استویوزید بر سنتز گلیکوژن کبدی تاثیر میگذارد
• فعالیت کاهندهی قندخون
• استویوزید واستویول از طریق تاثیر مستقیم بر یاختههای بتا سبب تحریک ترشح انسولین میشوند.
بررسیهای بالینی
• بیماریهای قلب وعروق
• از استویوزید در درمان فشار خون استفاده میشود.
تحمل گلوکز
• استویا سبب افزایش تحمل گلوکز میشود.
منابع:
1-"Asteraceae Eupatorium rebaudiana Bertoni”(http://www.ipni.org)
2-" Stevia” (http://www.efloras.org)
3-"Stevia” Cav. (http://plants. usda.gov)
4-Parson, WT; Cuthbertson, EG (2001): Noxious Weed of Australia, 2nd ed.
5-European Commission Scientific Committee on Food: Opinion of Stevia rebaundiana plants and leaves (http://www. bfr.bund.de/cm/ 208/ stevia rebaundia na June 1999. pdf)
6-Bertoni, Moises Santiago (1899).... Revista de Agronomia de l’Assomption 1:35
7-Bridel M;Lavielle, R(1931): " Sur le Principe sucre des Feuilles de kaa-he-e (Stevia rebaundiana B) Academie de sceiences Paris Comptes Rendus (Pats 122): 1123-5
8-Brandle, Jim. ”FAQ-Stevia, Nature’s Natural low Calorie Sweetener ”(http:// res 2.agr. ca/London/ faq/ stevia e.htm)
9-Mc Caleb R, Stevia Leaf- Too Good To Be Legal? Herb Research Foundation
10-Richard D, Stevia rebaudiana, Natures sweet secret
11-Stevia(http://www. morita - Kagakukogyo.co jp/e/index. htm)
12-Taylor, Leslie. The Healing power of NaturalHerbs (http:// rain- troe.com/ Stevia: htm)
13- "Stevia" (http://www. ianrpubs. unl. Neb Guide:University of Nebrash Lincoln Instiute of Agricuture and Natural Resources
14-Tanvir Ashraf " Sugar Leav- A new breed of sweetener.Pakistan Resoarch Council ”(http:// www.parc. gov.pk)
15-Pub Med research articlesrelated to treatments of obesity(http:// www.ncbi.nlm. nih.gov)
16-Pub Med research articles on stevia's effects on blood pressure
17-Pub Med articles on stevia's use in treating hypertension
18-Cui; R, Alvarez M,Bazotte RB, Botion L.M, Godoy JL, Bracht A (1986). ”Effect of Stevia rebaudiana on glucose tolerance in normal adult humans ”Braz. J.Med. Biol Res 19 (6):771-4.
19-Gregersen S, Jeppesen PB, Holst JJ. Hermansen K (2004). "Antihyperglycemic effects of stevioside in type 2 diabetic subjects. Metab. Clin. Exp. 53 (1): 73-6
20-US Patent # 6,500,471 (http:// patft. uspts. gov)
21-"Stevia against Osteoporosis" (http:// www. owndoc. com)
