نزدیک به دو دهه است که امر «زیبایی» نزد مردان روندی رو‌به رشد داشته و گرایش زیباماندن، شاداب و پرشور و جوان‌بودن و در یک کلام «پیرنشدن» در میان مردان به‌شدت رو‌به فزونی است.

این گرایش شدید در بین آقایان، مربوط به کشور و محدوده‌ی خاصی نبوده ودر تمامی کشورهای جهان با شدت و ضعف رو به گسترش است. آمار رو به افزایش مراجعان مرد به مطب‌ها و کلینیک‌های زیبایی نیز تأیید این واقعیت است؛ دیـگر فقط خانم‌ها نیستند که به زیبایی و جوانی خود اهمیت ویژه می‌دهند، بلکه آقایان نیز با دلائل خاص خود، نسبت به مقوله «جوان ماندن و پیر نشدن» حساس گشته‌اند.

ضروری دانسته قبل‌از ورود به این مبحث، برای درک بهتر مطلب، نگاهی هرچند گذرا به مقوله‌ی زیبایی بیاندازیم.

اصولاً نگرش و تعریف از مقوله‌ی «زیبایی» در اکثر آثار فلاسفه و اندیشمندان در زمان‌ها و مکاتب مختلف تفاوت و تضاد آنچنانی با یکدیگر نداشته و نخستین تعریفی که ارسطو در باب «زیبایی» مطرح نموده، با تغییراتی اندک مورد تأیید اکثریت فلاسفه از اکوئیناس فیلسوف گرفته تا امام محمد غزالی قرارگرفته است:

ارسطو در باب تعریف مقوله‌ی «زیبایی» می‌گوید: اگر هماهنگی و وحدت بین عناصر تشکیل‌دهنده‌ی پدیده وجود داشته باشد. آن پدیده را می‌توان «زیبا» نامیده و انسان از آنجائی‌که گرایش همیشگی‌اش به تحقق هماهنگی پدیده‌های پیرامون خود بوده و با مشاهده‌ی این هماهنگی‌ها احساس آرامش و رضایتمندی به‌دست می‌آورد.

بنابراین این گرایش به هماهنگی بین اجزا (بخوان:زیبایی)، از بدو پیدایش درانسان وجود داشته و در مقاطع مختلف سنی و فکری حتی درجوامع مختلف، اشکال بروز این گرایش به زیبایی متفاوت می‌باشد.

بنا به این تعریف در تمامی پدیده‌های هستی، از طبیعت گرفته تا اجتماع و نیز انسان، اگر هماهنگی و هارمونی در بین عناصر و اجزای تشکیل دهنده‌ی آن وجود داشته باشد، آن پدیده درهستی (طبیعت، جامعه،.... و انسان) زیبا می‌باشد.

حال به‌خوبی می‌توان گرایش انسان درهر مقطع سنی، به زیبا ماندن و پرهیزاز پیرشدن را با این تعریف جامع تبیین نمود.

جوانی، براساس این تعریف حداکثر هماهنگی بین تمامی اجزاء و عناصر تشکیل دهنده‌ی انسان دراین مقطع سنی می‌باشند.

اوج طراوت و شادابی موجود در یک فرد جوان، حاصل هماهنگی کامل بین عناصر و اجزای تشکیل دهنده‌ی زیبایی، همچون پوست، مو، اندام و.... دراین مقطع جوانی است که چنان شمای شاداب باطراوت و پرشوری را به او می‌دهد که فقط دریک پسر یا دختر جوان می‌توان مشاهده نمود.

با شروع میانسالی و سپس پیری، هماهنگی و هارمونی بین اجزا و عناصر تشکیل دهنده‌ی جوانی، دچار وقفه و تزلزل می‌گردد. بروز لکه‌های صورت، ضخامت وشل شدن پوست، پدیدارشدن چین  و چروک درصورت، کاهش قدرت عضلانی، پوک شدن استخوان‌ها و... ازجمله عواملی است که باعث می‌گردند، آن هماهنگی و هارمونی عناصر و اجزای تشکیل دهنده‌ی جوانی ازبین‌رفته و پیری جانشین گردد.

حال با این توضیح موجز، به‌راحتی می‌توان گرایش تمامی انسان‌ها(اعم از زن یا مرد) به جلوگیری از پیرشدن وجوان مانند را تبیین علمی نمود.

این چرخش محسوس گرایش مردان به پیر نشدن وجوان ماندن مورد توجه جامعه شناسان و محققان نیز قرارگرفته و نتایج این بررسی‌ها نکات جالب و قابل تاملی را مطرح ساخته است:

حضور روزافزون و روبه گسترش زنان در تمامی عرصه‌های اجتماعی و ایجاد رقابت شدید زنان در پیشی‌جستن از آنان، در زمره‌ی عوامل گرایش مردان به «پیرنشدن» درعرصه‌های رقابت قلمداد می‌گردد.

کاهش چشمگیر بیماری در اکثر جوامع و فقدان بیماری‌های واگیر و ناتوان‌کننده درعصر حاضر و نیز تقویت اقدامات پیشگیرانه درجلوگیری از  ابتلا به بیماری‌ها و افزایش شاخص‌های سلامتی در جامعه، از دیگر عواملی است که باعث گردیده مردان نیز مانند زنان (هرچند با تأخیر زیاد!) به «جوان‌ماندن» خود اهمیت‌داده و برای پیشگیری از «پیرشدن» خود به مطب‌ها و کلینیک‌های زیبایی و پوست مراجعه نمایند.

همچنین این بررسی‌ها نشان داد که مردان تمایل عمده‌شان برای این مهم استوار است که آن اقدام و عمل زیبایی را انتخاب‌کنند که چهره‌ی عضلانی و تصویر مردانه‌‌شان را دچار اشکال نکرده و زیبایی برای اینان درصورتی رضایت‌بخش است که تصویر مردانه‌ی‌ آنان را در عرصه‌ی اجتماعی، جوان‌تر و شاداب‌تر نمایان سازد.

مردان درمقابله با مقوله پیری:

مقوله پیرشدن درجنس مذکر را باید از دو محور روان وجسم بررسی نمود:

نخست از دیدگاه روان و پندارشناسی:

مرد به‌هنگام مواجهه با پیری و مشاهده‌ی علائم سالمندی درچهره و اندام خود در آئینه و یا در نگاه اطرافیان، بیش‌از زنان احساس ضعف و ناتوانی داشته،  طوری‌که سرشاری، نیرومندی، شور و شوق زندگی را درخود رو‌به افول و نابودی دیده و خودباوری خود را از‌دست‌رفته می‌بیند.

دیوید برتون درکتاب «پدیدارشناسی بدن و مدرنیته» در مورد حس ناتوانی و کم خودباوری مردان، به‌هنگامی که پیری خود را در آئینه می‌بینند می‌نویسد «مردان همزمان با مشاهده‌ی پدیدارشدن علائم پیری درصورت و اندام خود در آئینه خودباوری و اعتماد‌به‌نفس قبلی خود را رو به محو و زوال می‌بینند».

عامل دوم یا عامل درونی و جسمی است که پدیدارشدن پیری در بدن، باعث فرسودگی سلول و اعضاء گشته که نخستین علامت آن کاهش توان و قدرت بدنی در مقایسه با گذشته در فرد می‌باشد.

برداشت مردان از رابـطه بین سلامتی و زیبایی:

برای مردان، مقوله‌ی زیبایی، عمدتاً از زاویه‌ی موقعیت‌های اجتماعی و پیشرفت‌های شغلی   مطرح می‌باشد.

دارابودن اندامی متناسب، قوی و چهره‌یی شاداب و زیبا برای جنس مذکر، بیش‌از آنکه بخواهد نگاه و توجه‌یی را به خود جلب نماید، احساس می‌کند که با این جوانی، طراوت و قوی‌بودن، بهتر ممکن‌است فرصت‌ها و موقعیت‌های مناسب‌تری را درحوزه‌ی ‌اجتماعی کسب نماید.

برطبق تحقیق صورت گرفته، در ایالات‌متحده، ازهر سه مرد، یک نفر و در فرانسه از هرپنج مرد، یک نفر، معتقد است که داشتن پوست جوان و زیبا و نیز اندامی شکیل، درکسب موفقیت‌های شغلی و پیشرفت آنان اثر تعیین‌کننده‌یی خواهد داشت.

به‌همین‌خاطر و دلایل گفته شده در فوق، درحال‌حاضر جهان شاهد رشد فزاینده‌ی‌ علاقه‌مندی مردان به مقوله‌ی «جوان‌ماندن» و «پیشگیری‌کردن از پیرشدن» می‌باشد:

دردهه‌ی1980، فقط‌5٪ از مردان در  اروپا، به مطب‌ها و مرکز زیبایی مراجعه می‌کرده‌اند که این درصد مراجعان در مردان، طی دهه‌ی‌1990 به 20٪ افزایش یافته است!

27٪ از مردان فرانسوی، بر ضرورت دارا بودن پوست واندامی جوان و زیبا تأکید دارند.

55٪ از مردان فرانسوی که معتقدند باید پوست زیبا و اندامی قوی داشته باشند، جهت تحقق آن، به مطب‌ها و مراکــز زیبایی مراجعه می‌کنند.

24٪ ازمردان فکر می‌کنند که مراجعه به مطب یا کلینیک‌های زیبایی، خودباوری، اعتماد‌به‌نفس و موفقیت‌ آنان را افزایش می‌دهد.

مقاطع سنی گرایش به زیبایی درمردان:

پژوهش‌های صورت گرفته روی گرایش مردان در اروپا به زیباماندن درمقاطع مختلف سنی، نتایج جالب و تأمل‌برانگیزی را مطرح می‌کند:

کمترین مقطع سنی که گرایش به «جوان‌ماندن و پیرنشدن» را از خودنشان داده‌اند درمقطع سنی بین 18‌تا25‌سالگی می‌باشند.دلیل‌اش هم کاملاً مشهود است، چراکه این جوانان سرشار از جوانی، نیرومندی و زیبایی بوده، لذا اصولاً در‌این رده‌ی سنی نباید به «جوان‌ماندن و پیرنشدن» بیاندیشند!

این پسران در این تحقیق فقط 2٪ علاقه‌مندی خود را به اقدامات زیبایی نشان داده‌اند!

بیشترین مردان که تمایل به جوان‌ماندن و پیرنشدن» داشته و برای این منظور به پزشک و یا کلینیک‌های زیبایی مراجعه می‌کنند، در مقطع سنی بین 36 تا 45 سال قرار داشته و 48٪ مراجعان را تشکیل می‌دهند.

پس‌از این مقطع سنی (36تا45 سالگی)، مردان دارای سن 46 سال تا 55 سال، بیشترین علاقه‌مندی و گرایش را در «جوان‌ماندن و پیرنشدن» ازخود نشان داده و 25٪ از مراجعان به پزشکان زیبایی را تشکیل می‌دهند.

پس‌از آن، رتبه بعدی به مقطع سنی 26 تا 35 ساله می‌رسد که 21٪ از علاقه‌مندان به مقوله‌ی زیبایی را تشکیل می‌دهند.

بالاخره، 4٪ از مردان بالای 55 سال نیز علاقه‌مندی خود را به مقوله‌ی زیبایی نشان داده‌اند.

حال ضروری است به تفاوت‌های موجود دو جنس مذکر و مونث، در این موارد بپردازیم:

تفاوت‌های موجود بین‌زیباشدن  مردان و زنان:

مردان به‌لحاظ آناتومیک صورت وعضلات و هورمون‌هایشان، پدیدارشدن پیری آنها، کاملاً تابلوئی متفاوت از ظهور پیری در زنان دارد.

وجود چین‌وچروک‌های عمیق درصورت استخوانی همراه با پوست ضخیم وکلفت، تصویری اسطوره‌یی و کلاسیک به چهره‌‌ی‌مردان سالمند می‌دهد، که این تصویر در زنان سالمند تصویری متفاوت و عمدتاً چهره‌یی فرتوت، شکسته و ناخوشایند را ارائه می‌دهد!

شاید از همین روست که اقدام اغلب مردان به زیباماندن و پیرنشدن براین اصل استوار است که چهره‌ی مردانه و اسطوره‌یی‌شان دچاراشکال نشده و درچهره‌ی مردانه‌ی آنان با اینگونه اقدامات زیبایی، تغییــری ناخــوشایند ایجاد نگردد.

تفاوت‌های هورمونی مرد وزن:

پوست مردان دارای ویژگی و خصوصیاتی متفاوت از جنس مؤنث را دارا بوده که ناشی‌از ترشح هورمون‌ها و غدد آندوکرین خاص مردان می‌باشد.

مهم‌ترین ترشح غدد در مرد، هورمون‌های آندروژنی بوده که ترشح بسیار فراوان وبالایی درمردان داشته‌ و این آندروژن‌ها (تستوسترون و آندروسترون) عامل اصلی تمایز‌های جنس مردان از زنان می‌گردند.

مقدار ترشح تستوسترون آزاد در مردان ده برابر بیش‌از ترشح آن در زنان می‌باشد.

ترشح هورمون آلفا ردوکتاز در پوست نزد مردها، افزایش و شدت بسیار بالایی نسبت به حضور این هورمون‌ درزنان دارد.

16٪ پوست مردان، ضخیم‌تر و کلفت‌تر  از پوست زنان بوده، که این تفاوت ناشی‌از حضور و ترشح بسیار بالای اینگونه هورمون‌ها در مردان می‌باشد و این عامل ممکن‌است تفاوت‌های موجود در مقطع سالمندی را بین مرد و زن به خوبی نمایان سازد.

تفاوت‌های آناتومیک مرد و زن:

برجستگی‌ها و ضخامت استخوان ‌‌صورت در مردان به‌ویژه در نواحی پیشانی و گونه‌ها، تفاوت کاملاً محسوسی نسبت به استخوان‌ها درصورت زنان دارد.

ابروها درمردان در‌هم‌تنیده، نزدیک  به‌هم و افقی بوده و نسبت به زنان، ابروها پایین‌تر قراردارند.

فاصله‌ی بین ابرو و چشم‌ها در مردان، درمقایسه با زنان، بسیار نزدیک‌تر قرارگرفته و چشم‌ها در مردها کوچک‌تر و گودتر می‌باشد.

لب ‌در مردان نازک‌تر و لاغرتر بوده و اغلب مردان، درمقایسه با زنان، دارای دهـانی بزرگ و گــشاد می‌باشند.

چانه‌ی مردها بسیار قوی و برجسته و زاویه‌دار بوده و پیشانی آنان، بلندتر و فراخ‌تر است.

در مجموع، چهره‌ی مردان درمقایسه با زنان بزرگ‌تر، ضخیم‌تر بوده ودارای برجستگی‌ها و زاویه‌هائی‌ است که این ویژگی‌ها بیشتر در یک‌سوم میانی صورت مرد خود را نشان می‌دهد.

درصد گرایش مردان به اقدامات  مختلف زیبایی:

در پژوهش انجام گرفته شده درچند کشور اروپایی، گرایش آقایان در انجام اقدامات زیبایی به‌منظور «جوان‌ماندن و زیباشدن» مورد بررسی دقیق علمی قـرار گرفته است:

این تحقیق درمورد درصد علاقه‌مندی مردان به اقدامات زیبایی همچون بوتاکس، لیزر، فیلرها (ژل‌ها و کلاژن‌ها)، پیلینگ، لیپوساکشن صورت گرفته که نکات درخور‌توجهی را مطرح ساخته است:

بیشترین تمایل آقایان برای جوان‌ماندن، به تزریق بوتاکس بوده و دراین تحقیق 39٪ از مردان به این اقدام، بیشترین تمایل را دارند.

پس‌از آن، تزریق فیلرها‌ (ژل‌ها و کلاژن‌ها) باگرایش26٪ در آقایان، دومین رتبه را به‌خود اختصاص داده‌است که این گرایش در آقایان، باتوجه به بروز لاغری، افتادگی و عمیق‌شدن خطوط صورت درمیانسالی، طبیعی است که برای رفع این علائم و محو سریع نشانه‌های پیری درصورت، آقایان به تـزریق فیلر، گرایش زیـادی نشان بدهند.

سومین گرایش «جوان‌ماندن و جلوگیری از پیرشدن پوست» در آقایان، مقوله‌ی لیزر بوده که در این تحقیق 12٪ مردان به انجام لیزر زیبایی اقدام می‌نمایند.

چهارمین اقدام زیبایی که کمترین طرفداری را نزد مردان دارد، عمل لیپوساکشن بوده که 8٪ از آقایان به آن اقدام می‌نمایند. تحقیق دیگری نیز درمورد بررسی تفاوت‌های موجود بین مردان و زنان درمورد انتخاب یک روش زیبایی و یا دو روش همزمان صورت گـرفتــه کـه حـاوی نــکات جالبی می‌باشد:

این تحقیق، با حجم نمونه‌ی 1000‌نفر، تزریق بوتاکس یا فیلرها (ژل‌ و یا کلاژن) به‌تنهایی و یا هردو را در زنان و مردان مـورد نظر بررسی نمود.

تزریق فیلر (ژل‌ها و کلاژن‌ها) به‌تنهایی، بیشترین طرفداری را داشته و 47٪ مجموع زن ومرد به این اقدام زیبایی مبادرت کرده‌اند که از این 47٪، زنان بیشترین درصد را در تزریق فقط فیلر به‌خود اختصاص داده‌اند (88٪) و مردان با اختصاص 12٪ در رتبه‌ی ‌بعدی تزریق فیلر قرار‌دارند.

تزریق بوتاکس به‌تنهایی 38٪ را شامل شده که ازاین تعداد، زنان   ۸۱٪ و مردان 19٪ تزریق بوتاکس را به‌خود اختصاص داده‌اند.