منابع طبیعی نفت و گاز کشور روزی به پایان خواهد رسید واتکا به این منابع در دراز مدت به نفع جامعهی رو به رشد ما نخواهد بود، ازسویی دیگر در جهانکنونی که عرصهی تاختوتاز علم وتکنولوژی است اگر به فکر چارهیی اساسی در جهت پیشرفت نباشیم شکست و اضمحلال حتمی خواهد بود،بنابراین باید دربرنامهی توسعه کشور توسعهیتکنولوژیک به نحو شایستهیی لحاظ شود.
بهویژه توسعهی بیوتکنولوژی که یکی از هفت رشتهی کلیدی جهان است ارزش ویژهیی دارد. استفاده از تجارب دیگر کشورها و انطباق الگوها باتوجه به شرایط و امکانات داخلی میتواند گامی مؤثر برای حرکت دراینعرصه باشد. بررسی روند توسعهی بیوتکنولوژی درکوبا، موفقیتهای بیشمار این کشور در سالهای اخیر در زمینهیساخت واکسنهای انسانی و دامی، داروها، بیوتکنولوژی کشاورزی، فرآوردههایغذایی تغییر ژنتیک یافته، برنامهریزی صحیح، ثبات مدیریت در مراکز تحقیقاتی و... هریک ممکناست جایگاهی برای تأمل در عرصهی دستیابی به توسعهی بیوتکنولوژیک و نیز به عنوان یک راهبرد برای کشورما که اخیراً دراین مقوله قدم گذاشته است تا راهی برای مطرح شدن ایران در عرصهی رقابتهای بینالمللی بگشاید.
بهعنوان مثال: کوبا کشوری است که به رغم وجود رقبای زیاد در زمینهی بیوتکنولوژی و تحریمهای تجاری گسترده ازطرف آمریکا توانسته است با سیاستگذاریهای صحیح در مدتکوتاهی خود را در ردیف کشورهای پیشرفته درزمینهی بیوتکنولوژی قراردهد و ضمن رفع نیازهای داخلی به صدور فرآوردههای بیوتکنولوژیک و دانش تولید بپردازد و درآمد ارزی قابل ملاحظهیی کسب نماید. این کشور به رغم مشکلات مالی ناشی از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق که بحرانهای شدید مالی برای آن کشور ایجاد نمود و هم اکنون نیز ادامه دارد با سیاستگذاری درست توانستهاست طی چند سال با چند میلیارد دلار سرمایهگذاری در زمینه بیوتکنولوژی به استانداردهای جهانی دستیابد و بهجرأت میتوان گفت به یکی از قطبهای بیوتکنولوژیک جهان تبدیل گردد.
لذا با برنامهریزی صحیح و مدیریت علمی با ثبات در مراکزتحقیقاتی کشور میتوان به این مهم دستیافت. اگر بخواهیم تغییر مدیریت را در کشور خود بررسی کنیم خواهیم دید مرکز ملی تحقیقات ژنتیک و تکنولوژی زیستی طی 14سال سهبار و انستیتو پاستور در 25 سال5 مدیر جدید داشته که برخی از آنان پیش از آن سابقهی هیچ فعالیتی درآن مراکز نداشتهاند که امری قابلتأمل میباشد.
توجه به موارد زیر میتواند راهگشا باشد:
ـ نگرش جامع و یکپارچه به تحقیق و توسعه و تولید و بازاریابی فرآوردهها.
ـ ایجاد انگیزهمادی و معنوی کافی در افراد دستاندرکار و محققان بهطوریکه حقوق یک پژوهشگر چندین برابر یک متخصص قلب یا جراح باشد.
ـ تأکید بر آموزش و گذراندن دورههای تخصصی و تحقیقاتی در سایر کشورهای جهان.
ـ اهمیت دادن به نتیجهی کار بهجای مدرکگرایی.
ـ اعلام بیوتکنولوژی بهعنوان محور توسعه وراهی جهت کسب درآمدارزی.
