ازآنجا که بای‌پس معده و سایر اشکال جراحی باریاتریک از احتمال بروز دیابت و مرگ‌ومیر مرتبط با قلب‌وعروق دربیماران چاق بیمارگن می‌کاهد، اکنون توجه به سمت بیماران چاق غیر‌بیمارگن دچار دیابت معطوف شده است. نتایج یک کارآزمایی غیرانتخابی شده‌ی اخیر و بازبینی سیستماتیک حاکی از منافع بالقوه بوده ولی موارد نامعلوم بسیاری باقی مانده است.
طی یک کارآزمایی که درایالات متحده و چین انجام شده، 120 بزرگسال (سن متوسط 49، متوسط شاخص توده‌ی بدنی 35 کیلوگرم بر متر‌مربع) با دیابت کنترل نشده به‌صورت غیر‌انتخابی درگروه  بای‌پس معده‌ی Roux-en-y یا تدبیر طبی فشرده شامل 30 جیره‌ی‌غذایی و جلسه‌های مشاوره‌ی نرمش به‌مدت 12‌ماه قرارگرفتند. بیماران جراحی از مشاوره‌ی معمولی تعدیل شیوه‌ی‌زندگی و راهنمایی تغذیه‌یی پس‌از عمل استفاده کردند. بسیاری از شرکت‌کنندگان برای هیپرتانسیون و هیپرلیپیدمی دارو دریافت داشتند. بعد‌از 12‌ماه، 11‌بیمار مراقبت طبی و 28 بیمار جراحی به پیامد مرکب HbA1C کمتر از7٪، LDL کمتر از 100 و فشارخون سیستولی کمتر از 130 رسیدند. گروه تدبیر طبی به متوسط کاهش وزن 8٪ و گروه جراحی به 25٪ رسیدند. دربیماران جراحی، 10 نفر دچار عوارض جدی زودرس یا دیررس بعداز عمل شدند (مثل نشت از آناستوموز، تنگی‌، انسداد روده‌ی کوچک). سایر رویدادهای ناگوار در دو گروه مشابه بود.
طی یک بازبینی طبقه‌بندی شده، سه کارآزمایی بالینی غیرانتخابی جراحی در برابر تدبیر طبی در290 بیمارچاق غیربیمارگن مبتلا به دیابت یا سندرم متابولیک که از رویه‌های مختلف جراحی باریاتریک برای کاهش وزن یا کنترل قند خون بعد‌از 1‌یا 2‌سال پیگیری استفاده کرده بودند. در بررسی‌های مشاهده‌یی جراحی باریاتریک بهتر از تدبیر فشرده‌ی طبی بود. درهیچ یک از بررسی‌های جراحی، داده‌های پیگیری بالای 5 سال وجود نداشت، حال آنکه نتایج بررسی‌های مشاهده‌یی به نفع تدبیر فشرده‌ی طبی بعد‌از 10 سال یا مدت پیگیری بیشتر  بود. مرگ ومیر مرتبط با جراحی از 0/3 تا10٪ متغیر بود و تمام بررسی‌های جراحی از یک مرکز منحصر به فرد بود.

 JAMA 2013 Jun 5