دکتر ماندانا پرتوی - دندانپزشک- آندودنتیست
با فرض براینکه تشخیص صحیح داده شده و دندان نیاز به درمان کانال ریشه دارد وتزریق بی حسی نیزکافی است، اقدام اول شما ورود به اتاقک پالپ بدون perforation یاحذف مقادیر زیادی از ساختمان نسج دندان است. هدف ازاین مقاله راهنمایی مرحله به مرحله درزمینه ی بهبود روند درمانی کانال ریشه است.
1ـ هر دندان دائمی که دچار سایش اکلوزالی/ انسیزالی نشده باشد، دارای اتاقک پالپ است که حدود 7 میلی متر از رأس کاسپ یا لبهی انسیزال فاصله دارد. درنظرگرفتن این نشانه باعث اجتناب از سوراخ کردن کف اتاق پالپ میشود، اگر ارتفاع اتاقک پالپ از قطر فرز روند شماره4 باریکتر باشد، دراین حالت شما احساس popping یا افتادن داخل حفره با فرز راندارید. بعد از ورود به اتاقک پالپ، سقف آن باید برداشته شود. کانالها غالباً در دورترین نقطهی اتاقک پالپ میباشند. بازکردن ناقص و محدود اتاقک پالپ باعث از دست دادن کانالهای missed canal میشود (معمولاً کانالی که در موقعیت بسیار باکالی یا لینگوالی قرار دارد. ولی منظور از گسترش حفره ی دسترسی حذف بیش ازحد نسج دندانی نیست (اشکال1تا3).
2ـ باحرکت ظریف قلم مانند توسط فـــرز شــــماره4روند over hang سقف دیواره بدون هرگونه گشاد کردن حفرهی دسترسی برداشته میشود. بعداز حذف کامل سقف پالپ، مرحلهی یافتن دهانهی کانال است و این مسأله درحضور سنگ پالپ، عاج ثانویه و بقایای نسوج پالپ باقی مانده، ممکن است مشکلآفرین باشد.
3ـ اگر نسج موجود درکانال وایتال باشد ازمحلول شستشودهنده ۷۱٪ EDTA استفاده کنید. اسیدی ضعیف که باعث chelate شدن کلسیم درعاج شده وآن را نرمتر و مسیر عبور را هموارتر میکند. از NaClO درموارد کانال وایتال درابتدا استفاده نکنید زیرا باعث گلوله مانند شدن نسوج پالپ شده وپیدا کردن مسیر کانال را با مشکل مواجه میکند.
4ـ با داشتن درشتنمایی مناسب ونور خوب کف اتاقک پالپ را میتوان به صورت نقشهیی که دارای خطــوط تاریـک به صورت ـYـ یا شکل مربع باشد دید. کانالها غالباً درانتهای این خطوط است. مشاهدهی شکل ـYـ درمولر فک پایین معمولاً با3 کانال همراه است و شکل مربعی دلیل بر چهار کانال بودن دندان است. درمولر فک بالا شکل ـYـ دلیل بر3 کانال بودن دندان نبوده و غالباً90٪ موارد MB2نیز موجود است واکثراً با MB1 متقارب است (اشکال4تا۶).
5ـ قــانــون تـــقــــارن Krasner & Rankow براین اساس است که غیراز مولر های فک بالا دهانهی کانالها در امتداد خطی عمود به خط افقی کشیده شده ازمزیال به دیستال در طول مرکز کف اتاقک پالپ است (شکل۷).
