پلیسربات(Poly Sorbate) نوعی افزودنی مجاز است که در محصولات زیادی از بستنی گرفته تا لوازمآرایشی و بهداشتی بهکارمیرود و تحقیقات اخیر حاکیاز تأثیر این ماده بر کاهش اثر سمی ناشیاز E.coli است. Escherichia coli یا E.coli نوعی باسیل گرم منفی از خانواده انتروباکتریاسهاست که بهطورشایع در روده جانوران خونگرم وجود دارد. بیشتر سویههای اشریشیاکلی، بیآزار هستند اما برخیاز سروتیپها مانند VO157:H موجب مسمویت غذایی و اسهالمیشوند. اگر دانشمندان پیشاز سال۲۰۱۱ و شیوع مرگبار E.coli در آلمان، به این کشف نائلآمده بودند، ممکنبود پزشکان ابزار دیگری نیز برای نجات برخیاز قربانیان دردست داشتند. بررسیها نشانمیدهند که پلیسربات به زیست لایههای محافظتکنندهای که E.coli درآن زندگیمیکند حمله و اثرات مرگبار آن را خنثیمیکند.
زیستلایهها (Biofilms)، اجتماعاتی چندسلولی از باکتریها میباشند که معمولاً در یک غشاء لعاب مانند محافظ قرارگرفتهاند. دراین پژوهش، پلیسربات۸۰ موجب ازبینرفتن این غشاء میشود و به تبع آن توانایی E.coli برای صدمه به میزبان را حین عفونت ازبینمیبرد. این اتفاق بهدلیل ازبینبردن توانایی E.coli جهت تولید سم است.
محققان این پروژه بهطورمشخص روی سویه قدرتمندی از این باکتری تمرکزکردند که درسال ۲۰۱۱ از آلمان استخراج شده بود. شیوع این سویه از آلمان آغاز و به سراسر اروپا کشیده و موجب مرگ بیشاز ۵۰تن و هزاران مورد عفونتشد. در دسترس بودن نمونههای این باکتری در دانشگاه ایالت میشیگان به محققان کمککرد تا بتوانند ترکیبهایی که این زیستلایه را ازبینمیبرند، ایزولهکنند. محققان به جستجو در تحقیقات پیشین و متون علمی پرداختند تا بتوانند ترکیباتی ضدزیستلایه شناساییکنند اما هیچکدام برای ازبینبردن زیستلایه این سویه خاص E.coli مناسب نبودند. پساز آزمایشکردن ۱۹ترکیب، آنها توانستند درنهایت پلیسربات ۸۰ را جهت ازبینبردن تواناییE.coli برای ایجاد زیستلایه در آزمایشگاه شناسایینمایند. گام بعدی تعیین تأثیرگذاری این ترکیب روی حیوانات مبتلا به بیماری بود که بهوسیله ترکیب پلیسربات۸۰ با آب آشامیدنی موشهای آلوده انجام شد.
درطول ارزیابیهای انجامشده که روی حیوانات آلوده انجام گردید، با کمال تعجب مشاهدهشد که پلیسربات۸۰ روی موارد زیادی از E.coli تأثیری ندارد که این نتایج برخلاف نتایج امیدوارکننده پیشین بود. اما آزمایشهای آسیبشناسی محققان نشانداد که با وجود اینکه تجویز پلیسربات ۸۰ لزوماً تعداد باکتریها را کاهش نداده اما مسمومیت را متوقفکرده است.
آزمایشات موفق درون جانداری یا In vivo که روی موشها انجام و تأیید شدند، نشاندادند که پلیسربات۸۰ بدون صدمهرساندن به بدن میتواند قدرتE.coli برای انتقال باکتری به دستگاهگوارش را ازبینببرد.
این دستاورد نشانداد که بهجای روشهای سنتی ازبینبردن E.coli توسط آنتیبیوتیکها که درنهایت منجر به ایجاد مقاوت باکتری درمقابل درمان میشد، میتوان با اتخاذ رویکردی ضدواگیری، بسیار مؤثرتر عملکرد.
استفاده از آنتیبیوتیکها درمورد این نوع خاص از باکتری بیشاز آن که فایده داشته باشد، موجب آسیبرساندن به بدن می گردد؛ چراکه موجب تولید سم بیشتر توسط باکتری گشته و درنهایت موجب ایجاد مقاومت ضدمیکروبی میشود. نتایج این تحقیق نشانداد که پلیسربات ۸۰ بدون داشتن عوارض منفی می تواند این سویه از E.coli را خنثیکند. همچنین این رویکرد نهتنها موجب اختلال در میکروبیوم طبیعی بیمار نمیشود بلکه درنهایت سلامت روده را رقم خواهد زد.
بهدلیلاینکه پلیسربات۸۰ جزو ترکیبات (GRAS(Generally Recognized As Safe قرارمیگیرد، نیاز به تأیید FDA برای استفاده درمانی ندارد. علاوهبر قابلیت مهار باکتری کشنده آلمانی E.coli، پلیسربات۸۰ قادر به مهار سویههای متداولتری از این باکتری مانند اسهال مسافران (Traveler’s Diarrhea) است.
گام بعدی، شناسایی چگونگی ازبینبردن شکلگیری زیستلایه توسط پلیسربات۸۰ است تا بتوان این قابلیت را در انواع دیگر عفونتها نیز بهکاربرد.
منبع: https://msu.edu
