درتعطیلات سالنو، بسیاری از خانوادهها برای گردش و تفریح در داخل یا خارج از شهرها برنامهریزی میکنند. این عمل بهمنظور تجدیدقوای روحی و جسمی تمامی اعضای خانواده ضروری میباشد تا با احیای خود و رفع خستگیهای ناشیاز سال گذشته، برای انجام فعالیتهای سالآینده تجدیدقوا بنمایند.
حفظ سلامت اعضای خانواده درطول سفر ضروری است و یکی از مهمترین ارکان تأمین سلامت، تغذیه سالم میباشد. یقیناً برنامهریزی و احیاناً تدارک غذا درحین راه و در مقصد جهت حفظ سلامت تمامی اعضای خانواده ضروری است.
در ایام تعطیلات نوروز در واقع نیازهای تغذیهای بدن هیچ تغییری نسبت به پیش و یا پس از تعطیلات نوروز ندارد، اما بهعلت حدود نیمماه تعطیلات و مسافرت، روشها و عاداتغذایی دچار تغییراتخاص این تعطیلات میگردد که باید جهت حفظ سلامت بدن به نکاتی توجهنمود. ازجمله نکات مهم خاص این دوره نیمماهه تعطیلات نوروزی، دوربودن خانواده از وضععادی تهیه غذا درمنزل است. استفاده از غذاهای آماده، صرف غذا در رستورانهای داخل و یا خارج از شهر، ساندویچ و اغذیهفروشیها و یا در منزل اقوام و خویشان دور و نزدیک از جمله آن میباشد. باتوجه به آنکه در ایام تعطیلات نوروز، سرویسهای خدماتبهداشتی و درمانی از حالت پایدار و عادی به حالت کشیکهای با برنامه تبدیلشده و افراد نمیتوانند مانند پیشاز تعطیلات به پزشک موردعلاقه خود مراجعهکنند، بنابراین باید دقتگردد که بیمارشدن در این ایام علاوه برآنکه تعطیلات تمام خانواده را ضایع خواهدنمود، جهت درمان نیز کمی با مشکلات روبرو خواهیدشد. توصیههای کلی درچند بند خلاصه میشود:
۱ـ درطول سفر صبحانه مصرفنمایید تا به علت کاهش قندخون دچار بیحالی، کمتحرکی، عصبانیت و خستگی زودرس بهویژه در هنگام رانندگی نگردید.
۲ـ از مواد شادابکننده سفر میتوان از ویتامینث نامبرد که درخانواده مرکبات، کیوی و گوجه فرنگی فراوان است.
۳ـ انتخاب رستوران با غذاهای سالم درهر شهر کار سادهای نیست. درصورت امکان، پیشاز ورود به هررستوران یا غذاخوری از کیفیت و سلامت غذای آن رستوران اطلاعات کسب نمایید.
۴ـ نوع غذای سفارشدادهشده حائز اهمیت میباشد. سعیکنید تا در مسافرت از سفارش همبرگر، سالاد الویه و خوراک مغز که احتمال آلودگی آنها بالاست، خوددارینمایید. بهعلت احتمال عدم ضدعفونینمودن کامل کاهو و سبزیجات از سفارش آنها در غذاخوریها و رستورانها صرفنظر نمائید. پیشاز تحویل ساندویچ از آنها بخواهید که از گذاردن کاهو و سبزی در آن خودداریکنند.
۵ـ اگر در هتل اقامت دارید، معمولاً رستوران آنها سعی در ارائه غذای سالم برای مهمانان خود دارد. با این وجود در آنجا نیز از سفارشدادن سالاد خودداری نمایید.
۶ـ از مصرف پیاز خام آغشته به سبزیهای خردشده و سبزیجات خام که جهت تزئین غذا درکنار آن میگذارند و یا هر سبزی که بهصورت خام در رنگهای مختلف درکنار غذاها عرضه میکنند، خودداری نمایید.
۷ـ بهاینعلتکه میزان مصرفکاهو و سبزیجات در ایام تعطیلات بالا میباشد، ضدعفونی بهداشتی آن فراموشنشود که شامل ۵دقیقه فرو بردن آن در سطل آب حاوی چندقطره مایعظرفشویی بهمنظور انگلزدایی، سپس آبکشی و سپس فروبردن در داخل سطل پرکلرین بهمدت ۱۰ دقیقه جهت میکروبزدایی و سپس آبکشی است. اگر نمیتوانید و امکانات ضدعفونی کردن آنها درطول سفر فراهم نیست، از مصرف آنها صرفنظرنمائید.
۸ـ آبهای آشامیدنی درمیان راهها، پارکها و سایر اماکن خارج از شهر ممکناست غیربهداشتی و کلر نزده باشند. بههمراهداشتن آبآشامیدنی درظروف بستهبندیشده و بهداشتی (آب معدنی) از توصیههای مناسب میباشد.
۹ـ قسمت اعظم مسمومیتهای غذایی(دلپیچه، سوءهاضمه، اسهال) ناشیاز انتقال دو میکروب اشرشیاکولی و استافیلوکوک است که از دستآلوده به آب و غذا منتقل میگردد. بهمنظور پرهیز از بیماری باید تمامی اعضای خانواده پیشاز صرفغذا درطول سفر و یا پساز استفادهاز سرویسهایبهداشتی، ۲ بار و هربار حدود ۱۵ ثانیه دست خود را با صابونمایع و یا جامد بشویند. به علت عدم وجود صابون در تمامی اماکن و سرویسهای بهداشتی بین راه، توصیهمیشود تا صابونهای مایعتیوبی را پیشاز مسافرت تهیهنموده و به همراه داشته باشید.
۱۰ـ از مصرف کنسروهای ضربهخورده، زنگزده و سوراخشده درطول سفرخودداری و پیشاز مصرف کنسرو آن را بهمدت ۲۰ دقیقه بجوشانید.
۱۱ـ درطولسفر از مصرف خامه، شیر، پنیر، سرشیر و ماست و کشک محلی خودداریکنید و بهازای آنها از نوع حرارتدیده و پاستوریزه و درمورد شیر حتماً از نوع استریل آن استفادهنمایید. برای اطمینان، کشک را بهمدت ۲۰ دقیقه پیشاز مصرف حرارتدهید. مصرف ماست و دوغ کمنمک و پاستوریزه درهضم و خنثینمودن آلودگیهای احتمالی بهبدن کمکمیکند.
۱۲ـ اعضای خانواده پیشاز صرف وعده اصلی غذا، از افراط درمصرف شیرینیها، شکلات و گز، نوشابهها، پفک و چیپس و سایر تنقلات خوددارینمایند و از آنها بهعنوان وسایلی برای شادکردن سفر استفادهنکنند، زیرا بدخوری و پرخوری ممکناست سبب ایجاد نفخ، ترشکردن، اسهال، اختلالات گوارشی از یکطرف و ایجاد سیری کاذب درکودکان و چاقی در بزرگسالان از طرف دیگر گردد. یک مشت آجیل درعینحال که از نظر تغذیهای ارزشمند میباشد، حدود ۷۰۰ کیلوکالری چاقکنندگی دارد. توجهداشتهباشیم که کمکردن وزن بسیار مشکلتراز افزایشدادن آنست.
۱۳ـ درطول مسافرت مادرانشیرده سعی درکاهش رساندن این غذای حیاتی و ایمنیبخش به نوزاد خود ننمایند. زیرا شیرمادر هیچ جایگزین مشابهی ندارد.
۱۴ـ اگر درطولسفر درمیان همراهان شما، سالمند و یا بیمار وجوددارد، توصیههای رژیمدرمانی خود را فراموش ننمایند.
