کبد مسئول تنظیم داخلی بدن است و صحت عملکرد بدن را تضمین میکند. ازنظر برنامهریزی در بدن، عضوی متمایز است. نقش کبد از دیدگاه طبسوزنی بهاینشرح است:
1ـ جریان آزاد «چی» را کنترل میکند (چی= جریان انرژی)
2ـ عضلات و رگ و پی را کنترل میکند.
3ـ در چشمها و ناخن نمود پیدا میکند.
4ـ برنامهریزیهای تدبیری را کنترل میکند.
از نقطهنظر ارتباطات شامل موارد زیر است:
1ـ عواطف: خشم و عصبانیت
2ـ عامل آب و هوایی: باد
3ـ فصول: فصل بهار
4ـ رنگ: سبز
5ـ ساعات شبانهروز:1تا3 بامداد
6ـ ازنظر ویژگی: عضو عالیرتبهای است که تصمیمگیری میکند.
مهمترین نقش کبد، تضمین جریان یکنواخت و بدون مانع چی در بدن است و این کار را ازطریق همآهنگکردن و کنترل مقدار و سرعت چی انجام میدهد
که این امر نیازمند موازنه و تعادل است.تأثیرات هیجانی مثل عصبانیت و خشم، بهطور آنی جریان چی را مسدود میکند (رکود چی کبد).
ازنظر نشانههای بالینی شامل موارد احساس فشار در قفسهیصدری، سندرم قبلاز قاعدگی و اتساع شکم میباشد.
نقش دیگر کبد، ذخیرهی خون است. شبکهی طحال مسئول تولید خون، شبکهی قلب عامل حرکت جریانخون و کبد ذخیرهکنندهی خون است. عواطفی مانند عصبانیت و خشم، جریان چی را بهشدت تخریب و آن را مسدود میکند که این انسداد باعث تولید گرمای داخلی و به افزایش آتش کبد منجر میشود و به عملکرد آن آسیب وارد میکند.
رژیمغذایی و ادویهها میتوانند تاحدی به رفع انسداد کمک کنند ولی تأثیر آنها محدود است. طبسوزنی و گیاهاندارویی، روشهای موثرتری هستند. درصورت وجود گرمای کبدی، کاهش مصرف غذای پُرانرژی و داغ و مصرف غذاهای خنککننده ضروری است.
کبد به عوامل بیماریزای خارجی مثل باد و رطوبت و بهخصوص به عوامل هیجانی حساس است. طبچینی کبد را بهعنوان یک فیلتر برای تمام فشارهای هیجانی میشناسد و کبد فشارها را در کل بدن توزیع میکند. عصبانیت و خشم و رنجش، کبد را محدود و جریان آزاد چی را متوقف میکند. یکیاز سندرمهای شایع در طب، رکود چی کبد است. روشزندگی بیقرار و پراسترس ممکناست کبد را بیشاز اندازه گرم کند.
رکود چی کبد: در تفاسیر طب غربی اینگونه بیان میشود: اختلالات قاعدگی، دیسمنوره، کرامپهای دردناک دوره قاعدگی، اختلالات ریتم اعصاب اتونوم، سندرم پیشاز قاعدگی و افسردگی.
نشانههای بالینی رکودچی کبد: گرفتگی در قفسهیصدری، نفخ اپیگاستر، افزایش گاز، زود رنجی ناامیدی، افسردگی، نوسانات خلقوخوی، فوران ناگهانی احساسات، اختلال در اشتها، تهوع، استفراغ و دردهای معده و اسهال. این نشانههای بالینی باعث مراجعه بیمار به پزشکان مختلف و تجویز داروهای غیرضروری میشود.
برای تحریک جریان چی کبد:
ادویهها مثل زنجبیل، سیر، فلفل (بدون افراط) مرزنگوش، کلمقمری، ترهفرنگی، تربچه و گشنیز مفید است.
آلو، تربچه، پیازچه، کرفس، جلبکدریاییقهوهای، کنجد سیاه، میگو و سرکه، اثر آرامبخش برای کبد دارند. رکود چی کبد در کلینیک زیاد دیده میشود ولی اغلب نادیده انگاشته میشود. برای درمان، ابتدا آکوپونکتور و سپس گیاهان دارویی کمککننده هستند.
زبانهکشیدن آتش کبد و داغی کبد، درطب غربی بهصورت سردردها (میگرن)، هیپــرتانسیون، بیماری منیر (Menier’s disease) (سرگیجهی مرتبط با شنوایـی)، وزوزگوش(Tinnitus) و اورام ملتحمه تفسیر و درمان میشود.
