خفـی علائـی
1393/06/12

اولین کتب مختصر طبی که به راحتی در دسترس اطباء قرارمی‌گیرد از ابتکارات علمای طب ایران است. وجه تسمیه‌ی خفی‌علائی به خفی (موزه یا چکمه) بدان جهت بود که این کتاب همه‌ی اوقات در دسترس باشد و بتوان آن را حتی در چکمه جای داد! و مولف آن سید اسماعیل جرجانی این کتاب را برای ابن اسفهسالار قراء ارسلان ولیعهد آتسر خوارزمشاه تألیف نمود تا این امر در همه حال (در سفر و حضر و اردو و جنگ)‌کتاب را باخود حمل نماید (حتی‌درچکمه شاهانه) که به ضرورت بتوان ازآن استفاده کرد. چون کتاب ذخیره‌ی خوارزمشاهی کتابی قطور بود والبته چنین کتابی به کارآموزش طلای علم طب می‌آمدند امراء وچنان که خود مؤلف می‌گوید: «همه باب‌های مختصر و مشتمل بر نکات بسیار است که مورد توجه اهل فضل و ارباب صنعت است. کتاب را بر«قطع معلول» و دردو جلد تألیف کرده بود تا قابلیت حمل آسان داشته باشد. سال تألیف پس از سال 504 هجری است. این کتاب درنزد اهل فضل مشهور بود به طوری که نظامی عروضی سمرقندی درکتاب خود درباب «علم طب وهدایت طبیب» به آن اشاره دارد و ذکر ننموده که باید از«کتب صغار که استادان مجرب تصنیف کرده‌اند یکی پیوسته با خویشتن دارد». و سال تألیف حوالی سال 504 هجری است.
خفی علائی یک دوره مختص علم  طب است. که شامل مباحث علمی وعملی است وشامل مباحث: طب فوری که درمسافرت کاربرد دارد و طب عملی و بهداشت است. این کتاب درسال 1891 میلادی درکانپور هندوستان در 114 صفحه به چاپ سنگی رسید.
کتاب دوبخش دارد بخش اول دارای دومقاله است و بخش دوم دارای هفت مقاله است. مقاله‌ی اول از بخش اول کتاب دارای 16 باب است که مواردی مثل درتدبیر هوا، فعل‌های‌سال، شهرو مسکن، لباس، غذا، خواب وبیداری وحرکات، استفراغ، مسهل، دارو‌های قی‌آور، فصد وحجامت و مسایل مسافران  نگارش یافته‌است. مقاله‌ی اول در(حفظ الصحه)، محافظت ازسلامتی می‌باشد. درباب سلامت و نشانه‌های بیماری وزمان مرگ می‌باشد. بخش دوم کتاب یک مبحث علمی است بیماری‌های اندام‌‌ها، حصبه و‌آبله، ورم، پاکیزگی پوست ودرمان انواع زهر می‌باشد.
بنابراین کتاب خفی علائی کتابی قابل حمل با دسترسی آسان مشتمل بر مباحث علمی وعملی درمورد بهداشت وپیشگیری و درمان بیماری‌ها است.

 

آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟
آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟

در سال 2020، نشریه Lancet آلودگی هوا را به عنوان یکی از عوامل اصلیِ ابتلا به زوال عقل به رسمیت شناخت.

مطالب بیشتر
مردانگی سمی چیست ؟
مردانگی سمی چیست ؟

طبق ارزش‌های سنتی در تعریف مردانگی سمی، هر مردی که به اندازه کافی این ویژگی‌ها را از خود نشان نمی‌دهد، به‌عنوان «مرد واقعی» شناخته نمی‌شود.

مطالب بیشتر
باورهای نادرست درمورد قاعدگی
باورهای نادرست درمورد قاعدگی

حدود نیمی از جمعیت جهان را بانوان تشکیل داده‌اند و به این معنا که همین تعداد چرخۀ قاعدگی را درحال تجربه هستند ، پشت‌سر گذاشته و یا در پیش خواهند داشت . با این حال باورهای نادرست و افسانه‌وار در مورد این فرآیند بیولوژیکی هنوز فراوان است.

مطالب بیشتر
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک

این مطالعه بر روی یک گروه کوچک‌تر و خاص‌تر از بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم متمرکز بود و نشان داد که خطر ابتلا به NAION برای افرادی که اوزمپیک استفاده می‌کنند دو برابر می‌گردد.

مطالب بیشتر
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی

مصرف این نوشیدنی‌ها مسیر دچارشدن به دیابت نوع دوم ، بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD) را هموار نموده و به افزایش وزن کمک می‌کند.

مطالب بیشتر
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه

محققان معتقدند که برای جلوگیری از انتشار، لباس‌های خود را با حرارت بالا شسته و خشک نمایید.

مطالب بیشتر
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟

« صدای غذا » مفهوم جدیدی نیست، اما در کنار افزایش استفاده از داروهای کاهش وزن آگونیست GLP-1 مانند Ozempic و Wegovy، که طبق گزارش‌ها به کاهش افکار مزاحم در مورد غذا کمک می‌کنند، مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس آمار ارائه شده توسط کارشناسان برخی از افراد 80 تا 90 درصد از روز را با فکر به غذا می‌گذرانند.

مطالب بیشتر
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی

میکروپلاستیک‌های موجود در چای کیسه‌ای با آزاد نمودن میلیاردها ذره در بدن ، خطر ابتلا به سرطان و ناباروری را افزایش می‌دهند .

مطالب بیشتر
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.

حال به تازه‌گی مطالعه جدیدی در مجله Cell منتشر شده است و گزارش می‌دهد که ررژیم فستینگ ممکن است منجر به کاهش رشد مو گردد.

مطالب بیشتر
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .

نسلی با اخلاق که شاید دیگر تکرار نشوند . . .

مطالب بیشتر