این مملکت همواره طی برهه های زمانی حساس ، حضور تعدادی افراد بی وجدان و سودجو را به خود دیده است ، افرادی که با احتکار اجناس ضروری و یا تولید غیر اصولی و تقلبی مواد مورد نیاز سبب به خطر افتادن جان افراد و یا به تعطیلی کشاندن صنف های گوناگون شده اند . از احتکار کاغذ که سبب تعطیلی موقت بسیاری از نشریات شد تا تولید الکل تقلبی که سبب مرگ بسیاری از هم وطنانمان گردید . 

در این مبحث قصد داریم تا به روش تشخیص الکل طبی از الکل صنعتی و همچنین تعریف دقیق از هر کدام بپردازیم . 

* الکل طبی یا اتانول چیست ؟

اتانول یا الکل اتیلیک یا اتیل الکل یا الکل میوه اینها تعاریفی می باشد که از الکل طبی وجود دارد . این ماده که خاصیت آتش‌گیری بالایی دارد ،در نوشیدنی‌های الکلی نیز وجود دارد. اتانول در صنایع گوناگون به ویژه پزشکی و آزمایشگاهی کاربردهای فراوان دارند. اتانول به شدت فرار است ،بوی شدید و تندی دارد و با یک شعلۀ آبی پررنگ می سوزد.

* متانول یا الکل صنعتی چیست ؟

متانول، متیل الکل، الکل متیلیک، کاربینول یا الکل چوب که ساده‌ترین نوع الکل‌هاست با فرمول شیمیایی CH_۳OH شناخته می‌شود. متانول از فعالیت بی‌هوازی گونه‌های زیادی از باکتری‌ها تولید می‌شود و در نتیجه مقدار اندکی از بخار متانول وارد جو می‌شود و پس از چندین روز به‌وسیله اکسیژن و با کمک نور خورشید اکسید شده به آب و دی‌اکسید کربن تبدیل می‌گردد. شعله سوختن متانول بی‌رنگ است و باید مراقب بود تا شعله آن سبب سوختگی نشود.با این حال متانول به مراتب سمی تر از اتانول است. 

* روش تشخیص الکل طبی از الکل صنعتی :

 متانول که الکلی بی‌رنگ و مشابه اتانول می باشد و به جهت تشخیص و تمایز با اتانول به رنگ زرد یا نارنجی تولید می گردد. اما در این روزها و با توجه به شیوع بیماری کرونا ( کووید-19) به این نکتۀ اساسی باید توجه نمود که مصرف هر گونه الکل به هیچ عنوان در پیشگیری از ابتلا به کرونا موثر نیست و حتی به دلیل کاهش هوشیاری، می‌تواند موجب افزایش تماس با اشیا، سطوح و افرادی که احتمال آلودگی با ویروس کرونا دارند، گردد. اتانول که ترکیبی از آب و الکل است وبا خلوص 60 درصد به بالا می باشد ، جهت ضدعفونی‌ نمودن محیط استفاده می گردد . در مصارف پزشکی نیز از الکل های 99.99 درصد استفاده می‌شود.

الکل های سفید، بسیار شفاف و سفید بوده و باید از مراکز بهداشتی مانند داروخانه‌ها تهیه شود و مهم تر آن که  از پلمب بودن درب آن ها نیز اطمینان حاصل گردد. در الکل های صنعتی، مواد رنگین‌کننده و "پیریدین" استفاده می‌شود تا بدبو شده و مردم بتوانند این نوع الکل را از الکل طبیعی تشخیص دهند و مواد اضافه شده به الکل های صنعتی می‌توانند منجر به مسمومیت گردند، لذا مصرف خوراکی آن به میزان کم باعث کوری چشم و مصرف بیشتر آن منجر به مرگ می گردد.

بوی الکل طبیعی کاملاً مشخص است ، اما الکلهای صنعتی حتی با وجود تغییردادن رنگ آن ها که این روزها شاهد آن هستیم، بوی زننده‌ای دارند. الکل های طبیعی "دو کربنه" و الکل های متانول "یک کربنه" و کاملاً خطرناک است. رنگ الکل های صنعتی در حالت عادی سفید نیست و رنگی مجزا از الکل طبیعی دارند (سفید، سبز، قرمز هستند یا رنگی غیر از سفید).

جهت ضد عفونی کردن دست‌ها و سطوح مختلف، استفاده از الکل ۷۰ درصد و یا فرآورده‌هایی مانند ژل‌ها و محلول‌های ضد عفونی که حاوی این مقدار اتانول هستند، کارایی لازم را دارند.

* الکل و ویروس کرونا : 

1. باید توجه داشت که مصرف خوراکی الکل طبی( اتانول) و یا غرغره کردن آن در دهان هیچ گونه تأثیری در پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا ندارد و با خطر بروز مسمومیت ناشی از اتانول همراه است.

2. متانول، خاصیت ضد میکروبی بسیار ناچیزی در مقایسه با الکل طبی دارد، و با توجه به سمی بودن آن، مصرف خوراکی آن با بروز مسمومیت‌های شدید، نابینایی و مرگ همراه است.

3. میزان جذب پوستی الکل صنعتی  به ویژه در خصوص پوست های آسیب دیده بالا است و می‌ تواند باعث مسمومیت شود.

4. با توجه به سمی بودن الکل صنعتی یا همان متانول، مراجع معتبر بین ‌المللی، هیچ گونه توصیه‌ ای مبنی بر استفاده از متانول به منظور ضدعفونی کردن پوست، لوازم پزشکی و سطوح مختلف (مانند دستگیره ی درها، میز، کف و غیره) نمی کنند.

منابع : 

1. انجمن علمی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت ایران

2. رضا رحمت‌اله‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار حوادث باشگاه خبرنگاران پویا درباره نحوه تشخیص الکل های طبی از صنعتی