اعتیاد مغز به کربوهیدرات
1393/01/27
پژوهشگران مرکز پیشگیری از چاقی بنیاد تعادل دربیمارستان کودکان بوستون گزارش کرده‌اند که کربوهیدرات‌هایی که به شدت پردازش شده‌اند سبب شعله‌ور شدن همان مکانیسم‌های اعتیاد به مواد مخدر در مغز می‌شوند. این پژوهش‌درشماره‌ی 26 ژوئن 2013 نشریه‌ی Clinical Nutrition آمریکا انتشار یافته است.

 به کلام دیگر، مصرف خوراکی‌های بالابرنده‌ی شدید قندخون مانند کربوهیدرات‌هایی که به شدت پردازش شده‌اند سبب شعله‌‌وری گرسنگی یا ولع شدید و تحریک آن نواحی مغز می‌گردند که با پاداش و ولع ارتباط دارند.
گفته شده‌است قطع مصرف این خوراکی‌های به‌شدت گلیسمیک به پیشگیری از پرخوری در افراد چاق کمک می‌کند. پژوهشگران دراین پژوهش به تعیین صحت این مسأله پرداختند که آیا ممکن است مصرف غذا توسط مراکز لذت حاوی دوپامین درمغز تنظیم شود. درورای مسأله‌ی پاداش و ولع، این پاره‌ی مغز با اعتیاد به مواد و وابستگی نیز مرتبط است و درضمن، این مسأله را پیش می‌آورد که آیا ممکن‌است بعضی خوراکی‌ها اعتیادآور باشند.
خوراکی‌گلیسمیک شدید:
با شاخص گلیسمیک glycemic index میزان سرعت و مقدار خوراکی اندازه‌گیری می‌شود که تراز قندخون را بالا می‌برد. خوراکی‌هایی که شاخص بالاتر دارند، گلوکز قندخون را سریع‌تر از خوراکی‌هایی بالا می‌برند که دارای ارزش شاخص گلیسمیک پایین‌تر هستند. بعداز خوردن غذا، بدن بسیاری از کربوهیدرات‌ها را تجزیه کرده و به گلوکز تبدیل می‌کند که نوعی قند ساده است. یاخته‌های بدن برای بقای حیات به گلوکز نیاز دارند. تمامی کربوهیدرات‌ها به گلوکز تجزیه نشده و با سرعت مشابه وارد جریان خون نمی‌شوند. این امر به نوع کربوهیدرات مصرفی بستگی دارد. نمونه غذاهای گلیسمیک بالا عبارتند از نان سفید، برنج سفید، باگل‌ها bagel، زردک، چوب شور و هرنوع بیسکویت شور، کورن فلکس، گلوکز، مالتوز و سیب‌زمینی.
دراین پژوهش، برای مشاهده‌ی عملکرد مغز، پژوهشگران تراز گلوکز خون و گرسنگی را اندازه‌گیری کردند و برای انجام این کار از تصویرسازی عملکردی تشدید مغناطیسی fMRI استفاده شد. در این بررسی روی فعالیت مغز در یک دوره‌ی 4ساعته پس‌از غذا خوردن تمرکز شد تا مشخص شود وقتی انسان دوباره غذا می‌خورد کدام عامل، سائق رفتار غذاخوردن را سبب می‌شود.
پژوهشگران اظهار داشته‌اند که این بررسی، در نوع خود نخستین بررسی برای مشاهده‌ی انسان در یک دوره‌ی 4ساعته بوده است. در بررسی‌های پیشین بلافاصله پس‌از غذا‌خوردن، MRI انجام شده بود. لازم به یادآوری است که اختلاف میان MRI و fMRI مانند اختلاف میان عکسبرداری و ویدیو است. در MRI آن چیزی که هست مشاهده می‌شود، حال آنکه در fMRI آنچه در مغز در جریان است قابل مشاهده است و fMRI نشان‌می‌دهد مغز چگونه عمل می‌کند.
دراین بررسی آخر 12شرکت‌کننده‌ی چاق یا دارای اضافه‌وزن شرکت داشتند. به این شرکت‌کنندگان دو‌نوع میلک‌شیک داده شد که هر دو دارای کالری، مغز و میزان شیرینی مشابه بودند. اما در یکی از آنها از کربوهیدرات‌های گلیسمیک بالا و در دیگری از کربوهیدرات‌های گلیسمیک پائین استفاده شده بود. بعد از نوشیدن میلک‌شیک با قدرت گلیسمیک بالا، در داوطلبان «یورش آغازین قند» دیده شد و به دنبال آن 4ساعت بعد افت شدید قند مشاهده گشت. سقوط شدید تراز قندخون با شدت‌گرفتن گرسنگی و فعالیت شدید در هسته‌ی آکومبنس nucleus acumbens همراه بود. این ناحیه از مغز درگیر رفتار اعتیاد است.
در بررسی‌های پیشین وعده‌های غذایی پر کالری با کم کالری مقایسه شده بود. در بررسی اخیر غذاهایی با کالری مشابه و شاخص گلیسمیک متفاوت مقایسه شده بود تا مشخص شود آیا ممکن است این غذاها بر عملکرد مغز تأثیر گذارند و سبب پرخوری شوند. یافته‌های به دست آمده حاکی از آن است که محدودکردن کربوهیدرات‌های دارای شاخص گلیسمیک بالا مانند برنج سفید و سیب‌زمینی به افراد چاق کمک می‌کند تا از ولعشان کاسته شود و نیاز به پرخوری کنترل گردد.
پژوهشگران دانشگاه ییل نیز دریافته‌اند که اعتیاد به غذا و وابستگی به مواد در مغز فعالیت مشابهی ایجاد می‌کنند. این پژوهش در نشریه‌ی Archives of General Psychiatry انتشار یافته است. پژوهشگران در این مورد توضیح داده‌اند که به نظر می‌آید در بعضی نواحی مغز افراد دارای رفتار غذاخوردن شبیه اعتیاد، فعالیت عصبی و نورونی بیشتری دیده می‌شود که شبیه رفتار سوء استفاده از مواد است. این حالت مشابه آن است که یک لیوان میلک‌شیک حوشمزه را جلوی چشمان فردی نگاه داریم که معتاد به خوردن است و آنچه در مغز این فرد به وقوع می‌پیوندد درست شبیه آن است که جلوی چشمان یک فرد الکلی، یک لیوان مشروب الکلی نگاه داشته شود.
دانشمندان میان اعتیاد به خوراکی و فعالیت بیشتر قشر سینگولیت قدامی و کورتکس اربیتوفرونتال میانی ارتباطی یافته‌اند که وقتی ایجاد می‌شده که شرکت‌کنندگان می‌دانستند که به‌زودی خوراکی خوشمزه‌ای به ایشان داده خواهد شد. پژوهشگران دانشگاه واشینگتن گزارش کرده بودند غذاهای چرب و شیرین به مغز صدمـه می‌زنــد و سبــب پر‌خوری می‌شود.

 

 

آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟
آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟

در سال 2020، نشریه Lancet آلودگی هوا را به عنوان یکی از عوامل اصلیِ ابتلا به زوال عقل به رسمیت شناخت.

مطالب بیشتر
مردانگی سمی چیست ؟
مردانگی سمی چیست ؟

طبق ارزش‌های سنتی در تعریف مردانگی سمی، هر مردی که به اندازه کافی این ویژگی‌ها را از خود نشان نمی‌دهد، به‌عنوان «مرد واقعی» شناخته نمی‌شود.

مطالب بیشتر
باورهای نادرست درمورد قاعدگی
باورهای نادرست درمورد قاعدگی

حدود نیمی از جمعیت جهان را بانوان تشکیل داده‌اند و به این معنا که همین تعداد چرخۀ قاعدگی را درحال تجربه هستند ، پشت‌سر گذاشته و یا در پیش خواهند داشت . با این حال باورهای نادرست و افسانه‌وار در مورد این فرآیند بیولوژیکی هنوز فراوان است.

مطالب بیشتر
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک

این مطالعه بر روی یک گروه کوچک‌تر و خاص‌تر از بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم متمرکز بود و نشان داد که خطر ابتلا به NAION برای افرادی که اوزمپیک استفاده می‌کنند دو برابر می‌گردد.

مطالب بیشتر
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی

مصرف این نوشیدنی‌ها مسیر دچارشدن به دیابت نوع دوم ، بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD) را هموار نموده و به افزایش وزن کمک می‌کند.

مطالب بیشتر
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه

محققان معتقدند که برای جلوگیری از انتشار، لباس‌های خود را با حرارت بالا شسته و خشک نمایید.

مطالب بیشتر
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟

« صدای غذا » مفهوم جدیدی نیست، اما در کنار افزایش استفاده از داروهای کاهش وزن آگونیست GLP-1 مانند Ozempic و Wegovy، که طبق گزارش‌ها به کاهش افکار مزاحم در مورد غذا کمک می‌کنند، مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس آمار ارائه شده توسط کارشناسان برخی از افراد 80 تا 90 درصد از روز را با فکر به غذا می‌گذرانند.

مطالب بیشتر
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی

میکروپلاستیک‌های موجود در چای کیسه‌ای با آزاد نمودن میلیاردها ذره در بدن ، خطر ابتلا به سرطان و ناباروری را افزایش می‌دهند .

مطالب بیشتر
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.

حال به تازه‌گی مطالعه جدیدی در مجله Cell منتشر شده است و گزارش می‌دهد که ررژیم فستینگ ممکن است منجر به کاهش رشد مو گردد.

مطالب بیشتر
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .

نسلی با اخلاق که شاید دیگر تکرار نشوند . . .

مطالب بیشتر