درصورت وجود بیماری مزمن مانند بیماری قلب، دیابت، آسم، کمردرد یا درد مفاصل، انجام نرمش دارای منافعی با اهمیت بر سلامتی خواهد بود. اما باید پیش از شروع برنامهی نرمش، نظر پزشک را جویا شد. پزشک میتواند درمورد امنیت نوع نرمشی که باید انجام شود و هرگونه احتیاطی که لازم است ضمن انجام نرمش رعـایت شود نظر دهد.
ابتدا باید مشخصشود که درمورد نرمش و بیماری مزمن لازم است چه نکاتی دانسته شود.
درصورتوجود بیماری مزمن، انجام منظم نرمش به بیمار کمک میکند تا نشانهها را تدبیر کرده و سلامت خود را بهبود دهد.
بهعنوان مثال:
• بیماری قلب. با انجام تمرینهای قدرتی، قدرت عضلانی و مقاومت بیمار بهبود مییابد و انجام فعالیتهای روزانه آسانتر شده و نشیب مرتبط با بیماری در قدرت ماهیچه کند میشود.
• دیابت. انجام نرمش منظم کمک میکند تا انسولین بهصورتی مؤثرتر ازمیزان قندخون بکاهد. فعالیت جسمانی نیز به بیمار کمک میکند تا وزن درکنترل بوده وانرژی تقویت شود.
• آسم. غالباً انجام نرمش به کنترل کثرت و شدت حملههای آسم کمک میکند.
• کمردرد. با فعالیتهای هوازی که تأثیر اندکی بر کمر داشته و بهطور منظم انجام شوند میتوان قدرت ومقاومت عضلات پشت را افزایش داد وعملکرد ماهیچه را بهبود بخشید. نرمشهای عضلانی شکم و پشت که به نرمشهای تقویتی اصلی معروفند ازطریق تقویت عضلات اطراف ستون فقرات به کاهش نشانهها کمک میکنند.
• آرتریت. انجام نرمش از درد میکاهد و به حفظ قدرت عضله درمفاصل مبتلا کمککرده و از سفتی مفصل میکاهد.
انجــــام کـــدام نرمـشها مطمئن است؟
برای کاهش درد یا افزایش قدرت، ممکناست پزشک انجام نرمشهای خاصی را توصیه کند. برحسب وضعیت موجود، ممکناست لازم باشد بیمار از انجام بعضی نرمشها پرهیز کند و یا بعضی نرمشها را در زمان شعلهوری بیماری انجام ندهد. دربعضی موارد، ممکناست لازم باشد پیشاز شروع نرمش، بایک فیزیوتراپ یا کار درمان مشاوره کرد.
بهعنوانمثال، اگر بیمار دچار کمردرد باشد، باید از فعالیتهای هوازی با تأثیر اندک بر کمراستفاده کرد مانند راه رفتن و شنــاکردن. این نوع فعـالیتها به عضلات پشت فشار نمیآورند.
درصورتیکه بیمار دچار آسمی باشد که با ورزش ایجاد میشود، میتواند فعالیتهایی را برگزیند که به صورت فعالیتهای کوتاه حملهیی باشد مثل تنیس یا بیسبال. درصورتیکه بیمار از افشانه استفاده میکند، باید مطمئن باشد که ضمن انجام نرمش دارو را در دسترس داشته باشد.
درصورتیکه بیمار دچار التهاب مفاصل (آرتریت) باشد، انجام نرمشهایی برای بیمار بهتراست که بهنوع آرتریت و مفصل گرفتار وابسته است. دراین بیماران باید برای تهیهی برنامهی نرمشی که دارای بیشترین سود برای بیمار بوده وسبب تشدید بیماری درمفاصل نشود از نزدیک با پزشک و فیزیوتراپ همکاری داشت.
چند وقت یکبار، چه مقدار و باچه شدتی میتوان با اطمینان نرمش کرد؟
پیشاز شروع برنامهی ورزش، بسیار مهم است که با پزشک درمورد مدت جلسههای نرمش و شدت آن صحبت کرد.
درصورتیکه مدتی بیمار فعالیت نداشته باشد، باید به آهستگی و بهتدریج نرمش را انجام دهد. درمورد هدفهای نوع نرمشی که میتوان بهطور مطمئن انجام داد و پیشرفت نمود بـایدنظـر پزشک جویـا شود.
آیا لازم است پیشاز شروع برنامه ورزشی، اقدامات خاصی انجام داد؟
برحسب بیماری موجود، ممکناست پزشک توصیه کند پیش انجام نرمش، بیمار احتیاطاتی را رعایت کند.
بهعنوانمثال اگر بیمار دچار دیابت باشد، باید بهخاطر داشته باشد که فعالیت جسمی سبب پایینآمدن قندخون میشود. پیشاز هرنوع فعالیت باید قندخون اندازهگیری شود. درصورتیکه بیمار از انسولین یا داروهای دیابت استفاده میکند که سبب پایین آمدن قندخون میشوند، پیشاز نرمش برای کمک به پیشگیری از پایینافتادن قندخون باید ازیک میانوعده استفاده نماید. درصورتیکه بیمار دچار آرتریت است، باید پیش ازنرمش، دوش آب گرم بگیرد. گرما سبب شلشدن مفاصل و ماهیچهها شده و پیش از شروع نرمش درد را تاحدی تسکین میدهد. همچنین ضمن ورزش دراین حالت باید ازکفشهایی استفــاده کرد که خــاصیت فنری داشتـــه و به ثبــــات بیمـار کمک میکنند.
بــاید در انتظـار چه نــوع ناراحتیها بود؟
درمورد نوع ناراحتی که ممکن است ضمن نرمش یا پس از آن ایجاد شود و نیز اقدامات لازم برای به حداقل رسانیدن درد با پزشک صحبت شود. باید مشخص شود چه نوع درد یا چه شدت دردی طبیعی است و شناسهی درد وخیمتر چیست؟
بهعنوانمثال، اگر بیمار دچار بیماری قلبی است، در صورت بروز کدام شناسه یا نشانه، باید نرمش را متوقفکرد. اما درصورت بروز سرگیجه، کوتاهی غیرمعمول نفس، درد قفسهیسینه یا تپش نامنظم قلب، نرمش باید متوقف شود.
آگاهیهای ضروری دیگر:
شروع برنامه و انجام ورزش بهطور منظم سخت است.
برای آنکه بتوان مرتب ورزش انجام داد، باید این کار با همراهی یکی از دوستان انجام شود و یا برنامهی ورزشی تأیید شدهیی موجود باشد.
برای آنکه انگیزهی این کار ادامه داشته باشد، باید فعالیتهای خوشایندی را برگزید که دارای هدفهای واقعگرایانه باشند تا بتوان میزان پیشرفت را جشنگرفت.
