بررسیهای اخیر محققان در مورد افراد سالخوردهای که بهطورمنظم ورزشکرده یا مکملهایغذایی مصرفمیکردند، هیچگونه مزیتی را علیه زوالشناختی (Cognitive Decline) نشاننداده و برایننظر هستند که بعید است مکملهایغذایی و فعالیت بدنی بتوانند از زوالشناختی جلوگیریکنند.
ولی با اینکه نتایج آنها نتوانستند مزایای شناختی چشمگیری را بامصرف مکملها نشاندهند، این یافتهها نباید سبب انکار تأثیر عوامل سبک زندگی در کهنسالان شود. میان سالخوردگان با دژنراسیون یا تحلیل رفتگیهای ماکولار مربوط به سن(AMO)، مصرف خوراکی مکملهایی حاوی اسیدهای چرب غیراشباع بلندزنجیره (لوتئین/زئازانتین)، ازنظر آماری تأثیر چشمگیری بر عملکردهای شناختی آنان نداشته است. میان سالمندان بیتحرک، یک برنامهی فعالیت بدنی ۲۴ماههی ملایم درمقایسه با برنامههای آموزش سلامت، منجر به بهبودی در عملکردهای شناختی کلی یا منطقهای نگردید. درحال حاضر نیز احتمال دارد که عوامل سبک زندگی مانند رژیمغذایی و فعالیت بدنی در جلوگیری از زوالشناختی، زوالعقل و عملکرد فعالیتهای زندگی روزانه نقش مهمی ایفا کنند.
در ارزیابی تمرینات ورزشی، محققان یک برنامهی فعالیت بدنی ۲۴ماهه را با یک برنامهی آموزش سلامت مقایسهکردند تا متوجه شوند که کدام به عملکرد شناختی بهتر، خطر کمتر اختلالشناختی خفیف (MCI) یا زوالعقل و یا هردو منجرمیشود.
تعدادی شرکتکننده با محدودهی سنی ۷۰ تا ۸۹ سال، به شکل تصادفی در یک برنامهی فعالیت بدنی متوسط و منظم یا یک برنامهی آموزش سلامت با کارگاههای آموزشی و تمرینهای کششی دستها شرکت داده شدند. ورزشهای منظم شامل بودند بر:
• پیادهروی
• تمرینات استقامتی
• تمرینات انعطافپذیری.
تمامی کهنسالان بیتحرک درمعرض ناتوانی حرکتی بوده اما میتوانستند تا نیم کیلومتر پیادهروی کنند. سنجش عملکرد شناختی و بروز MCI یا زوالعقل طی 24ماه مشخص شد. محققان دریافتند که فعالیت بدنی متوسط درمقایسه با برنامهی آموزشسلامت، منجر به شناخت بهتری نگردید.
بین گروهها در مورد بروز MCI یا زوالعقل اختلاف قابلتوجهی وجود نداشت، هرچند که این نتایج قدرت آماری محدودی داشتند.طی ۲سال، عملکردهای شناختی برای تمامی شرکتکنندهها ثابت باقیماند و نمیتوان تأییدکرد که هردو اقدام در حفظ عملکرد شناختی شکست خوردهاند.
تحلیل اختصاصی گروه فعالیت بدنی با سن ۸۰ سال یا بیشتر و در کسانیکه از ابتدا عملکرد فیزیکی ضعیفتری داشتند، درمقایسه با گروه آموزش سلامت، نشانداد که تغییرات بهتری در امتیاز ترکیبی عملکرد اجرایی آنها وجود داشت و عملکردهای اجرایی، حساسترین حوزهی شناختی برای انجام ورزش است و حفظ آن برای استقلال در فعالیتهای ابزارمحور زندگی روزانه لازم است.
اثرات غذایی سالها زمان میبرد:
رژیمغذایی غنی از اسیدهای چرب غیراشباع چندگانهی بلندزنجیره امگا۳ (LCPUFAs) در حفظ عملکردشناختی نقش محافظتی دارند. اما بسیاریاز کارآزماییهای تصادفی نتوانستند نشاندهند که این مواد در درمان زوالعقل مؤثر هستند.
طی آزمایشی دیگر سالمندان مبتلا به بیماریهای چشمی (AREDS2)که درمعرض خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولار ناشیاز کهولت سن (ADM) بودند، بهشکل تصادفی LCPUFAs (۱گرم) و یا مکمل غذایی لوتئین (۱۰میلیگرم)/زئآزانتین (۲میلیگرم) را درمقابل دارونما مصرف نمودند.
همچنین تمامی شرکتکنندگان ترکیبات مختلفی از ویتامینC،E، بتاکاروتن و روی نیز دریافتکردند.
علاوهبر معاینههای سالانهی چشمی، چندین آزمون عملکرد شناختی در ابتدا و هر ۲سال یکبار طی ۵سال ارزیابی ازطریق تلفن انجام شد. در عملکرد شناختی برای شرکتکنندگان بهشکل تصادفی، در هریک ازین گروهها اختلاف قابلملاحظهای وجود نداشت و فقدان اثر مکملها بهایندلیل است که مصرف آنها در فرایند پیری بسیار دیر آغاز گردیده و مصرفمکملها بهمدت ۵سال کافی نبوده است. فرایند زوالشناختی میتواند طی چند دهه رخدهد؛ بنابراین غنیسازی با مکملها بهشکل کوتاهمدت و در اواخر بیماری مؤثرنمیباشد.
Ref: Media Jama network
