به گزارش خبرگزاری مهر، رضا ملک زاده معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، طی سخنانی در نوزدهمین کنگره بین المللی بیماری های گوارش و کبد که از ۱۴ تا ۱۷ آبان ماه ۹۸ به مدت ۴ روز در سالن همایش های رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد، بوی بد دهان (هالیتوز)  را یک مشکل بهداشتی و مساله جدی اجتماعی دانست که مبتلایان را ناگزیر از تحمل رنج فراوان کرده و بر روابط شخصی آنها تاثیرگذار ست.

میزان شیوع بوی بد دهان در جوامع

رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهرن، با بیان این که بوی بد دهان از سنین کودکی ( دو یا سه سالگی) شروع و با افزایش سن ، بیشتر می شود، میزان شیوع بوی بد دهان در جوامع مختلف را طبق مطالعات انجام شده،  بین ۱۵ تا ۳۰  درصد اعلام کرد و افزود: شیوع بوی بد دهان   در مردان ، سه برابر زنان است اما عمدتا، زنان از آن شکایت می کنند ؛ چرا که به این موضوع اهمیت بیشتری می دهند.

فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد، با تاکید بر این که بوی بد دهان، اغلب بوی تنفس انسان است  نه بوی خود دهان، در ادامه، تولید «گازهای سولفور» توسط باکتری های دهان و روده (۹۰ درصد ناشی از هیدروژن سولفید و متیل مرکاپتان)  دانست  و گفت:  باکتری های فلور که به فراوانی در دهان و روده انسان قرار دارند و البته در مری و معده  انسان بسیار کم هستند، گاهی در جریان تجزیه و تحلیل پروتئین های بدن موجب تولید گازهای سولفور می شوند و این پروتئین ها را تبدیل به گاز می کنند؛ این گازها پس از آن که جذب خون شدند، وارد ریه و از طریق بازدم ، از دهان خارج و به شرط برخورداری از غلظت کافی در تنفس انسان، احساس می شوند.

بهترین زمان تشخیص شدت بوی دهان

 ملک زاده، بهترین زمان تشخیص میزان یا شدت بوی دهان افراد را هنگام بیدار شدن از خواب  در صبح ها دانست.

بوی بد دهان، از فوبیا تا واقعیتی نشات گرفته از بیماری ها

رییس انجمن متخصصین گوارش  و کبد ایران، بوی بدن دهان واقعی را دارای علائمی دانست و گفت: گاهی افراد، دچار احساس یا نگرانی از بوی بد دهان ( فوبیای بوی بد دهان ) هستند و با وجود نداشتن بیماری های دهان و دندان، به خاطر این تصور، به متخصصان گوارش و کبد مراجعه می کنند؛ مانند کسانی که رفلاکس دارند و گمان می کنند دهانشان بو می دهد، اما در واقع دهانشان بو نمی دهد، بلکه اعتماد به نفسشان در این زمینه کاهش یافته است و این افراد اگر مشکل جدی در زمینه چنین احساسی دارند، نیازمند مداخله روانپزشکی هستند.

بوی بد دهان واقعی ، از موقت تا ماندگار با منشأ  بیماری ها

استاد ممتاز گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، سپس به تعریف بوی بد دهان واقعی و تقسیم بندی آن اشاره کرد  و افزود: بوی بد دهان واقعی  یا « موقتی با منشأ فیزیولوژی » است یا « ماندگارتر  با منشأ بیماری ها » .

ملک زاده درباره دسته اول  گفت: ۵۰ درصد مردم جوامع، گاهی دچار بوی بد دهان موقتی یا فیزیولوژیک  می شوند.  گرسنگی طولانی مدت، خواب طولانی، بالا رفتن سن، دوران قاعدگی، خوردن برخی اقلام غذایی، مصرف سیر، پیاز و نیز نوشیدنی هایی مثل الکل ، مصرف دخانیات، مصرف برخی داروها که باعث خشکی دهان می شوند ، از جمله عوامل بوی بد دهان موقتی هستند و نیازمند درمان نیستند.

به گفته وی اما، بوی بد دهان ماندگار که یا «ناشی از بیماری های دهان و دندان» و یا نشات گرفته از  بیماری های سیستماتیک  هستند ، حتما باید درمان شوند.

فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد افزود: علت ۸۰ درصد بوی بد دهان، بیماری های دهان و دندان ( پلاک های دندان، پوسیدگی دندان، پریودنتیت یا التهاب بافتهای اطراف لثه،  سایر بیماری های لثه) سرطان دهان و ... است.

 ملک زاده یادآور شد: در کنار بیماری های دهان و دندان ، لوزه ها نیز می توانند در ایجاد بوی بد دهان موثر باشند که البته سهم ناچیزی دارند.

رییس پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، همچنین بیماری های سیستماتیک را عامل ۲۰ درصد بوی بد دهان دانست و در این زمینه به اختلالات متابولیک، بیماری های دستگاه تنفسی فوقانی، بیماری های دستگاه تنفسی تحتانی و ریه ها، اختلالات دستگاه گوارش، لوسمی، نارسایی های مزمن کلیوی، نارسایی های مزمن کبدی، عفونت‌های حلق و بینی اشاره کرد.

وی یادآور شد: بیماری های سیستماتیک  اگرچه  علت ۲۰ درصد بوی بد دهان هستند اما به دلیل ماندگاری بیشتر، اهمیت بسیاری دارند و باید حتما شناسایی و درمان شوند.

 ملک زاده تاکید کرد: پزشک ممکن است در هنگام  معاینه بیمار، متوجه بوی بد دهان او شود که باید حتما به آن اهمیت بدهد و با گرفتن تاریخچه ای از بیمار، علت واقعی بوی بد دهان را با بررسی های لازم تا مرحله تشخیص بیماری  سیستماتیک  عامل بوی بد دهان و رفع آن، پیگیری کند. به عنوان مثال، تنفس برخی بیماران بوی مدفوع می دهد و پزشک متخصص، بعد از معاینه متوجه وجود توده ای در شکم و پس از اندوسکوپی شاهد زخم بزرگی در معده می شود که همین بیماری علت بوی بد دهان است. البته این موارد نادر است اما اهمیت پیگیری بوی بد دهان بیمار را نشان می دهد.

فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد همچنین یادآور شد: وجود میکروب هلیکوباکتر پیلوری هیچ گاه باعث بوی بد دهان نمی شود و نباید فرد را به خاطر این موضوع اندوسکوپی کرد.

بوی بد دهان با علت ژنتیکی

 ملک زاده رفع بوی بد دهان با منشأ بیماری های ژنتیکی تاثیرگذار را گاهی نیازمند ژن درمانی دانست.

وی نکته مهمی را برای تشخیص واقعی بودن بوی بد دهان یادآور شد و تاکید کرد: بسیار مهم است از فردی که پس از اطمینان از نداشتن بیماری دهان، برای رفع مشکل بوی بد دهان به پزشک متخصص بیماری های گوارش و کبد مراجعه کرده، پرسیده شود چه کسی می گوید دهانت بو می دهد؟ یا این که بیمار، آن فرد را هنگام مراجعه به پزشک، با خود همراه کرده باشد تا اطلاعات دقیق تری در این زمینه به دست آید.

رییس انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران، رعایت بهداشت دهان و دندان و سه بار مسواک زدن در طول روز، رژیم غذایی سالم مثل خوردن غذاهای فیبردار و پرهیز از خوردن سیر و پیاز، عدم استعمال دخانیات ، خودداری از مصرف الکل و مصرف زیاد قهوه، نوشیدن آب به مقدار کافی، جویدن آدامس، مصرف برخی پروبیوتیکها را از عوامل موثر در رفع بوی بد دهان برشمرد و گفت: گاهی تجویز برخی آنتی بیوتیک ها توسط پزشک، موجب می شود بوی بد دهان برای مدتی به سرعت اما موقتی از بین برود و مثلا فرد را یک تا دو هفته از بوی بد دهان نجات دهد.