جستجو برای شناسایی بیومارکرها (زیست نشانگرها) در خون که بتوانند برای غربالگری سرطان کولورکتال (CRC) استفاده شوند، دورنمای امیدوار کنندهای را که شاید روزی با انجام یک آزمایش سادهی خون در غربالگری این سرطان مهم که دومین علت مرگومیرهای ناشیاز سرطان را درجهان تشکیل میدهد، بهوجود آورده است.
دانشمندان رویدادهای مولکولی منجر به ایجاد CRC را در کنار هم چیدهاند و مسیرهای غیرطبیعی متیلاسیون DNA را شناسایی و حضور میکرو RNAها را بهعنوان بازیگران اصلی در روند ایجاد این سرطان شناسایی کردهاند.
نتیجهی این بررسیها در بیست و دومین کنگره بیماریهای گوارش اتحادیه اروپا ۲۰۱۴ که تحتعنوان هفتهی گوارش اتحادیهی اروپا (UEG Week 2014) در وین اتریش برگزار شده بود اعلام شد. دکتر آنتونی کاستلز از مرکز بیماریهای گوارش دانشگاه بارسلونا اعلام کرد که در تحقیقات جستجوی بیومارکرها در خون برای غربالگریCRC اتفاقات شگفتانگیزی درحال وقوع میباشد. اکنون ما از اتفاقات ملکولی دخیل در ایجاد و رشد CRC درک بهتری داریم و این امر امکان ردیابی و ایجاد درمانهای جدید دراین بیماری را فراهم مینماید.
غربالگری CRC با انجام آزمایش خون:
سرطان کولورکتال(CRC) سومین سرطان رایج در جهان و دومین علت مرگومیرهای ناشیاز سرطان در جهان غرب میباشد بههمین دلیل برانجام غربالگری مؤثر که هم به صرفهی اقتصادی بوده و هم نجاتبخش جان بسیاری در جمعیت پرخطر باشد مهرتأیید میگذارد.
بررسیهای غربالگری که تاکنون انجام شده (مرسوم) شامل جستجویDNA جداشده از سلولهای سرطانی در مدفوع، جستجوی خون مخفی در مدفوع و درنهایت انجام کولونوسکوپی که برای پیداکردن ضایعات سرطانی و پیشسرطانی در کولون میباشد، در جمعیت کل جامعهی اروپا از اقبال چندانی برخوردار نبوده است، در حـالـیکه انجام غربالگری ازطـریق یک آزمایـش سادهی خون جمعیت بسیاری را تشـویق به انجام آن مینماید که در نهایت باعث نجات هزاران زندگـی در سال میگردد.
جستجو برای زیست نشانگرها در غربالگری CRC:
زیستنشانگرهای سرطان ناشیاز تغییرات بیولوژیکی هستند که حضور سرطان را دربدن علامت میدهند و معمولاً به تغییرات DNA،RNA یا سـایر تغییرات پروتئینی ربط پیدا میکنند.
هرچند چندین زیستنشانگرِ پروتئینیCRC، از قبل شناسایی شده بودند، ولی هیچکدام برای غربالگری CRC مفید نبودهاند. به تازگی، پژوهشگرانی که روی DNA مشتق از تومور در خون تحقیق میکردند، الگوهای غیرعادی متیلاسیون DNA را در بیماران با CRC، مشاهده کردهاند که بهطور خاص یافته شدن متیلاسیون غیرطبیعی DNA در بیماران CRC بهعنوان زیست نشانگر بالقوهای که ممکناست باعث پیشبینی این بیماری و پایهی جدیدی در غربالگری این بیماری محسوب گردد.
دومین شیوهی غربالگری که توسط دکتر کاستلز پیشنهاد میشود، ارزیابی نمای RNAهای کوچک و بدون رمز ژنتیکی، موسوم به میکرو RNAها (Micro Satellite RNA) را مطرح میکند که مشاهده شده در خون بیماران دچار CRC افزایش یافته است. نتایج بررسی اخیر تحت هدایت دکتر کاستلز و همکارانش، نشان داد که بیماران مبتلا به CRC یا آدنوم پیشرفته، نسبت به افراد سالم، نمای بسیار متمایزتری از میکروRNAها داشتند. به دنبال این موضوع، گروه پژوهشی نتیجهگیری کرد که آزمایش یافتن میکروRNA های غیر طبیعی و متفاوت در آزمایش خون، انجام غربالگری نویدبخشی برایCRC بوده که هنوز تحقیقات بیشتری را میطلبد.
این گروه تأکید مینمایند که: «هردو روش غربالگری جدید CRC، در بررسیهای مقدماتی امیدبخش بوده و باید در گروههای بزرگتری از بیماران، انجام شود. بدونشک داشتن یک روش غربالگری دقیق برمبنای آزمایش خون، پیروی افراد در معرض خطر را از رهنمودهای غربالگریCRC افزایش داده و تعداد بیماران بیمیل به غربالگری را کاهش میدهد».
Ref: Last Update 24 Oct.2014
