در 10‌ الی 15 ‌درصد موارد جمعیت عمومی و یک سوم موارد ناباروری مشاهده می‌شود. تئوری‌های مختلفی در مورد اتیولوژی آندومتریوز بیان شده است بعضی‌از موارد برگشت خون قاعدگی به‌طور معکوس و متاپلازی و هورمونی و مراحل‌عفونی و غیرطبیعی‌بودن فونکسیون cytokine. علائم مختلفی همراه آندومتریوز می‌باشند. بعضی‌ها بدون‌علامت هستند در‌حالی‌که بعضی موارد دیسمنوره، منوراژی، مقاربت‌دردناک، دردهای مزمن ناحیه‌ی‌لگنی و علائم ادراری و گوارشی ممکن‌است داشته باشند.
علائم معمولاً به‌طور سیکلیک تکرار می‌شوند و شدت آن در دوران قاعدگی است. تشخیص بر‌اساس علائم با مشاهده‌ی بافت‌شناسی غددی و استرومای رحم که با بیوپسی در خارج از رحم انجام شده است تشخیص داده می‌شود. راهکارها شامل تشخیص زودرس با هدف همه‌ی موارد تشخیصی و درمانی مربوط به آندومتریوز می‌باشد. درمان تجربی درد بدون تأیید جراحی با ضد‌دردها یا توقف فعالیت تخمدان‌ها با OCPS ممکن‌است برای بیماران جوان درمان مناسبی باشد. درمان هورمونی شاملOCPS،  پروژستین‌ها، آندروژن‌ها و GnRh مناسبترین درمان درد همراه با آندومتریوز می‌باشد. OCPS مخصوصاً اگر به‌طور ممتد به‌کار رود، برای درمان دیسمنوره و مقاربت دردناکGnRh اگونیست با یا بدون اضافه‌کردن هورمون برای درمان علائم دردناک به‌کار می‌رود.
جراحی و برداشتن یا حذف نسوج آندومتر برای درمان آندومتریوز موثر می‌باشد. آندومتریومای تخمدان‌ها با cystectomy انجام می‌شود تا با درناژ و coagulation به‌منظور پیشگیری‌از عود بیماری آندومتریوز عمیق توسط جراح با تجربه درمان می‌شود اما عوارض آن زیاد است. ثابت نشده‌است که هورمون‌درمانی نسبت‌به درمان جراحی مفید می‌باشد، اما عوارضی در‌این راه مشاهده نشده‌است. بعد‌از cystectomy هورمون‌درمـانی به‌منظور جلوگیری از خطر عود بیماری در بیمــارانی‌که علاقه‌منـد به زود حـــــامله‌شـدن نیستند داده می‌شود‌‌.
مکمل‌های تغذیه‌ای، تحریکات عصبی از راه زیرپوستی، داروهای سنتی چینی و طب‌سوزنی در درمان آندومتریوز موثر شناخته نشده‌است. درمان طبی به‌تنهایی برای حامله‌شدن کافی نمی‌باشد و به‌این دلیل نباید تجویز شود.  درمان جراحی مراحل اولیه‌ی آندومتریوز باعث بهبودی باروری می‌شود. لاپاروسکپی جراحی برای درمان مراحل پیشرفته‌ی آندومتریوز (مراحل3و4) می‌توان انجام داد. قبل‌از درمان جراحی آندومتریوما ارزیابی کار تخمدان‌ها باید انجام‌ شود، درمان هورمونی بعد‌از برداشتن جراحی آندومتریوز موجب بهبودی سرانجام باروری نمی‌شود. برای بیماران نازا با مراحل اولیه‌ی آندومتریوز (مرحله1و2) تلقیح اسپرم به‌داخل رحم برای بهبودی شانس حامله‌شدن انجام می‌شود. نسبت موفقیت درIVF در زنان دچار آندومتریوز بسیار کمتر است اما گزارش‌ها متفاوت می‌باشند. GnRh agonis down regulation  باید بلافاصله مدت۳تا۶ ماه قبل‌از انجامIVF  استفاده کرد تا باعث اصلاح بهبودی ‌شود‌. برداشتن جراحی آندومتریومای بزرگ بیش‌از 3‌سانتی‌متر موجب اصلاح سرانجام IVF نمی‌شود. اگرچه جراحی برای آنهایی که علائم دردناک دارند پیشنهاد می‌شود. بعد‌از برداشتن جراحی و قبل‌از IVF باید درمان هورمونی شروع شود زیرا ممکن‌است به کاهش خطر عود بیماری منجر‌شود. در زنان بعد‌از منوپوز باسابقه‌ی آندومتریوز باید اقدام به هورمون‌درمانی ترکیبی نمود، به‌جای استروژن‌درمانی و تنها اگر چنـانچه هورمون‌درمانی جبرانی نیـاز دارند.

Med Scap.Mar 21,2014