آفازی(Aphasia) یا زبانپریشی درنتیجه آسیب بهقسمتیاز مغز که مسئول زبان است (معمولاً نیمکره چپ) حاصلمیشود و توانایی برقراری ارتباط را از افراد آسیبدیده میگیرد. آفازی امکاندارد گفتار، شنوایی، خواندن و یا نوشتن را مختلکند ولی تأثیری روی هوش(Inteligence) ندارد. افراد دچار آفازی امکاندارد از مشکلات دیگری مانند دیزآرتری (فلجگفتاری)، آپراکسی یا اختلال بلع رنجببرند.
• چه عاملی موجب آفازی میشود؟
آفازی بهطورمعمول براثر سکتهمغزی بهوجودمیآید، با اینحال هربیماری یا آسیبی که آن قسمت از مغز را که مسئول زبان است، تحتتأثیر قراردهد، میتواند موجب بروز آفازیشود؛ ازجمله تومورهایمغزی، ضربههایمغزی و اختلالات پیشرونده عصبی (بیماریهای دژنراتیوا (تحلیلبرنده) سیستم عصبیمرکزی).
• نشانههای آفازی چیست؟
میزان شدت و نشانه آفازی بستگی به موقعیت و اندازه آسیب مغزیدارد. افرادیکه قسمت فرونتال مغزشان آسیبدیده است امکاندارد گفتاری ناروان و تکهتکه داشتهباشند و با این حال آنها معمولاً میتوانند صحبتهای بقیه را درککنند که به این نوع آفازی، آفازی بروکا (آفازی حرکتی)گفتهمیشود. آفازی انواع دیگری را نیز شاملمیشود که درککنندهها درآن آسیبمیبینند (آفازی حسی). افراد دارای آفازی معمولا یک یا چند مشکل زیر را نیز دارند:
ـ ناتوانی در پیداکردن و بیان کلمات موردنظر
ـ جایگزینکردن کلمهای که قصدگفتن آن را دارند با کلمه دیگر که این جایگزینی میتواند از لحاظ معنایی مرتبط با کلمه هدف باشد.
ـ مشکل درچیدن کلمات کنار یکدیگر و تولید جمله
ـ عدم درک گفتههای دیگران
ـ مشکل در هجیکردن کلمات
ـ و ...
• آفازی چگونه تشخیص دادهمیشود؟
آسیبشناس گفتار و زبان(Speech therapist) توسط ابزارهای مختلفی این دسته از افراد را ارزیابیمیکند و نوع و شدت آفازی را تشخیصمیدهد.
ارزیابی آفازی شامل موارد زیر است:
ـ درک شنیداری
ـ بیان کلامی
ـ خواندن و نوشتن
ـ عملکرد ارتباطی
• چه درمانهایی برای افراد دارای آفازی در دسترس است؟
انواع مختلفی از درمان برای این افراد وجود دارد؛ انتخاب نوع درمان بسته به نیاز و اهداف شخص مبتلابه آفازی میباشد و درمان میتواند هم بهصورت فردی و هم بهصورت گروهی انجامشود. آسیبشناس گفتار و زبان با کمک تمرینهاییکه انجاممیدهد و راهبردهایی که به بیمار آموزشمیدهد، تواناییهای فرد را در برقراریارتباط در محیطهای مختلف ارتقامیدهد.
ما چگونه میتوانیم ارتباطی کارآمد با این افراد برقرارکنیم:
ـ تماسچشمی را با این افراد حفظنمایید.
ـ هنگام صحبتکردن با این افراد از جملات ساده استفادهکنید.
ـ سرعت گفتار خود را کاهشدهید.
ـ فرصت کافی به این افراد بدهید که صحبتشان را تمامکنند و حرفشان را قطعننمایید.
