زیکا، ویروسی خطرناک است که از پشهی ناقل به انسان (مادرباردار و یا درحال بارداری) انتقال یافته و باعث تخریب سیستم اعصاب مغزی جنین میشود. سازمان بهداشت جهانی، وضعیت اضطراری در آمریکای لاتین اعلامکرده و آن را شیوع ویروس (محیرالعقول) خوانده و اعلامنموده که مجموعهای از کودکان میکروسفالی و دیگر آنومالیهای عصبی گزارششده، درسال۲۰۱۴ در آمریکایشمالی و در پلونزی فرانسه مشاهدهگردیده است.
ویروس زیکا(zika) توسط پشهی«آندسآنژپتی» به انسان منتقل میگردد و سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که درطول یکسال آینده بین۳ تا۴میلیون تَن در آمریکایجنوبی به این ویروس مبتلا میشوند و مرکز پیشگیریاز بیماریهای زنان در سازمان بهداشت جهانی به زنان هشدار داده تا به این نواحی سفر نکنند و یا درصورت سفر به این نواحی، تا دوسال آینده باردار نشوند.
رئیسجمهور برزیل طی یک مصاحبه از مردم کشورش خواست که همه در مبارزه با این پشه بسیج شوند وگرنه دراین مبارزه شکست خواهند خورد.
دکتر آنتونی فاسی، رئیس انستیتوی آلرژی و بیماریهای عفونی آمریکا میگوید:«این یک اپیدمی روبه پیشرفت است و امکان دارد چنانچه جلوگیری نشود، وضعیت بدتری را برای جامعهی بشری بهبارآورد. همچنین کشور پرو نیز این بیماری را گزارشکرده است و جادارد که مسئولان بهداشت کشور (آمریکا) در صدد جلوگیری از سفر افراد به کشورهای مذکور و یا چکآپ افراد ورودی در مرزهای کشور باشند تا از پیشآمدهای بسیار بد جلوگیری نمایند».
zika (زیکا): یک فلاوی ویروس است و با ویروسهای تب زرد ـ چیکونگونیا و دنگو همخانواده میباشد. اما برخلاف این ویروسها واکسنی برای پیشگیریاز زیکا یا دارویی برای درمان آن موجود نیست.
زیکا بهدلیل ارتباط خطرناک آن با بیماری میکروسفالی، موجبات نگرانی جهانی را بهوجود آورده است. بیماری میکروسفالی یک اختلال عصبی میباشد که باعث میشود نوزاد با سری که به طرز غیرعادی کوچک است بهدنیا آید. این امر موجب اختلال رشدی شدید و غیرجبران و دربرخی موارد باعث مرگ میشود. در برزیل از ماه نوامبر (آبان) تاکنون ۴۰۴مورد تأیید شده از نوزادان میکروسفالی متولد شدهاند، درحالیکه برای کل سال۲۰۱۴ تنها ۱۴۶مورد بوده و تاکنون ۱۵نوزاد براثر میکروسفالی فوتکردهاند که هر ۱۵مورد این مرگها دراثر ویروس زیکا بوده است و درحالحاضر علت ۵۶مرگ دیگر نیز تحتبررسی قرارگرفته و مسئولان درحال بررسی ۳۶۷۰مورد مشکوک مرگ نوزاد هستند. کشور کلمبیا روز شنبه اعلام نمود که نتیجهی آزمایش ابتلا به زیکا در ۲۰۰۰خانم باردار مثبت بوده است. ویروس زیکا یک سندرم گیلین ـ باره (Guillain-Barre) میباشد که شیوع یک اختلال ایمنی نادر عصبی است و منجر به فلج شدن گردیده و بعضاً جان مبتلایان را تهدید میکند.
نشانههای آن شامل: تب، سردرد، خارش و قرمزی چشم است و گاهی اوقات آن را با بیماری دیگر اشتباه میگیرند و باید پزشکان با انجام آزمایشهای بیشتر متوجه آن گردند. این ویروس بخصوص در زنان باردار نگرانکننده است چراکه این ویروس ازطریق مایع آمنیوتیک به جنین درحالرشد منتقل میگردد.
دکتر فاسی میگوید:«این وضعیت غیرعادی است چراکه تا جاییکه میدانیم؛ سایر اعضای خانوادهی ویروس فلاوی، ویروسهایی این چنین نیستند و شما این قابلیت را در ویروسهای دنگو یا چیکونگونیا نمیبینید».
چگونگی انتقال ویروس زیکا: معمولاً ابتدا پشهی ناقل (پشهیآندس) فرد را نیشزده و سپس ویروس را از فرد ناقل بیماری گرفته و با نیشزدن به دیگران منتشر میکند. افراد آلودهشده در دورانی که دچار نشانههای زیکا هستند، خود به ناقل این بیماری تبدیلمیشوند. درطی ماه گذشته یک مورد انتقال ویروس براثر ارتباطجنسی نیز درآمریکا گزارششد و دراینمورد فرد مبتلا با شخصی که بهتازگی از کشور ونزوئلا بازگشته، رابطهیجنسی برقرارکرده بود. موارد دیگری از انتقال ویروس ازطریق خون و رابطهیجنسی، پیشتر نیز در آمریکا گزارش شدهاست؛ چون ویروس تا یکهفته در خون اشخاص زنده میماند اما اینکه چطور در مایع منی فعال میشود و یا از آن طریق انتقال مییابد، هنوز در دست بررسی است. ویروس زیکا در شیرمادر نیز مشاهده شدهاست اما اینکه چطور از این طریق به کودک نیز منتقل میشود هنوز موردتأیید قرار نگرفته است. بههرحال مهمترین موضوع ایناست که زیکا ازطریق پشه به انسان انتقالمییابد.
ویروس زیکا درحالحاضر بهطور محلی در باربادوس، بولیوی، کیپورد، کلمبیا، جمهوری دومنیکن، اکوادور، السالوادور، گینهی فرانسه، گوادلوپ، گواتمالا، گویان، هائیتی، مارتینیک، پاناما، پاراگوئه، پورتوریکو، سنمارتین، سورینام، ساموا، ویرجین آیلندز، آمریکا و ونزوئلا شیوع پیداکرده است.
چنانچه فردی دراین کشور نیش زده شود، باید تا یکهفته نگذارد که پشهای او را نیشبزند و از رابطهی جنسی و یا تماسخونی جداً خودداری نماید. پشهی آندس روزها افراد را نیشمیزند و فرد نیشزده شده، باید به آزمایشگاه جهت اندازهگیری مادهی «آندس آژیپتی» درخون مراجعه نماید و چنانچه مثبت باشد، در قرنطینه قرارگیرد تا دیگران آلوده نگردند و تا زمانیکه واکسنی برای آن پیداگردد باید از تجمع پشهها در محلهای آلوده جلوگیری نموده و با استفاده از سموم آفتکش و همچنین سمپاشی و دوری از آبهای راکد که محل تولید پشهها میباشند از انتقال و گسترش آن جلوگیری نمود.
