دکترحسین نسی - اپیدمیولوژیست ـ لندن
استاتینها گروهی معروف از داروها به شمار میروند که ازمیزان کلسترل میکاهند.طی مقالهیی که درنشریهی Circulation ارگان جامعهی قلب آمریکا انتشار یافته است تأکید شده که منافع استاتینها در بیماریهای قلب و عروق بر مضارشان میچربد.
پژوهشگران بزرگترین متاآنالیز انجام شده تا به امروز را انجام دادهاند که درمورد عوارض جانبی استاتینها است.
این متاآنالیز از میان 135 بررسی قبلی دارویی بازبینی شدهاست تا میزان امنیت مصرف 7 استاتین موجود دربازار آنالیز شود.
کارآزماییهای مربوطه در فاصلهی 1985 تا اوایل 2013 توسط پژوهشگران بازبینی شده و درمجموع روی قریب ۲۵۰/۰۰۰ بیمار انجام شده است.
دربعضی از این کارآزماییها استاتین با دارونما مقایسه شده، حال آنکه دربعضی دیگر یک استاتین با استاتین دیگر مقایسه شده است.
پژوهشگران دریافتهاند که سیمواستاتین(Zocor) و پراواستاتین (Pravachol) دارای بهترین دورنمای امنیت آزموده شده بودهاند. این برتری به ویژه دربیمارانی آشکار است که از مقدار خوراک پایین تا متوسط این داروها استفاده کردهاند.
نتایج این متاآنالیز، همچنین آشکار ساخته است که مصرف استاتینها به افزایش احتمال بروز سرطان ارتباطی ندارد.
استاتینها، دستهیی از داروها به شمار میروند که برای کاهش کلسترل مورد استفادهاند. ازاین داروها به مقیاس گسترده برای پیشگیری از رجعت بیماری قلب و استروک دربیماران استفاده میشود.
دریکی از کارآزماییهای انجام شده به نام JUPITER که مختص استفاده از استاتینها درپیشگیری اولیه بوده است، مشخص شد 54٪ بیماران قلب و عروق ازبخت کمتر دچار شدن به حملهی قلبی برخوردار شدهاند حال آنکه در 48٪ افرادی که از این داروها استفادهنمیکردند، بخت ایجاد استروک پایینتر بوده است.
استاتینها ازطریق پیشگیری از ساخت کلسترل درکبد اعمال اثرمیکنند. این داروها درکاستن کلسترل LDL و نیز کاستن مقدار چربیهای خون (تریگلیسریدها) و افزودن کلسترل HDL بسیار مؤثرند.
دربعضی از این کارآزماییها خطرات استفاده از استاتین به صورت گسترده گزارش شده بود. به عنوان مثال، دریک بررسی از دانشگاه Waterloo درکانادا آشکار شده بود که ممکن است مصرف استاتین هاباکاتاراکت مرتبط باشد. نتیجهی پژوهش دیگری از دانشگاه کالیفرنیا حاکی از ایجاد خستگی و کاهش انرژی درزمان نرمش بود.
پژوهشگران اظهار داشتهاند که بنا به نتایج به دست آمده، درمجموع، میزان ایمنی مصرف این داروها بالا بوده است و معمولاً ضمن استفاده از این داروها در انگلیس، عارضهی جانبی مشاهده نشده است ولی مدارک موجود نشان میدهد که منافع استاتینها بر مضارشان میچربد.
پژوهشگران حاضر با مصرف استاتینها، 9٪ خطر بروز دیابت یافتهاند این مقدار بروز دیابت را میتوان فقط با یک مورد بروز دیابت در هر250 بیمار قابل قیاس دانست، معهذا باید گفت که ثابت شده با مصرف استاتیناز نرخ بستری شدن ومرگ دربیماران دچار بیماری قلب کاسته شده که این مقدار برخطر بروز دیابت میچربد. متأسفانه درمورد افزایش اندک خطرات و توقف درمان با استاتینها برای بیماران سوء تفاهم ایجاد شده است.
افزون بر این از این متاآنالیز مشخص شده است که مصرف استاتینها به طور مشخص با افزایش قابل برگشت آنزیمهای کبد همراه است. اما باید گفت که نرخ سمیت کبدی در بیماران بسیار پایین است. با وجودی که منافع استاتینها آشکارا به مضارشان میچربد ولی درسطح جمعیت، فردی کردن این منافع ومضار دشوار است. به این جهت لازم است به اهمیت شناسایی افرادی توجه خاص مبذول داشت که بیشتر میتواننـد از منـافع استاتیـنها منتفع شوند.
