دکترمحمدعلی توکلی اردکانی - داخلی
عوارض
هیپرتانسیون ثانوی ممکن است سبب وخامت بیماری زمینهیی موجود شود که خود سبب بروز فشارخون بالا شده است. در صورت عدم درمان، هیپرتانسیون ثانوی ممکن است با سایر بیماریهای طبی همراه شود. ازجمله:
صدمه دیدن سرخرگها این حالت به سفت و ضخیم شدن سرخرگها (تصلب شرائین atherosclerosis) خواهد انجامید و درنهایت سبب حملهیقلبی، استروک یا سایر عوارض خواهد شد.
آنوریسم aneurysm. افزایش فشارخون ممکن است سبب ضعیف شدن وشکم دادن عروق خونی شده و سبب ایجاد آنوریسم گردد. درصورتی که آنوریسم پاره شود، وضعیت خطرناکی به وجود خواهد آمد.
ضعیف وباریک شدن عروق خونی کلیه. بروز این حالت از انجام وظیفهی طبیعی کلیهها جلوگیری میکند.
نارسایی قلب. برای آنکه خون در برابر فشار بالاتر موجود دررگها پمپ شود، ماهیچهی قلب ضخیم میشود. درنهایت ممکن است ماهیچهی ضخیم شده نتواند زمان کافی برای تلمبه زدن خود در اختیار داشته باشد و به این ترتیب نارسایی قلب به وجود میآید.
ضخیم، باریک یا پاره شدن رگهای چشم. این حالت ممکن است سبب ازبین رفتن قدرت بینایی شود.
سندرم متابولیک metabolic syndrome. این سندرم مجموعهیی از نابسامانیهای سوخت وساز بدن است ازجمله افزایش محیط دور کمر، بالا رفتن تریگلیسرید، پائین بودن لیپوپروتئین با چگالی بالا(HDL) یا کلسترل خوب، فشارخون بالا، و تراز بالای انسولین، در صورتی که دراین حالت، فشارخون هم بالا باشد، احتمال وجود سایر اجزای سندرم متابولیک نیز وجود خواهد داشت. هرچه تعداد این اجزاء بیشتر باشد، احتمال ایجاد دیابت، بیماری قلب یا استروک بیشتر است.
اختلال حافظه یا درک. فشارخون بالای کنترل نشده ممکن است برتوان تفکر، به خاطر آوردن و یادگیری تأثیر داشته باشد. دو مفهوم اختلال حافظه یا درک درافراد دارای فشارخون بالا بیشتر دیده میشود.
آزمایشها و تشخیص
برای تشخیص فشارخون بالای ثانوی، ابتدا پزشک بااستفاده از یک کیسهی لاستیکی باد شونده فشارخون را درهر ملاقات خواهد گرفت. البته ممکن است در ملاقات اول و فقط بر اساس یک بار بالا بودن فشارتشخیص بیماری داده نشود و برای تشخیص هیپرتانسیون ثانوی گاه لازم است در ملاقاتهای جداگانه3تا6 بار فشار خون اندازهگیری شود.
ممکن است پزشک بخواهد سایر عوامل مشخصکننده را نیز بررسی کند تا علت بالا بودن فشارخون را روشن نماید. این موارد ممکن است شامل موضوعهای زیر باشد:
آزمایش خون. پزشک ممکن است بخواهد پتاسیم، سدیم، کلسترل تام وتریگلیسرید و سایر مواد شیمیایی موجود در خون را برای انجام تشخیص بررسی نماید.
تجزیه ادرار. ممکن است پزشک بخواهد ادرار را از نظر وجود مارکرهایی بررسی کند که به علت بیماری دیگر سبب فشارخون بالا میشوند.
سونوگرافیکلیهها. ازآنجا که بسیاری از بیماریهای کلیه با هیپرتانسیون ثانوی ارتباط دارند ممکن است پزشک دستور سونوگرافی کلیه بدهد. دراین آزمونغیرتهاجمی، پزشک وسیلهیی موسوم به ترانسدیوسر transducer را روی پوست قرار میدهد. این ترانسدیوسر امواج صوتی تولید میکند وچگونگی بازگشت امواج صوتی ازکلیه را ثبت کرده و به تصویری تبدیل میکندکه توسط امواج صوتی در یک مانیتور کامپیوتری ایجاد میشود.
الکتروکاردیوگرام(ECG). درصورتی که پزشک فکر کند هیپرتانسیون ثانوی به علت مشکل قلبی است ممکن است توصیه به گرفتن نوار قلب کند. دراین آزمون غیرتهاجمی، سنسور Sensorها پا الکترودهایی روی قفسهیسینه و دست و پا چسبانده میشود. این سنسورها فعالیت الکتریکی قلب را مشخص میکنند. با ECG میتوان زمان و مدت هر مرحله از فعالیت الکتریکی ضربان قلب را اندازهگیری کرد.
