لرزش اساسی(Essential tremor) یک اختلال سیستم عصبی است که باعث لرزش ریتمیک می‌شود. لرزش اساسی ممکن‌است بر هر‌قسمتی از بدن تأثیر بگذارد، اما لرزش اغلب در دست‌ها رخ‌می‌دهد (به‌ویژه هنگامی‌که فرد سعی‌ می‌کند کارهای ساده مانند نوشیدن آب از لیوان، گره‌زدن بند‌کفش، نوشتن و یا اصلاح انجام‌دهد). لرزش اساسی ممکن‌است بر سر، صدا، بازوها و پاها نیز تأثیر بگذارد.

اگرچه لرزش اساسی معمولاً وضعیت خطرناکی نیست، با‌گذشت‌زمان ممکن‌است در برخی از افراد بدتر شود.

لرزش اساسی ثانوی به بیماریهای دیگر نیست، اگرچه گاهی اوقات با بیماری پارکینسون اشتباه گرفته می‌شود. لرزش اساسی ممکن‌است در هرسنی رخ‌دهد اما بیشتر در افراد بالای 40‌سال اتفاق می‌افتد.

علائم:

علائم و نشانه‌های لرزش اساسی:

• شروع تدریجی

• بدترشدن با حرکت

• معمولاً ابتدا در دست‌ها رخ‌می‌دهد و بر یک یا هر‌دو دست تأثیر می‌گذارد.

• ممکن‌است شامل حرکت «بلی ـ بلی» (پائین) یا «نه ـ نه» (بالا) سر باشد.

• با استرس عاطفی، خستگی، مصرف کافئین یا افزایش شدید دما تشدید می‌شود.

لـرزش اساسـی در ‌مقــابل بیماری پارکینسون:

بسیاری‌از افراد لرزش اساسی را مرتبط با بیماری پارکینسون می‌دانند، اما این دو دارای دواختلاف کلیدی هستند:

• زمان لرزش. لرزش اساسی دست معمولاً هنگامی رخ‌می‌دهد که فرد از دست خود استفاده می‌کند. اما لرزش در بیماری پارکینسون همواره وجود دارد چه اینکه دست‌ها در کنار بیمار باشد یا روی زانوها قرار داشته باشند.

• شرایط همراه. لرزش اساسی باعث مشکلات سلامتی دیگر نمی‌شود، اما بیماری پارکینسون همراه با وضعیت (قامت)خمیده، حرکت آرام و راه‌رفتن با گام‌های کوچک است. با‌این‌حال، افراد با لرزش اساسی ممکن‌است گاهی اوقات نشانه‌ها و علائم عصبی دیگر همانند راه رفتن ناپایدار (آتاکسی) را هم داشته باشند.

• چه قسمتهایی از بدن تحت‌تأثیر قرار‌می‌گیرد؟ لرزش اساسی به‌طور عمده شامل دست‌ها، سر، پاها و صدا است. لرزشهای ناشی‌از بیماری پارکینسون به‌طور تیپیک در دست‌ها شروع می‌شود، ولی باعث حرکات سر و تغییر صدا نمی‌شود.

علل:

حدود نیمی‌از موارد ابتلاء به لرزش اساسی به‌نظر می‌رسد ناشی‌از جهش ژنتیکی باشد. این شکل از لرزش اساسی به لرزش خانوادگی مشهور است. مشخص نیست که چه عواملی باعث لرزش اساسی در افراد بدون جهش ژنتیکی می‌شوند.

نتایج تحقیقات نشان‌داده‌اند که تغییرات در مناطق خاصی از مغز ممکن‌است در لرزش اساسی نقش داشته باشد و همچنین سابقه‌ی ضربه‌ی وارده به‌سر درگذشته.

ریسک فاکتورها:

ریسک فاکتورهای شناخته شده برای لرزش اساسی عبارتنداز:

• جهش ژنتیکی. انواع لرزش اساسی ارثی (لرزش خانوادگی) یک اختلال اتوزومی غالب است. ژن معیوب فقط از یکی‌از والدین لازم است تا لرزش اساسی منتقل شود.
اگر پدر یا مادر با یک جهش ژنتیکی برای لرزش اساسی داشته باشند، به احتمال50 درصد این بیماری در فرزندشان هم وجود خواهد داشت(شکل۱).

• سن. لرزش اساسی در افراد ۴۰ ‌ساله و بالاتر شایعتر است.

عوارض:

لرزش اساسی تهدید کننده‌ی زندگی نیست، اما علائم اغلب درطول زمان بدتر می‌شوند. اگر لرزش‌ها شدیدتر شوند، انجام موارد زیر دشوارتر خواهد‌شد:

• نگهداشتن فنجان یا لیوان بدون ریختن

• به‌صورت عادی غذا‌خوردن

• آرایش یا اصلاح‌کردن

• صحبت‌کردن، (اگر طناب‌های صوتی یا زبان تحت‌تأثیر قرارگرفته باشد)

• نوشتن ناخوانا (درشت نوشتن همراه با کج ‌و معوج‌نویسی)

آماده‌شدن برای قرارملاقات (باپزشک):

به احتمال زیاد بیمار برای اولین‌بار درمورد علائم خود با پزشک خانوادگی صحبت خواهد کرد که ممکن‌است او را به یک نورولوژیست برای ارزیابی بیشتر ارجاع دهد.

از آنجاکه وقت ویزیت با دکتر ممکن‌است کوتاه باشد و اغلب چیزهای زیادی برای صحبت‌کردن در‌مورد بیماری وجود دارد بهتر‌است بیمار از قبل برای ملاقات با دکتر آماده شود.
هرگونه علائمی که بیمار در خود می‌بیند، بنویسد و همچنین هرگونه تنش عمده و یا تغییرات اخیر زندگی خود را به‌همراه لیستی از تمام داروها، ویتامین‌ها یا مکمل‌هایی که مصرف می‌کند را با خود داشته باشد و سئوالاتی را که می‌خواهد از دکتر بپرسد از قبل یادداشت نماید.

در‌صورت امکان یکی ‌از اعضای خانواده و یا دوستان  بیمار را همراهی کند. گاهی اوقات به‌یادآوردن تمام اطلاعات در‌طول یک وقت ملاقات دشوار است. کسی که همراه بیمار است ممکن‌است چیزهایی را که بیمار فراموش‌کرده خاطرنشان کند.

در‌مورد لرزش اساسی، برخی‌از سئوالات مهم که ممکن‌است بیمار از دکتر خود بپرسد عبارتنداز:

• محتمل‌ترین علت بیماری من چیست؟

• آیا علل احتمالی دیگر درمورد بیماری من وجود دارد؟

• کدام نوع از تست‌ها را لازم است انجام دهم؟

• معمولاً لرزش اساسی چگونه پیشرفت می‌کند؟

• آیا درمان قطعی برای این بیماری وجود دارد؟

• من مشکل بیماری دیگری هم دارم. چگونه می‌توانم به بهترین شکل این دو را با هم کنترل کنم؟

• آیا محدودیت‌هایی وجود دارد که باید آنها را پیگیری کنم؟

• آیا بروشور یا منابع چاپی دیگری وجود دارد که بتوانم با خود به خانه ببرم؟ کدام وبسایت‌های اینترنتی را برای کسب اطلاعات پیشنهاد می‌کنید؟

تست‌های تشخیصی:

برای تشخیص لرزش اساسی، پزشک لازم است تاریخچه‌ی‌پزشکی، سابقه‌ی خانوادگی و علائم بیمار را بررسی کرده و معاینه‌ی فیزیکی کاملی انجام دهد.

هیچ تست خاصی برای تشخیص لرزش اساسی وجود ندارد. تشخیص بیماری اغلب با رد بیماری‌های دیگر که ممکن‌است باعث بروز علائم مشابه شود همراه است. برای این کار، دکتر ممکن‌است علاوه‌بر معاینه‌ی فیزیکی دقیق معاینه‌ی عصبی که شامل بررسی عملکرد سیستم عصبی بیمار ازجمله چک‌کردن موارد زیر خواهد پرداخت:

• رفلکس‌های تاندونی بیمار(DTR)

• قدرت و حجم عضلانی اندام‌های درگیر

• آزمایش برخی‌از حس‌های خاص (لمس، گرما، درد و حس‌های عمقی)

• وضعیت قرارگرفتن و هماهنگی(Posture & Coordination)

• وضعیت راه‌رفتن(gate)

تست‌های آزمایشگاهی:

جهت رد سایر علل لرزش انجام تست‌های زیر ممکن‌است توصیه شود:

• تست‌های تیروئیدی جهت رد بیماری‌های تیروئید

• مشکلات متابولیک با انجام تست‌های متابولیکی BMD,PTH,ALP,P,Ca

• عوارض‌جانبی داروهای مصرفی و اندازه‌گیری سطح خونی آنها درصورت لزوم

• اندازه‌گیری میزان سطح الکل در خون (درصورت مصرف مزمن الکل)

• اندازه‌گیری میزان سطح موادشیمیایی در خون که ممکن‌است باعث لرزش شود(مثل سرب و مس).