استئوپوروز ثانویه
1393/07/23
استئوپوروز ثانویه

استئوپوروز به دو دسته‌ی کلی اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. نوع اولیه در واقع یک فرآیند ناشی‌از کمبود استروژن یا ناشی‌از روند طبیعی سالخوردگی می‌باشد.در موارد ثانویه تراکم معدنی استخوان در اثر اختلالات و بیماری‌های مختلف دیگری در طول زندگی فرد رخ می‌دهد، کاهش می‌یابد.
 در نتایج بررسی‌های مختلف 20‌ تا 30‌ درصد موارد استئوپوروز در خانم‌های یائسه و بیش‌از‌50‌درصد موارد استئوپوروز مردان ناشی‌از علل ثانویه است. تعیین این موارد قبل‌از تصمیم به شروع درمان اهمیت دارد و هدف از گرفتن شرح‌حال، معاینات و آزمایش‌های اولیه، رد اینگونه علل است.

استئوپوروز ثانویه را می‌توان به پنج دسته‌ی کلی تقسیم نمود:

داروها: گلوکوکورتیکوئیدها، داروهای ضدتشنج

بیماری‌های اندوکرین و مـتابولیک: هیپوگـنادیـسم، سندرم کوشینگ

مشکلات گوارشی: سوء‌تغذیه، سندرم‌های سوء‌جذب، جراحی برداشت معده  

اختلالات ژنتیک: استئوژنز ایمپرفکتا

سایر موارد: روماتیسم مفصلی، تالاسمی ماژور، پیوند اعضاء
پوکی‌استخوان یکی‌از علائم بارز سندرم گلوکوکورتیکوئید اضافی یا سندرم کوشینگ است که شایعترین علت آن مصرف داروهای استروئیدی است. در سندرم کوشینگ اندوژن حدود40‌تا‌60 درصد تراکم معدنی استخوان بدن کاهش می‌یابد و شکستگی‌های پاتولوژیک تا 67‌ درصد نیز گزارش شده‌است. بیشترین کاهش  تراکم معدنی استخوان با مصرف گلوکوکورتیکوئید اگزوژن، حدود 20‌تا‌30 درصد، در یک‌سال اول دیده می‌شود. بیشترین آسیب در استخوان‌های اسفنجی رخ می‌دهد. حتی مصرف دوزهای پایین گلوکوکورتیکوئید خوراکی یا استنشاقی در درازمدت ممکن‌است باعث آسیب استخوان‌ها گردد. هرچه طول مدت استفاده از‌این داروها بیشتر باشد این خطر بیشتر خواهد شد.  
داروهای ضد‌تشنج از دسته داروهای مهم دیگری هستند که بر متابولیسم استخوان تأثیر گذاشته و ممکن‌است باعث استئوپوروز ثانویه شوند.
از بین بیماری‌های اندوکرین به‌جز سندرم‌کوشینگ، اختلالات اندوکرین دیگری نیز می‌توانند باعث پوکی‌استخوان شوند. ازجمله مهمترین این بیماری‌ها پُرکاری پاراتیروئید، هیپوگنادیسم، آکرومگالی، دیابت و هیپرتیروئیدیسم می‌باشد.
هیپوگنادیسم با مکانیزمی شبیه به یائسگی باعث بروز استئوپوروز در سنین پایین می‌گردد. بررسی عملکرد جنسی و اندازه‌گیری تستوسترون پلاسما یکی‌از مواردی است که به‌ویژه در استئوپوروز مردان اهمیت دارد. همچنین یکی‌از مواردی که باید در کاهش تراکم معدنی استخوان ساعد  و شکستگی‌های این ناحیه مدنظر قرار‌گیرد، هیپرپاراتیروئیدیسم اولیه است. در دیابت نوع یک همراهی با پوکی‌استخوان دارد، ولی شکستگی‌های هیپ هم در دیابت‌نوع یک و هم نوع دو افزایش می‌یابد.
سوء‌تغذیه و اختلالات گوارشی با کاهش جذب مواد لازم برای ساخت استخوان‌ها، به‌ویژه کلسیم، باعث کاهش تراکم معدنی استخوان می‌شوند. همچنین عوامل التهابی که در بیماری‌های التهابی همانند روماتیسم مفصلی در گردش‌خون آزاد می‌شوند می‌توانند بر روند ساخت و جذب استخوان تأثیرگذار باشند.
باتوجه به درمان‌های مختلفی که برای پوکی‌استخوان درحال‌حاضر وجود دارد و پیشرفت‌هایی که در شناخت بهتر پاتوژنز و تشخیص پوکی‌استخوان حاصل شده‌است، بررسی و کنترل عواملی که می‌توانند به‌صورت مضاعف روند طبیعی کاهش تراکم معدنی استخوان را تشدید نمایند اهمیت پیدا می‌کند. لذا در برخورد با بیماری که به‌دلیل استئوپوروز یا شکستگی‌های ناشی‌از آن مراجعه نموده‌است قبل‌از تصمیم به درمان، باید این علل ثانویه مدنظر قرارگرفته و یک دسته بررسی‌های اولیه‌ی بالینی و آزمایشگاهی برای همه‌ی بیماران انجام گردد.

 

آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟
آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟

در سال 2020، نشریه Lancet آلودگی هوا را به عنوان یکی از عوامل اصلیِ ابتلا به زوال عقل به رسمیت شناخت.

مطالب بیشتر
مردانگی سمی چیست ؟
مردانگی سمی چیست ؟

طبق ارزش‌های سنتی در تعریف مردانگی سمی، هر مردی که به اندازه کافی این ویژگی‌ها را از خود نشان نمی‌دهد، به‌عنوان «مرد واقعی» شناخته نمی‌شود.

مطالب بیشتر
باورهای نادرست درمورد قاعدگی
باورهای نادرست درمورد قاعدگی

حدود نیمی از جمعیت جهان را بانوان تشکیل داده‌اند و به این معنا که همین تعداد چرخۀ قاعدگی را درحال تجربه هستند ، پشت‌سر گذاشته و یا در پیش خواهند داشت . با این حال باورهای نادرست و افسانه‌وار در مورد این فرآیند بیولوژیکی هنوز فراوان است.

مطالب بیشتر
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک

این مطالعه بر روی یک گروه کوچک‌تر و خاص‌تر از بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم متمرکز بود و نشان داد که خطر ابتلا به NAION برای افرادی که اوزمپیک استفاده می‌کنند دو برابر می‌گردد.

مطالب بیشتر
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی

مصرف این نوشیدنی‌ها مسیر دچارشدن به دیابت نوع دوم ، بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD) را هموار نموده و به افزایش وزن کمک می‌کند.

مطالب بیشتر
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه

محققان معتقدند که برای جلوگیری از انتشار، لباس‌های خود را با حرارت بالا شسته و خشک نمایید.

مطالب بیشتر
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟

« صدای غذا » مفهوم جدیدی نیست، اما در کنار افزایش استفاده از داروهای کاهش وزن آگونیست GLP-1 مانند Ozempic و Wegovy، که طبق گزارش‌ها به کاهش افکار مزاحم در مورد غذا کمک می‌کنند، مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس آمار ارائه شده توسط کارشناسان برخی از افراد 80 تا 90 درصد از روز را با فکر به غذا می‌گذرانند.

مطالب بیشتر
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی

میکروپلاستیک‌های موجود در چای کیسه‌ای با آزاد نمودن میلیاردها ذره در بدن ، خطر ابتلا به سرطان و ناباروری را افزایش می‌دهند .

مطالب بیشتر
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.

حال به تازه‌گی مطالعه جدیدی در مجله Cell منتشر شده است و گزارش می‌دهد که ررژیم فستینگ ممکن است منجر به کاهش رشد مو گردد.

مطالب بیشتر
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .

نسلی با اخلاق که شاید دیگر تکرار نشوند . . .

مطالب بیشتر