بین پاتولوژیستها و جراحان غالباً ناظر این بحث و بگومگو هستیم که متخصصان آسیــبشـنـاسی از جــراحـــان گله دارند که:
ـ مقدار نسج ارسالی برای بررسی کافی نیست و یا ازجای مناسب نمونهبرداری نشده است.
ـ نسجی که فرستادهاید ازنظر تشخیصی فوقالعاده و جالب است؛ کاشکی وقتی شکم را باز کردید ازکبد وغدد لنفاوی اطراف آئورت هم نمونهبرداری میکردید.
ـ این یک غدهیلنفاوی کوچک که از ناحیهیگردن فرستادهاید کافی نیست باید تعداد دیگری هم بردارید.
ـ این قطعه که از کنار ضایعه پوستی برداشته شده است قابل ارزیابی نیست؛ باید آن را تکرار کنید و اگر بشـود تمـام ضایـعه را بـرداریـد.
ـ این نمونه برداری ازپستان برای آزمایش فروزن خیلی کوچک است؛ لطفاً مقدار بیشتری بفرستید... ومطـالب دیگـری مشابه اینها...
دراینجا نمیخواهم از پاتولوژیستها دفاع کنم چرا که جراحان هم مشکلاتی دارند و نمیتوانند همیشه و درتمام بیماریها نظر آسیب شناسان را تأمین کنند و این مهم حل نخواهد شد مگر اینکه پاتولوژیستها به اتاق عمل بیایند وضمن مشاهده ماکروسکوپیک انساج و ضایعات، خودشان هم درانتخاب نمونهها مشارکت کنند ودرضمن مشاهده نمایند که ازهر عنصری نمیتوان نمونه برداری آن هم به مقدار زیاد انجام داد وهمیشه خط قرمزی وجود دارد که عبور از آن ممکن نیست و گاه به زیان بیمار تمام میشود.
نیاز به یادآوری نیست که در بسیاری از اتاقعملهای جهان رسم است که پاتولوژیستها جزء تیمجراحی مکرر در کنار جراحان قرارمیگیرند و درانتخاب نمونهها آنها را راهنمایی میکنند حتی درموارد آندوسکوپیهای مختلف و لاپاروسکپیها هم این حضور چشمگیر است.
دراینجا لازم میدانم یادی از شادروان دکترصادق سموریان استاد فقید پاتولوژی بنمایم. ایشان در دوران خدمت دربیمارستان سینا از ما جراحان میخواست که هنگام اعمال جراحیهایی که نیاز به نمونهبرداری هست به ایشان اطلاع دهیم به اتاق عمل بیایند و نمونهبرداریها با مشاورهی ایشان انجام شود و همیشه میگفتند درست است که جراحان مشاهدات ماکروسکپی را در ورقه درخواستها بنویسندـ البته اگر بنویسند! ـ با وجود این آنچه پاتولوژیست با چشم خود درصحنهی عمل جراحی میبیند خیلی فرق میکند.
بنابراین بجاست که همکاری صمیمانهی پاتولوژیستها و جراحان ازاتاق عملها شروع شود کاری که به نفع هر دو بوده و نهایت بهرهی آن نصیب بیمار خواهد شد.
