سیگار برقی (E-Cigarettes) وسیله‌ای است الکترونیکی که استعمال دخانیات را شبیه‌سازی می نماید. به آن وِیپ (Vape) نیز می‌گویند. این وسیله امروزه در جهان بسیار رایج گشته و با توجه به دود حجیم و اسانسهای گوناگون این سیگار ، وسیله ای که زمانی جهت ترک سیگار تجویز می گشت ، امروزه بدل به تهدیدی برای سلامتی انسان گردیده است. پژوهش های صورت پذیرفته پیرامون این وسیله حاکی از آن است که ماده ای شیمیایی در برخی محصولات ویپ وجود دارند که قابلیت تولید یک گاز بسیار سمی به هنگام حرارت گرفتن را دارند.

◄ تولید گازهای سمی توسط سیگارهای الکترونیکی :

این پژوهش به سرپرستی دانشکدۀ شیمی RCSI،در نسخۀ جدید نشریۀ اطلاع‌رسانی آکادمی ملی علوم ایالات متحدۀ آمریکا (PNAS) منتشر گردیده است. در آگوست 2019، مراکز ویژۀ کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحدۀآمریکا(CDC)، تعداد فزاینده‌ای از آسیب‌های ریوی را در نتیجۀ استفاده از برخی محصولات ویپ، گزارش نمود ؛استات ویتامینE به عنوان یکی از عوامل احتمالی این پدیده شناخته‌شد (Vitamin E acetate) . اما ماجرا به همین نقطه ختم نشد، محققان با بیوپسی ریۀ برخی از بیماران، نشانه هایی ناشی از سوختگی شیمیایی یافتند که استات ویتامین E به تنهایی نمی‌توانست عامل آن باشد.

استات ویتامین E که درجۀ اول در مایعات ویپ غیرقانونی ساخته‌شده بر پایه‌ی تتراهیدروکانابینول (THC) یافت می‌شود، در مکمل‌های ویتامینی و کرم‌های مراقبت از پوست، ماده‌ای غیر سمی شناخته می‌شود. این پژوهش جدید اکنون فاش نموده که داغ شدن و حرارت دیدن استات ویتامین E [که با نام توکوفریل استات نیز شناخته می‌شود] از طریق کشیدن ویپ، می‌تواند یک گاز بسیار سمی به نام کتن(Ketene) را تولید نماید.

کتن یک گاز بی‌رنگ و با بویی نافذ است. هنگامی که این گاز توسط ریه‌ها تنفس گردد، قادر خواهد بود که تا 24 ساعت پس از این اقدام، آسیب جدی به آنها وارد نماید. این گاز در غلظت‌های بالا کُشنده است، و در غلظت‌های پایین تر می‌تواند سبب سوزش چشم و ریه گشته و سیستم عصبی مرکزی بدن (CNS) را مختل نماید.

محققان یک دستگاه ویپ را به مجموعه‌ای از مجاری شیشه‌ای وصل نمودند، که به آن‌ها این امکان را می‌داد تا با شبیه‌سازیِ کشیدن استات ویتامین E با ویپ توسط یک فرد، نمونه‌هایی برای مطالعه از دستگاه استخراج نمایند.

پژوهشگران، علاوه بر شناسایی گاز سمی کتن به صورت شیمیایی، هم‌چنین دریافتند که داغ کردن استات ویتامین E مواد سرطان‌زای دیگری را نیز تولید نموده که در سیگارهای تنباکویی رایج یافت می‌شوند.

با این حال، لازم به ذکر است که این آزمایش ها به منظور شناسایی تاثیر ویپ بر یک مادۀ خالص در سطح شیمیایی مولکولی انجام شدند. تعیین ارتباط دقیق این نتایج با عوامل مستقیم آسیب‌های ریوی، به دلیل تنوع دستگاه‌های ویپ، ترکیباتشان، و روش‌های استفاده از آن‌ها، نیارمند تحقیقات بیشتر می‌باشد.

در حالی که استات ویتامین E اغلب در ویپ‌های قاچاق و غیرقانونی خرید و فروش شونده در خیابان‌ها یافت می‌شود، محققان در مورد خطرات احتمالی رشد فزایندۀ مواد شیمیایی در محصولات ویپ هشدار داده‌اند. دماهای بالای تولیدشونده در دستگاه‌های ویپ می‌تواند منجر به واکنش‌های شیمیایی پیش‌بینی نشده‌ای شود. بنابراین، سایر اجزای ترکیبات ویپ‌ها، از قبیل طعم‌ها و مواد افزودنی نیز، نیازمند تحقیق و بررسی می‌باشند، چرا که بسیاری از آن‌ها در حین داغ شدن، مواد سمی و سرطان‌زایی تولید می‌کنند.

Ref: Royal College of Surgeons in Ireland