دکترمهدی حفیظی - جراح
درسهایی از پرونده شکایات بیماران (درنظام پزشکی)
دربررسیپروندههای بیماران دومورد بررسی شد که هر دو مشابه هم و در مورد تورسیون (چرخش حاد) بیضه بود. قبل از شرح پروندهها، لازم است نکاتی درمورد تورسیون بیضه یادآوری شود. یکی از علائم مهم تورسیون بیضه که معمولاً بیشتر دراطفال خردسال بروز میکند، درد شدید ناگهانی و بالا رفتن بیضه سمت مبتلاست. ممکن است طفل متوجه عضو دردناک خود نشود وحرکات غیر عادی و گریه و داد و فریاد او نشان از درد شدید باشد و این پزشک معاینه کننده است که باید با دقت معاینهی سراسر بدن و به خصوص بیضه را انجام دهد تا به عضو دردناک برسد والا ممکن است این عارضهی مهم ازنظردور بماند و اطرافیان بیمار نیز ممکن است متوجه عارضه نشوند.
برای تشخیص، نشانههای بالینی ممکن است مهمتر از پاراکلینیک باشد.
تشخیص عارضه، در اطفال سادهتر است، چون مسایل عفونی مثل ارکیست کمتر مطرح میشود. با گرفتن شرح حال و توجه به بیضهی دردناک که به طور ناگهانی عارض شده است،خیلی زود میتوان به تشخیص رسید.
آیا جهت تشخیص قطعی و عمل جراحی نیاز به سونوگرافی و سونوگرافی داپلر رنگی است؟ مسلم است اگر تصویرنگاری در دسترس باشد و زمان از دست نرود در تشخیص کمک کننده است ولی سوال مهم این است که اگر تصویرنگاری به آسانی در دسترس نبود و باعث اتلاف وقت میشد (بیش از 6 ساعت) و یا مهمتر اینکه اگر تصویرنگاری تورسیون را تأیید نکرد آیا باید جراحی را انجام نداد و یا آن را به تأخیر انداخت؟ باید دانست درعین حال که پاراکلینیک اهمیت دارد آیا میتواند، رافع مسوولیت شود؟ درکارشناسی اتکاء صرف به پاراکلینیک رافع مسوولیت نمیباشد.
واما شرح حال دوکودک خردسال وشکایت اولیای آنها:
مورد اول: طفل 5 ساله را به علت درد بیضه به نزد پزشک میآورند، لمس بیضه باعث درد شدید میشده است. جراح، درخواست سونوگرافی میکند. سونوگرافی انجام و تورسیون را نشان نمیدهد. چون درد ادامه دارد پس از چندین ساعت تأخیر عمل جراحی انجام ومعلوم می شود تورسیون منجر به گانگرن بیضه و در انتها منجر به برداشتن بیضه میشود که خود معلوم است که برای جراح واطرافیان چه مشکلاتی به وجود میآید.
مورد دوم: پسر بچهیی3 ساله را با درد شکم و استفراغ به بیمارستان میآورند. معاینهی دقیق انجام نمیشود و با دستورها و درمان سمپتوماتیک مرخص میشود. چون ناراحتی بیمار ادامه داشته (دردشکم) با تأخیر 48 ساعته به بیمارستان دیگر مراجعه، پس از معاینهی دقیق معلوم میشود درد بیمار مربوط به بیضه بوده است اکسپلوراسیون (عملجراحی) بیضه انجام و چون گانگرن بیضه درکاربوده بیضه برداشته میشود.
درهر دو مورد که شرح آن داده شد، کارشناسان قصور را عنوان کردند.
نتیجه وپیام:
1) معاینهی دقیق بیماران، و به خصوص درکودکان، معاینهی ناحیهی مغبنی و بیضه اهمیت زیاد دارد و بدون معاینه تشخیص از نظر دور خواهد ماند.
2) پاراکلینیک کمککننده است و خیلی ازمسایل را حل میکند ولی اتکاء به آن رافع مسوولیت نیست.
