اسمولاریته: عاملی نهفته در نانوتوکسیکولوژی
1395/04/02

نانو ‌حامل‌هایی که برای مدت طولانی در گردش‌خون باقی‌می‌مانند، فایده‌های بسیاری از‌جمله انتقال دارو به محل مشخص و آزادسازی پایدار آن را ‌دارند. فشار اسمزی برخی برندهای تجاری موجود از نانو حامل‌ها، بر‌پایه‌ی معادله Van’t Hoff برآورد شده‌است.

شایان ذکر است که نانو حامل‌ها ‌(Nanocarriers) از‌نظر تئوری هیچ اثر قابل‌ملاحظه‌ای بر اسمولاریته‌ی پلاسما ندارند. پدیده‌ی اسمز، حرکت خالص حلال (معمولاً آب) از‌طریق یک غشای نیمه تراوا از ناحیه‌ای یا غلظت بالای آب (محلول هیپو اسمولار) به ناحیه‌ای با غلظت پایین آب (محلول هیپر اسمولار) است. اضافه‌کردن یک ماده‌ی حل‌شونده به آب خالص، غلظت آب را در محلول کاهش ‌می‌دهد. در این شرایط، مولکول‌های آب می‌توانند از ناحیه‌ای با غلظت پایین ماده‌ی حل‌شونده به ناحیه‌ای با غلظت بالای ماده‌ی حل شونده انتشار یابند.

اثر املاح مختلف (مولکول‌ها یا یون‌ها) بر اسمولاریته، به تعداد ذرات حل‌شده در‌یک محلول وابسته بوده و با اندازه‌ی این ذرات ارتباطی ندارد. در‌نتیجه، وقتی نسبت میزان ماده‌ی حل‌شونده برابر باشد، ماکرومولکول‌ها (مانند پروتئین‌ها، اسیدهای نوکلئیک، پلی‌ساکاریدها) در‌مقایسه با اجزای مونومریکشان، تأثیر بسیار کمتری بر اسمولاریته دارند. برای نمونه، یک گرم پلی‌ساکارید که از ۱۰۰۰واحد گلوکز تشکیل شده‌است و ۱میلی‌گرم گلوکز، اثر مشابهی بر اسمولاریته دارند. برای جلوگیری‌از افزایش شدید اسمولاریته در سلول‌های ذخیره‌ساز (مانند هپاتوسیت‌ها)، سوخت سلولی به‌جای گلوکز یا سایر قندهای ساده به‌شکل پلی‌ساکارید (نشاسته یا گلیکوژن) ذخیره می‌شود.به‌همین‌شکل، افزایش اسمولاریته‌ی پلاسما به‌جای فیلتراسیون خالص، به بازجذب خالص مایعات از روده‌ها به درون مویرگ‌ها می‌انجامد. در‌مقابل، افزایش اسمولاریته‌ی پلاسما به ترشح هورمون آنتی‌دیورتیک ‌(ADH) منجر‌می‌شود. اسمولاریته‌ی پلاسما تقریباً ۳۰۰میلی‌اسمول در لیتر است. تغییر در اسمولاریته‌ی پلاسما حتی به میزان ۱درصد، موجب افزایش قابل‌توجه ترشح هورمون آنتی‌دیورتیک می‌شود. این هورمون حجم آب دفع شده توسط کلیه‌ها را کاهش‌می‌دهد. در‌نهایت، فشار سرخرگی به‌دلیل افزایش حجم خون افزایش‌می‌یابد‌.

در زمینه‌ی رهایش دارو، نانو‌حامل‌هایی که برای مدت طولانی در گردش‌خون باقی ‌می‌مانند، فواید بسیاری از‌جمله رساندن دارو به محل مشخص و آزادسازی پایدار را دارند. تاکنون تحقیقات متعددی در زمینه‌ی نانوتوکسیکولوژی انجام‌گرفته است. با این وجود، ارزیابی اثر نانو‌حامل‌هایی که برای درازمدت در گردش‌خون باقی می‌مانند بر اسمولاریته‌ی پلاسما گزارش نشده‌است.

به‌همین‌دلیل، فشار اسمزی ایجاد‌شده با برخی برندهای تجاری موجود از نانو‌حامل‌ها در ‌۱لیتر پلاسما، بر‌اساس معادله Van’t Hoff برآورد شد. داده‌های نمایش داده شده در جدول  نشان‌می‌دهند که نانو‌ حامل‌ها از‌نظر تئوری هیچ اثر معناداری بر اسمولاریته‌ی پلاسما ندارند. با این‌حال، بررسی تجربی برای پژوهش‌های آینده با ارزش خواهد بود.

Ref: Journal of Pharmaceutical Sciences(Daru) March 2016


آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟
آلودگی هوا چه آسیب‌هایی به مغز می‌رساند ؟

در سال 2020، نشریه Lancet آلودگی هوا را به عنوان یکی از عوامل اصلیِ ابتلا به زوال عقل به رسمیت شناخت.

مطالب بیشتر
مردانگی سمی چیست ؟
مردانگی سمی چیست ؟

طبق ارزش‌های سنتی در تعریف مردانگی سمی، هر مردی که به اندازه کافی این ویژگی‌ها را از خود نشان نمی‌دهد، به‌عنوان «مرد واقعی» شناخته نمی‌شود.

مطالب بیشتر
باورهای نادرست درمورد قاعدگی
باورهای نادرست درمورد قاعدگی

حدود نیمی از جمعیت جهان را بانوان تشکیل داده‌اند و به این معنا که همین تعداد چرخۀ قاعدگی را درحال تجربه هستند ، پشت‌سر گذاشته و یا در پیش خواهند داشت . با این حال باورهای نادرست و افسانه‌وار در مورد این فرآیند بیولوژیکی هنوز فراوان است.

مطالب بیشتر
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک
احتمال خطر آسیب به عصب بینایی توسط اوزمپیک

این مطالعه بر روی یک گروه کوچک‌تر و خاص‌تر از بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم متمرکز بود و نشان داد که خطر ابتلا به NAION برای افرادی که اوزمپیک استفاده می‌کنند دو برابر می‌گردد.

مطالب بیشتر
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی
نوشیدنی‌های قندی ، دیابت و بیماری‌های قلبی

مصرف این نوشیدنی‌ها مسیر دچارشدن به دیابت نوع دوم ، بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD) را هموار نموده و به افزایش وزن کمک می‌کند.

مطالب بیشتر
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه
احتمال انتشار نوروویروس از راه لباس و پارچه

محققان معتقدند که برای جلوگیری از انتشار، لباس‌های خود را با حرارت بالا شسته و خشک نمایید.

مطالب بیشتر
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟
صدای غذا چیست ؟ چگونه متوقف می‌شود ؟

« صدای غذا » مفهوم جدیدی نیست، اما در کنار افزایش استفاده از داروهای کاهش وزن آگونیست GLP-1 مانند Ozempic و Wegovy، که طبق گزارش‌ها به کاهش افکار مزاحم در مورد غذا کمک می‌کنند، مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس آمار ارائه شده توسط کارشناسان برخی از افراد 80 تا 90 درصد از روز را با فکر به غذا می‌گذرانند.

مطالب بیشتر
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی
میکروپلاستیک‌های موجود در چای‌ کیسه‌ای تهدیدکنندۀ سلامتی

میکروپلاستیک‌های موجود در چای کیسه‌ای با آزاد نمودن میلیاردها ذره در بدن ، خطر ابتلا به سرطان و ناباروری را افزایش می‌دهند .

مطالب بیشتر
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.
نتیجه یک پژوهش‌ : رژیم غذایی فَستینگ ، ممکن است سبب کاهش رشد موها گردد.

حال به تازه‌گی مطالعه جدیدی در مجله Cell منتشر شده است و گزارش می‌دهد که ررژیم فستینگ ممکن است منجر به کاهش رشد مو گردد.

مطالب بیشتر
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .
به یاد پزشکان شریفی که در میان ما نیستند . . .

نسلی با اخلاق که شاید دیگر تکرار نشوند . . .

مطالب بیشتر