موارد استفاده
بابونه از نظر طبیعت گرم و خشک است. بابونه در تک نگاریهای کمیسیون E در آلمان در فهرست گیاهان آرامشبخش، کارمیناتیو، آنتیاسپاسمودیک، ضددرد، ضدالتهاب و آنتیسپتیک قرار دارد (٥٢) و مصرف آن برای سوء هاضمه، اسهال ساده، نفخ، سوءهاضمه عصبی، بیماری سفر و نشانگان روده تحریک پذیر توصیه میشود. به عنوان یک گیاه تلخ ملایم، برای تحریک جریان یافتن صفرا هم توصیه شده است.
مصرف بابونه برای بسیاری از مشکلات اطفال، از جمله قولنج شیرخواران، دردهای ناشی از دندان درآوردن و تدبیر تب سودمند است و برای کودکانی هم توصیه شده است که دچار تشنجات تبدار میشوند(٧). بابونه در درمان نقرس و کاهش وخامت درد سیاتیک، چه به صورت داخلی و چه به صورت خارجی (ضماد) مورد استفاده قرار گرفته است(٣٢).
در مصرف خارجی از بابونه برای بواسیر و خارش فرج، روی آبسههای پستان و ماستیت و برای اولسرهای واریسی استفاده شده است. بنا به گزارش این گیاه دارای آثار ضدتومور و ضدسرطان است و گفته میشود در درمان سرطان کبد، معده، دهان، پوست و مغز سودمند میباشد (٦٢).
از عصارهی بابونه در محصولات آرایشی به صورت فرآوردههای حمام، در رنگ مو برای بلوند کردن مو، در شامپوها، دهانشویهها و فرآورده های مورد استفاده برای حفاظت از آفتاب سوختگی استفاده میشود (٩١).
از بابونهی آلمانی به عنوان دارو در ناسوری معده، سندرم روده آغالش پذیر به عنوان کمک به خواب استفاده شده است. همچنین میتوان از این گیاه به عنوان ملین ملایم استفاده کرد که اثر ضدالتهاب و باکتریکش دارد. به این منظور دو قاشق چایخوری گل خشک شده را در یک فنجان آب جوش ریخته و ٠١تا٥١ دقیقه، درپوش روی فنجان میگذارند تا از تبخیر اسانس فراّر گیاه جلوگیری شود و سپس این دمکرده را مصرف میکنند. پیش از مصرف باید تفالهی موجود در فنجان را فشرده و بیرون آورد زیرا سبب ایجاد یک مادهی فعال درون یاختهها شده که بعد با پاره کردن دیوارههای سلول آزاد میشود، البته این ماده فقط نزدیک به نقطه جوشآب شکل میگیرد. در ناسوری معده توصیه شده است به مدت ٢ تا ٣ ماه هر صبح یک فنجان دمکرده مورد استفاده قرارگیرد (٧٢). در التهاب مخاط دهان از بابونه به صورت دهانشویه استفاده میشود. بابونه دارای خواص آکاریسید علیه بعضی مایتها مانند psoroptes cuniculi است.
به طور خلاصه باید گفت که بابونهی آلمانی در موارد زیر موثر است:
دردشکم، آلرژیها / حساسیتها، بیاشتهایی، اضطراب، آسم، نزله، قولنج معده و روده، قولنج اطفال (روده)، کولیت، اسهال ساده، اسهال کودکان، قاعدگی دردناک، سوء هاضمه، التهاب روده، نفخ، التهاب معده، بیماریهای لولهی معده و روده، ژنژیویت، نقرس، تب یونجه، بیخوابی، آغالشپذیری، نشانگان روده آغالشپذیر، کمردرد، تهوع، بیقراری، بیقراری کودکان، سیاتیک، دندان درد، زخم معده و اثنیعشر.
نتایج بررسی های داروشناسیک
طی یک بازبینی مقالات منتشر شده تا سال ٦٠٠٢، تعدادی آثار سودمند در آزمایشگاه وحیوانات آزمایشگاهی به بابونه نسبت داده میشود و در پایان اضافه شده است که پیشاز نتیجهگیری کامل لازم است کارآزماییهای بالینی بیشتری در این مورد انجام شود. نتایج پژوهش در حیوانات حاکی از آثار آنتی اسپاسمودیک، از بین برندهی اضطراب anxiolytic، ضدالتهاب و تا حدی آثار ضدجهشزایی antimutagenic و کاهندهی کلسترل در بابونه است (٨٢و٩٢). همچنین تاثیر بابونه در مدل حیوانی دیابت به اثبات رسیده است(٠٣). در آزمایشگاه بابونه دارای خواص ضدمیکربی و آنتی اکسیدان و فعالیت قابل توجه ضدپلاکتی بوده است و نیز نتایج اولیه، تاثیر بابونه را در سرطان به اثبات رسانده است(٥١و١٣). در آزمایشگاه تاثیر ضدویروسی اسانس بابونه بر ویروس تیپ٢ هرپس سیمپلکس (2-HSV) امیدوارکننده بوده است(٢٣).
به طور کلی بررسیهای داروشناسیک زیر با بابونه انجام شده و نتایج حاصل موفقیتآمیز بوده است:
فعالیت ضدسرطان
• آپیژنین سبب مهار ایجاد سرطان Carcinogenesis میگردد.
فعالیت ضدالتهاب
•آلفابیزابولول دارای آثار آنتیفلوژیستیک و آنالژزیک است.
• فعالیت ضدالتهاب بابونه در کاربرد مالیدنی موضعی به اثبات رسیده است.
آثار ضدالتهاب بابونه
•کامازولن دارای خواص آنتیفلوژیستیک است.
• فلاونوئیدها سبب مهار خیز میشوند.
• با مالیدن موضعی آپیژنین التهاب مهار میشود.
• ماتریسین دارای فعالیت ضدالتهاب است.
• ماتریسین دارای آثار ضدالتهاب میباشند.
• گیاهان دارای فعالیت ضدالتهاب میباشند.
• کاربرد مالیدنی موضعی بابونه دارای آثار ضدالتهابی است.
فعالیت ضدمیکربی
• آلفا بیزولول دارای خواص ضدمیکربی است.
• آثار آنتیباکتریال بابونه بر استافیلوکوک و استرپتوکوک به اثبات رسیده است.
• فعالیت ضدمیکربی بابونه علیهای. کولای ثابت شدهاست.
• بابونه دارای فعالیت باکتریسید و قارچکش است.
• اسانس بابونه، توکسینهای میکربی را غیرفعال میکند.
• رشد استافیلوکوک و استرپتوکوک با بابونه مهار میشود.
• اومبلیفرون umbelliferone، فونگوستاتیک fungostatic است.
آثار آنتی اکسیدان
• کامازولن ایجاد لکوترینB4 را مهار میکند.
• بابونه دارای فعالیت آنتیاکسیدان است.
فعالیت ضدایجاد زخم
• آلفا بیزولول آنتی اولسروژنیک antiulcerogenic است.
•بیزابولول دارای آثار آنتیاولسروژنیک است.
• فعالیت آنتیاولسروژنیک بابونه به اثبات رسیده است.
فعالیت ضدویروسی
• آپیژنین هرپس ویروس را مهار میکنـد.
• آپیژنین فعال شدن HIV را متوقف میسازد.
• بابونه هرپس ویروس را متوقف میکنـد.
• بابونه سبب مهار ویروس پولیو میشـود.
عکس العمل دستگـاه عصبی مـرکـزی
• آلـفـابـیـزابـولـول آنـتی اسپاسمودیک است.
• تاثیر آنتی اسپاسمودیک بابونه و مواد موثره آن ثابت شده است.
• آپیژنین دارای فعالیت آنتی اسپاسمودیک است.
• آپیژنین دارای فعالیت از بین برنده اضطراب و آرامش بخش است.
• بابونه دارای اثر آرامش بخش است.
• بابونه دارای اثر آرامش بخش برCNS است.
فعالیت افزاینده صفرا (کلرتیک)
• بابونه تولید صفرا را افزایش میدهد.
رژنرسانس بافت پیوندی
• آلفابیزولول ایجاد بافت گرانولاسیون granulation و رژنرسانس بافت را سبب میشود.
• آلفابیزولول زمان ترمیم در سوختگیها را کوتاه میکند.
آثار بر معده وروده
• عدم تعادل باکتریهای روده با بابونه درمان میشود.
آثار تعدیل کننده ایمنی
• بابونه تشکیل روزت rosette لنفوسیت T را افزایش میدهد.
• عصارهی بابونه سبب تقویت تکثیر لنفوسیتها بعد از تحریک با یاختههای آلوژنیک در آزمایشگاه شدهاست.
مهار لیپوکسیژناز، پراکسیدان لیپید
• کامازولین پراکسیداسیون لیپید را مهار میکند.
تونیک رحم
• بابونه دارای آثار تونیک بر رحم است.
نتایج بررسی های بالینی
• درمان اسهال ساده کودکان با بابونه و پکتین
آثار آرامش بخش
• چای بابونه دارای تاثیر آرامشبخش است.
• استشمام اسانس بابونه دارای تاثیر آرامشبخش است.
عکس العمل پوست
• درمان درماتیت با بابونه توپیکال
• درمان اکزما با بابونه توپیکال
استوماتیت
• تاثیر دهان شویه بابونه ارزیابی شده است.
زخمها
• کاربرد توپیکال بابونه سبب افزایش سرعت ترمیم زخم میگردد.
تاثیر متقابل با داروها
• به علت داشتن کومارین، خطر بالقوهی تداخل دارویی بابونه با وارفارین وجود دارد(٣٣).
