1ـ‭ ‬ویروسHTLV1‭ ‬چیست؟‭ ‬نام‭ ‬کامل‭ ‬این‭ ‬ویروس،‭ ‬ویروس‭ ‬لنفوسیت‭ ‬T‭ ‬انسان‭ ‬و‭ ‬یکی‭ ‬ازاعضای‭ ‬خانواده‌ی‭ ‬رتروویروس‌هاست‭. ‬رتروویروس‌ها‭ ‬خانواده‌‌یی‭ ‬متشکل‭ ‬از‭ ‬تعداد‭ ‬زیادی‭ ‬ویروس‭ ‬در‭ ‬مهره‌داران‭ ‬می‌باشند‭ ‬که‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬بسیار‭ ‬متفاوتی‭ ‬دارند‭. ‬عفونت‌با‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬در‭ ‬کسر‭ ‬بزرگی‭ ‬ازافراد‭ ‬آلوده‭ ‬درسراسر‭ ‬عمر‭ ‬بیماری‭ ‬آشکاری‭ ‬ایجاد‭ ‬نمی‌کند‭. ‬مثلاً‭ ‬ویروسی‭ ‬مانند1/HTLV  فقط‭ ‬درحدود‭ ‬1تا5٪‭ ‬از‭ ‬افراد‭ ‬آلوده‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬مدت‭ ‬بسیار‭ ‬طولانی  (‬20تا30‭ ‬سال) ممکن‭ ‬است‭ ‬بیماری‌های‭ ‬وابسته‭ ‬را‭ ‬ایجاد‭ ‬نماید‭.‬

2ـ‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬توسط‭ ‬چه‭ ‬کسی‭ ‬ودرچه‭ ‬زمانی‭ ‬کشف‭ ‬شده‭ ‬است؟‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬درسال‭ ‬1980‭ ‬میلادی‭ ‬درآمریکا‭ ‬و‭ ‬آزمایشگاه‭ ‬دکتر‭ ‬گالو‭ ‬(Gallo)‭ ‬توسط‭ ‬برنارد‭ ‬پویز(Bernard Poiesz)کشف‭ ‬شد‭.‬

3ـ‭ ‬شیوع‭ ‬جغرافیایی‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬درجهان‭ ‬ومنطقه‭ ‬وکشورما‭ ‬چگونه‭ ‬است؟‭ ‬ویروس1/HTLV  گسترش‭ ‬جهانی‭ ‬داشته‭ ‬ودرحال‭ ‬حاضر‭ ‬تعداد‭ ‬افراد‭ ‬آلوده‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬سراسر‭ ‬جهان‭ ‬بین‭ ‬15تا20‭ ‬میلیون‭ ‬نفر‭ ‬برآورد‭ ‬می‌شود‭. ‬به‭ ‬رغم‭ ‬اینکه‭ ‬عفونت‭ ‬در‭ ‬برخی‭ ‬مناطق‭ ‬جهان‭ ‬مانند‭ ‬حوزه‌ی‭ ‬دریای‭ ‬کاراییب،‭ ‬جنوب‭ ‬ژاپن،‭ ‬شمال‭ ‬شرق‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬آفریقای‭ ‬مرکزی‭ ‬اندمیک‭ ‬اعلام‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬ولی‭ ‬میزان‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مناطق‭ ‬متفاوت‭ ‬می‌باشد‭. ‬برای‭ ‬مثال‭ ‬شیوع‭ ‬در‭ ‬ژاپن10‭ ‬تا30٪،‭ ‬منطقه‌ی‭ ‬کاراییب6٪،‭ ‬برخی‭ ‬کشورهای‭ ‬آفریقایی‭ ‬5٪‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬قاره‌ی‌‭ ‬اقیانوسیه‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬5٪‭ ‬گزارش‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬درایران‭ ‬براساس‭ ‬نتایج‭ ‬بررسی‌های‭ ‬انجام‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬منطقه‌ی‭ ‬اندمیک‭ ‬درسالهای‭ ‬اخیر‭ ‬میزان‭ ‬آلودگی‭ ‬درجمعیت‭ ‬عمومی‭ ‬2‭/‬1٪‭ ‬بوده‭ ‬است‭.‬

4ـ‭ ‬راههای‭ ‬عمده‭ ‬انتقال‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬کدامند؟ویروس1/HTLVدر‭ ‬داخل‭ ‬بدن‭ ‬موجود‭ ‬زنده‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬آزاد‭ ‬درسرم‭ ‬دیده‭ ‬نمی‌شود‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬داخل‭ ‬سلولی‭ ‬است‭. ‬لذا‭ ‬انتقال‭ ‬نیز‭ ‬ازطریق‭ ‬ویروس‭ ‬آزاد‭ ‬انجام‭ ‬نمی‌شود‭ ‬وانتقال‭ ‬فقط‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬سلول‭ ‬آلوده‭ ‬به‭ ‬ویروس‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭. ‬راه‌های‭ ‬عمده‭ ‬انتقال‭ ‬عبارتند‭ ‬از‭:‬

1ـ‭ ‬انتقال‭ ‬ازمادر‭ ‬به‭ ‬فرزند‭ ‬که‭ ‬عمدتاً‭ ‬در‭ ‬دوران‭ ‬شیردهی‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬ورود‭ ‬لنفوسیت‌های‭ ‬آلوده‭ ‬به‭ ‬شیر‭ ‬مادر‭ ‬رخ‭ ‬می‌دهد‭. ‬این‭ ‬انتقال‭ ‬به‭ ‬بار‭ ‬ویروسی‭ ‬مادر‭ ‬و‭ ‬طول‭ ‬مدت‭ ‬شیردهی‭ ‬وابسته‭ ‬است‭. ‬انتقال‭ ‬دردوران‭ ‬بارداری‭ ‬بسیارکم‭ ‬اتفاق‭ ‬می‌افتد‭.‬

2ـ‭ ‬انتقال‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬تماس‭ ‬جنسی‭ ‬محافظت‭ ‬نشده‭ : ‬براساس‭ ‬آمار‭ ‬احتمال‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬انتقال‭ ‬9٪‭ ‬در‭  ‬هر100‭ ‬نفر‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬و‭ ‬خطر‭ ‬انتقال‭ ‬از‭ ‬مردان‭ ‬آلوده‭ ‬به‭ ‬زنان‭ ‬بیشتر‭ ‬ازخطر‭ ‬انتقال‭ ‬از‭ ‬زنان‭ ‬آلوده‭ ‬به‭ ‬مردان‭ ‬است‭.‬

3ـ‭ ‬انتقال‭ ‬ازطریق‭ ‬خون‭ ‬و‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬خونی‭ ‬آلوده‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬غربالگری‭ ‬آزمایشگاهی‭ ‬خون‭ ‬اهداکنندگان‭ ‬ازنظر‭ ‬آنتی‭ ‬بادیHTLV‭ ‬درمناطق‭ ‬آندمیک‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬مستثنی‭ ‬کردن‭ ‬گروه‌های‭ ‬پرخطر‭ ‬از‭ ‬اهدای‭ ‬خون‭ ‬احتمال‭ ‬انتقال‭ ‬ازاین‭ ‬طریق‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬کاهش‭ ‬یافته‭ ‬است‭. ‬دریافت‭ ‬گلبول‭ ‬قرمز‭ ‬متراکم،‭ ‬خون‭ ‬کامل‭ ‬وپلاکت‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬پلاسمایی‭ ‬خطر‭ ‬بیشتری‭ ‬برای‭ ‬انتقال‭ ‬عفونت‭ ‬دارد‭.‬به‭ ‬علاوه‭ ‬رابطه‌ی‭ ‬‌معکوسی‭ ‬بین‭ ‬احتمال‭ ‬انتقال‭ ‬عفونت‭ ‬و‭ ‬مدت‭ ‬زمان‭ ‬نگهداری‭ ‬فرآورده‌‭ ‬در‭ ‬بانک‭ ‬خون‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬مرگ‭ ‬لنفوسیت‌های‭ ‬آلوده‭ ‬با‭ ‬گذشت‭ ‬زمان‭ ‬است‭.‬

4ـ‭ ‬استفاده‌ی‭ ‬مشترک‭ ‬از‭ ‬سوزن‌آلوده‭ ‬درمعتادان‭ ‬تزریقی‭ ‬که‭ ‬احتمال‭ ‬انتقال‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬راه‭ ‬نیز‭ ‬اندک‭ ‬می‌باشد‭ ‬و‭ ‬بیشتر‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬ویروس 2/HTLV‭ ‬مطرح‭ ‬است‭.

‭ ‬5ـ‭ ‬سیربیماریزایی‭ ‬و‭ ‬پیش‌آگهی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬چیست؟‭ ‬اغلب‭ ‬مبتلایان‭ ‬به‭ ‬عفونت1/HTLV  درتمام‭ ‬عمر‭ ‬خود‭ ‬بدون‭ ‬علامت‭ ‬باقی‭ ‬می‌مانند(‬95تا99٪) وتنها‭ ‬درصد‭ ‬کمی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬دچار‭ ‬عوارض‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬می‌شوند‭. ‬در‭ ‬واقع‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬افراد‭ ‬آلوده‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬از‭ ‬ابتلای‭ ‬خود‭ ‬اطلاعی‭ ‬ندارند‭ ‬وآلودگی‭ ‬آنان‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬اتفاقی‭ ‬مثلاً‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬انجام‭ ‬آزمایش‭ ‬یا‭ ‬اهدای‭ ‬خون‭ ‬مشخص‭ ‬شود‭. ‬علت‭ ‬اینکه‭ ‬یک‭ ‬فردآلوده‭ ‬به‭ ‬ویروس‭ ‬چگونه‭ ‬یک‭ ‬ناقل‭ ‬بدون‭ ‬علامت‭ ‬باقی‭ ‬می‌ماند‭ ‬ویا‭ ‬اینکه‭ ‬به‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬بیماری‌های‭ ‬وابسته‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬چه‭ ‬شدتی‭ ‬مبتلا‭ ‬می‌شود‭ ‬مشخص‭ ‬نیست‭ ‬وبه‭ ‬عوامل‭ ‬اختصاصی‭ ‬میزبان‭ ‬و‭ ‬فاکتورهای‭ ‬اختصاصی‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬ویروس‭ ‬بستگی‌دارد‭. ‬ارتباط‭ ‬آلودگی‭ ‬به‭ ‬ویروس1/HTLV  با‭ ‬طیف‭ ‬وسیعی‭ ‬ازاختلالات‭ ‬کلینیکی‭ ‬مطرح‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬ولی‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬همه‭ ‬درمورد‭ ‬ارتباط‭ ‬آن‭ ‬با ATL (لوکمی‭ ‬ـ‭ ‬لنــفوم‭ ‬ســلول‭ ‬T‭ ‬بالـغان) و ‬HAM/TSP‬(میلوپاتی‭ ‬وابسته‭ ‬به1/HTLV) اتفاق‭ ‬نظر‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭.‬

6ـ‭ ‬راههای‭ ‬پیشگیری‭ ‬از‭ ‬ابتلا‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬کدامند؟‭ ‬آیا‭ ‬برای‭ ‬پیشگیری‭ ‬از‭ ‬انتقال‭ ‬واکسن‌‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬دارویی‭ ‬وجود‭ ‬دارد؟‭ ‬در‭ ‬پیشگیری‭ ‬اولیه‭ ‬که‭ ‬هدف‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬ایجاد‭ ‬بیماری‭ ‬است‭ ‬رعایت‭ ‬این‭ ‬موارد‭ ‬لازم‭ ‬است‭:‬

1ـ‭ ‬آموزش‭ ‬جامعه‌در‭ ‬مورد‭ ‬راههای‭ ‬انتقال‭ ‬بیماری‭ ‬و‭ ‬رعایت‭ ‬اصول‭ ‬بهداشتی

2ـ‭ ‬آموزش‭ ‬پرسنل‭ ‬شاغل‭ ‬دربخش‌های‭ ‬پزشکی

3ـ‭ ‬شناسایی‭ ‬افراد‭ ‬ناقل‭ ‬وآموزش‌های‭ ‬لازم

4ـ‭ ‬بررسی‭ ‬خون‌های‭ ‬اهدایی‭ ‬ازنظر‭ ‬آلودگی‭ ‬ومعدوم‭ ‬کردن‭ ‬موارد‭ ‬آلوده‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬اینکه‭ ‬واکسیناسیون‭ ‬یکی‭ ‬ازمؤثرترین‭ ‬راههای‭ ‬پیشگیری‭ ‬از‭ ‬بیماری‌های‭ ‬عفونی‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬ویروسی‭ ‬می‌باشد‭. ‬متأسفانه‭ ‬هنوز‭ ‬واکسن‭ ‬مناسبی‭ ‬برای1/HTLV  تولید‭ ‬نشده‭ ‬است‭. ‬ازروش‌های‭ ‬درمانی‭ ‬مختلف‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬درمان‭ ‬علتی‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬داروهای‭ ‬مختلف‭ ‬جهت‭ ‬درمان‭ ‬علامتی‭ ‬بیماری‌های‭ ‬وابسته‭ ‬استفاده‭ ‬می‌شود‭.‬

7ـ‭ ‬درانتقال‭ ‬خون‭ ‬چه‭ ‬اقداماتی‭ ‬برای‭ ‬پیشگیری‭ ‬از‭ ‬گسترش‭ ‬انتقال‭ ‬این‭ ‬ویروس‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود؟‭ ‬سازمان‭ ‬انتقال‭ ‬خون‭ ‬ایران‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬انجام‭ ‬روش‌های‭ ‬پیشرفته‌ی‭ ‬آزمایشگاهی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬شناسایی‭ ‬عوامل‭ ‬بیماری‌زای‭ ‬منتقله‭ ‬از‭ ‬راه‭ ‬خون‭ ‬ازجمله1/HTLV  به‭ ‬کارمی‌گیرد،‭ ‬مقررات‭ ‬سختگیرانه‌‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬پذیرش‭ ‬داوطلبان‭ ‬اهدای‭ ‬خون‭ ‬رعایت‭ ‬نموده‭ ‬و‭ ‬از‭  ‬پذیرش‭ ‬افراد‭ ‬دارای‭ ‬احتمال‭ ‬خطر‭ ‬آلودگی‭ ‬نیز‭ ‬خودداری‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬اجرای‭ ‬دستورالعمل‭ ‬خودحذفی‭ ‬محرمانه‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬می‌نماید‭. ‬به‭ ‬این‭ ‬ترتیب‭ ‬احتمال‭ ‬انتقال‭ ‬آلودگی‭ ‬در‭ ‬فاز‭ ‬پنجره‭ ‬نیز‭ ‬کاهش‭ ‬می‌یابد‭. ‬کاهش‭ ‬شیوع‭ ‬آلودگی‭ ‬دراهدا‭ ‬کنندگان‭ ‬خون‭ ‬طی‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬نیز‭ ‬مؤید‭ ‬این‭ ‬مطلب‭ ‬می‌باشد‭.

‬