ازآنجاکه پوست بدن انسان سطح وسیعی دارد که پوشانندهی بدن میباشد و عوامل داخلی و خارجی روی پوست اثر میگذارند، لذا مراقبت از پوست و جوانسازی آن لازم است.
قدم نخست، محافظت روزانه از نورآفتاب میباشد:
پیری پوست دراثر عوامل داخلی و تماس با UV درطی طولعمر میباشد.
همچنینUV سبب حساسیت به نور در بعضی از افراد میشود. اشعههای اولترا ویولت شاملUVA با طولموج بلند ۳۲۰تا۴۰۰نانومتر است که داخل درم نفوذ مینماید و اشعهی Aging نامیده میشود؛ چون با شکستن الیاف کلاژن و الاستین باعث پیدایش خطوط نازک پوستی و چروک میشود و از شیشه عبور میکند و درتمام طول روز پایدار میماند.
UVB با طولموج ۲۹۰تا۳۲۰ نانومتر میباشد که از ساعت۱۰ صبح تا ۴عصر شدت آن بیشتر است و جذب آن از اپیدرم بوده و باعث سوختگی پوست میگردد.
محصولات محافظتکننده از نورخورشید، برای سلامت پوست و ترمیمکردن پوست و جلوگیریاز پیریپوست مفید میباشند که از نوع وسیعالطیف آنها میشود استفادهکرد و بر هردونوع طولموج مؤثر میباشند. فیلترهای فیزیکی، حاوی اکسید روی و دیاکسید تیتانیوم میباشند و راکسیون آلرژیک درآنها کم میباشد و برای پوستهای حساس مفید بوده و روزانه چندین مرتبه برای صورت و نواحی دیگر بدن که درتماس با آفتاب هستند، تجویز میگردند.
دومین اقدام، درمانهای طبی جوانسازی پوست میباشد:
• رتینوئیدها، میوهها و سبزیها منبعی غنیاز کاروتینوئیدها میباشند. مشتقات ویتامینA که شامل رتینول ۱درصد که شکل فعال ویتامینA میباشد و در محصولات زیبایی مصرف میگردد.نسل بعدی آداپالن و ترهتینوئین میباشند که مصرف درمانی دارند و برای آکنه و جوانسازی پوست با کمکردن چروکهای صورت، تحریک تولید کلاژندرم، کاهش شاخیشدن پوست، اثرات آنتیاکسیدانت موضعی و مهار رنگدانهسازی موضعی پوست تجویزمیشوند. این عمل در پوستهای حساس و روزاسه ممکناست واکنش نشاندهد. همراه با AHA و هیدروکینون شبها مصرفمیگردند و روزها باید از ضدآفتاب مناسب استفاده نمود.
• لایهبرداری از پوست (Exfoliants) با اثر روی لایهی شاخی اپیدرم پوست باعث پوستهریزی میشود. همچنین باعث نرمشدن و بهبود رطوبت پوست و برطرفکردن تیرگی و بهتر شدن خطوط نازک پوست میگردند و با تحریک کلاژن درم در جوانسازی پوست مؤثرند و با غلظت بالا سبب پیلینگ میشوند.
AHAشاملبر اسیدگلیکولیک از نیشکر، سیتریک از میوههای ترش، لاکتیک از شیر ترش، مالیک از سیب، تارتاریک از انگور، ماندلیک از بادام و فیتیک از برنج تهیه گردیده و باغلظت۱۰درصد برای صورت وکمتراز 5درصد برای گردن استفاده میشوند.
BHA اسیدسالیسیلیک که از پوست درخت بید تهیه میگردد با غلظت ۲درصد و با اثر ضدالتهابی روی درمان آکنه و همچنین روی نقاط چرب پوست صورت مصرف میشوند. لایهبردارها ۲نوع هستند: با اثر فیزیکی (اسکراب) و شیمیایی (پیلینگ). ماسکهای صورت حاوی خاکرس که قدرت جذب دارند و رزینسنتتیک که سبب تحریک ملایم پوست میشوند. اوره کمتراز ۱۰درصد جاذبالرطوبه و بیشاز ۲۰درصد لایهبردار میباشد.
سومین اقدام،حمایتکردن از پوست:
• آنتیاکسیدانتها؛ مصرف آنتیاکسیدانت موضعی از آسیب دراثر رادیکالهای آزاد محافظت مینماید و با مهار التهاب از آسیبهای نوری و پیریپوست پیشگیریمینماید. آنتیاکسیدانتها شامل ویتامینC L-Ascorbhc Acid بهطور روتین در فرمولاسیونهای موضعی با اثر تحریکی در سنتز کلاژن و اثرات آنتیاکسیدانتی، اثر محافظتی روی اولتراویولت و با مهار تیروزیناز، باعث کاهش هیپرپیگمانتاسیون و التهاب پوست میشوند. باغلظت ۱۰تا۲۰درصد در بهبود خطوط نازک پوستی و کاهش پیگمانتاسیون مصرف میگردند و ویتامینE اثر آنی اکسیدانت و مرطوبکنندگی و اثر حفاظتی بر اولتراویولت را دارد. آنتیاکسیدانتهای گیاهی مانند جلبلک دریایی (جاذب الرطوبه)، بتاکاروتن، کافئین چایسبز (حاوی پلیفنل) و روغن هستهی انگور میباشند که به محصولات زیبایی افزوده میشوند. COQ10 اثر آنتیاکسیدانت داشته و از پیری پوست حفاظت میکند. نیاسینامید (ویتامینB3) روی خطوط و چروکهای ظریف و کاهش هیپرپیگمانتاسیون مؤثر است.
• پپتیدها شامل Matrixyl-Argyreline اسیدهایآمینه با زنجیر کوتاه هستند که با اثر روی کلاژنها و خطوط نازک پوست سبب جوانسازی پوست میشوند.
• درمان با جایگزینی هورمونی در خانمهای مونوپوز برای بهترشدن رطوبت پوست، ضخیمشدن درم و تحریک کلاژن مصرف میشوند.
چهارمین اقدام: میکرودرم ابریژن، لیزر، فیلر، کاشت چربی، پیلینگشیمیایی، لیفتینگ، رینوپلاستی و تزریق بوتکس که درموارد خیلی شدید وتوسط پزشکان با تجربه انجام میگردد.
منابع در دفتر نشریه موجود میباشند.
