شماره ۹۴۶

اقدامات درمان فوری در لوسمی های حاد (۲)‮

دکترداود منادی زاده - هماتولوژیست

سندرم لیزسلولی
مــــــرد ‮ ‬23ســــالــه بــا سـابـــــقه‌ی کـمــبــود آنــزیــم‮ ‬G6PD‮‬ بـا تــشـخیــص‮ ‬Pre‌-acute Lymphoblastic Leukemia  ‭(‬B-ALL‭)‬‮‬ مـــواجه می‌شود‮.‬
در مـوقع   بـستــــری شــــدن‮  ‬CBC‮نتیجه‌ی ‬ عبـــــــــارت بــــــود از ‬،‮ ‬WBC‭=‬10‭/‬000mm3‮‬ تــوام با‮۰9٪‮ لنفوبلاست.‬ الـــکتـرولیت‌ها و فــونـکسیــون کلیه‌ها طــبیعی است. عیاراسیداوریک‮‬11میلی‌گرم در دسی‌لیتر و‮ ‬۰۵۱=‮ ‬LDH‭ ‬‮ ‬می‌باشد‮.‬
درمــان حملـــه‌ای ‮ ‬‭(‬induction‭)‬‮ ‬طرح ریزی می‌شود‮.‬
سوال‮:‬
خطر سندرم لیز سلول‌های تومورال‮ ‬‭(‬TLS‭)‬tumor lysing syndrome‮ ‬چقدر است؟
بهترین‮ ‬‭(‬optimal‭)‬‮ ‬درمان در پیشگیری‮ ‬TLS‮ ‬کدام است؟
مسوولیتrasburicase(role‭) و قلیایی کردن ادرار در چیست؟

TLS‮ ‬ ممکن است قبل از درمان به علت‮ ‬turnover‮ ‬سلولی ایجاد شود‮ ‬‭(‬primaryTLS‭)‬‮ ‬ولی اکثراً‮ از مدت کوتاهی بعد از شــیمی درمـــــانی رخ  ‬‬می‌دهد‮.  (SLT ‭(secondary
خطر ایجاد‮ ‬TLS‮ ‬ارتباط با فاکتورهای مختلف دارد.آنها شامــل حــجم زیاد سلول سرطانی،‮ ‬شدت لیــز این سلول‌هـا و نفــــروپاتی قبـــلی ‮‬‭ (‬preexisting‭)‬‮‬ می‌باشد‮.‬
در لوسمی حاد خطر بسته به تعداد گلبول های سفید می‌باشد. در بـــیــماران مبتـلا به‮ ‬  ALL‮‬  بـا  100000mm3<‮ ‬WBC‬ خطر زیاد است با کم شدن تعداد گلبول‌های سفید خطر متوسط یا کم خواهد بود‮.‬
در سیستم طبــقــــه‌بنــدی‮ ‬‭(‬classification‭)‬‮‬تعاریف بردو محور است‮:‬
1ـ علائم آزمایشگاهی
2ـ علائم بالینی
علائم آزمایشگاهی وجود‮ ‬2‮ ‬یا بیشتر آنومالی لابراتواری،‮ ‬میزان اسیداوریک،‮ ‬پتاسیم و فسفر و یا کلســـیم در شـــروع بیماری‮ ‬‭(‬presentation‭)‬‮‬ و یا‮  ‬تغــییـر‮‬25٪‮ ‬درحد ارزش‌ها قبل از درمان می‌باشد‮.‬
در علائم بالینی‮‬TLS‮‬موقعی تعریف می‌شود که علائم آزمایشگاهی ذکر شده توام با نارسایی کلیه،‮ ‬تشنج،‮ ‬آریتمی قلبی یا مرگ ناگهانی باشد.هیات پزشکی مجرب،TLS‮ ‬ را با وجود خطر بزرگ،‮ ‬متوسط و خفیف تقسیم‌بندی کرده‌اند‮.‬
اساس برای پیشگیری از‮‬ TLS‮‬ عبارت است از هیدراسیون شدید،‮ ‬ترمیم الکترولیت‌ها،‮ ‬کاهش عیار اسیداوریک. برای بیمار جوانی که دچار لوسمی است تجویز روزانه‮ ‬4‮ ‬تا‮ ‬ 5‮‬ لیتر مایع از راه ورید یکی دو روز قبل از درمــــان حمــــله‌ای‮ ‬‭(‬induction‭)‬‮‬ نگهداری و ابقاء دفع ادرار لااقل‮ ‬80‮‬تا‮ ‬100میلی‌متر به ازای مترمربع سطح بدن در ساعت،‮ ‬تجویز دیورتیک به بیمارانی که دفع ادراری کم دارند توصیه می‌شود. درصــــورت وجــــود‮ ‬  Hyperkaliemia‮‬ درمان فوری موجود ضــــروری اسـت. بـــرای‮ ‬Hyperphosphatemia‮‬ محدودیت در رژیم‮ ‬غذایی دارای فسفر و داروهایی که با فسفر باند می‌شوند لازم است.تجویز کلسیم در بیماران با کلسیم خـــون پایین باید محدود شود چون باعث افزایش ایجاد‮ ‬calciume-phosphate‮ ‬ و خطر کریستالیــزاســـیون آن در کلیه می‌شود‮.‬
allopurinol‮ ‬ مانع تبـدیل به‮ ‬xantine‮ ‬و‮ ‬hypoxanthinc‮ ‬به اسیداوریک می شود ولی در میزان اسیداوریک ایجاد شده اثر ندارد.میزان اسیداوریک با آلوپورینول در عرض‮ ‬2‮ ‬تا‮ ‬3‮ ‬روز پایین می آید که در این زمان کلیه مستعد به خراب شدن است‮.‬
Rasburicase‮‬ کــــه ‭ ‬Recombinanturateoxydase‮‬می‌باشد باعث کاتــــابولیسم اسیداوریک بـــــــه آلانانتوئین‮‬‭(‬allanantoin‭)‬‮‌ می‌شودکه متابولیت حلال می‌باشد و می‌توان آن را تجویز کرد‮.‬
اثر آن و بی‌خطر بودن آن در‮ ‬TLS‮‬به ثبوت رسیده است‮. ‬این دارو به عنوان پیشگیری توصیه شده ولی ما آن را موقعی که سندرم ‮‬TLS‮ ‬محرز شده و یا عیار اسیداوریک بیش از‮‬9میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد مصرف می نماییم‮.‬
در مورد این بیمار مقدار اسیـــد‌‌اوریک خون زیاد است و چون دچار کمبود آنزیم‮‬G6PD‮ ‬می‌باشد‮.‬تجویز‮‬Rasburicase‮‬ قدغــــن است چون کـــه‮ ‬HydrogenPeroxidase‮‬ کــــــــه ‮‬by‌‌ product‮‬‌‌ راســـبوریکز می‌باشد، در بیماران دچار کمبود‮  ‬G6PD‮ ‬قادر به شکسته شدن نیست بنابراین همولیز شدید ایجاد می‌کند‮.‬
قلیایی کردن ادرار که در قدیم رسم بود امروزه توصیه نمی‌شود چون ادرار قلیایی شده با مصرف آلوپورینول رسوب فسفات‌کلسیم را در توبول‌های کلیه ممکن است ایجاد نماید‮.‬
به‌رغم درمـــان‌های ‮‬Optimal‮ ‬تعداد قلیلی از بیماران نیاز به همودیالیز خواهند داشت‮.‬
گرچه مدرک قوی وجود ندارد با این حال بهتر است بیماران مبتلا به‮ ‬ALL‮‬ را در زمان درمان حمله ای با دوز پایین‮ ‬Prednisolone‮ ‬به مقدار40میلی‌گرم در روز درمان کنیم تا تعداد گلبول‌های سفید کمتراز20000mm3‭‬‮‬ برسد‮.‬

تعداد بازدید : 1277

ثبت نظر

ارسال