سرطانمعده که از شایعترین دلایل مرگومیر میان انسانها است و بنابر گزارشهای اخیر،۷درصد از کل موارد جدید سرطان را تشکیل میدهد. درسال۲۰۱۴حدود ۹۵۲ هزار مورد سرطان معده از سراسر دنیا گزارش شده و سومین علت شایع مرگ ناشیاز سرطان درجهان میباشد. این سرطان که همانند همهی گونههای سرطان، ارتباط مستقیم با نوع تغذیه و شیوهیزندگی (Life Style) فرد دارد، با مصرف الکل وگوشت فرآوریشده و وجود اضافه وزن خطر ابتلا به آن چند برابر افزایش مییابد. خطراین نوع سرطان در مردان، دو برابر زنان بوده و بیشتر در میان سالخوردگان دیده میشود. متوسط سن تشخیص در آمریکا ۷۲سال میباشد که در کشور ما ایران، طبق اعلام مراکز تحقیقاتی متوسط سن ابتلا به این سرطان ۲۰سال کمتر است. در اروپا و آمریکا، شانس اینکه بیمار جان سالم به در برد، ۲۵ تا ۲۸ درصد است و درصورت تشخیص زودهنگام این میزان تا ۶۳ درصد افزایش مییابد. از مواردی که مانع از تشخیص زودرس این سرطان میشود، عدمظهور نشانهها تا مراحل نهایی اینبیماریاست و در حدود۷۰ درصد از موارد این سرطان در سراسر جهان متأسفانه دیر تشخیص دادهشده و منجر به مرگ زودرس افراد میگردد. در آسیای شرقی و چین این سرطان شیوع بیشتری دارد.
روند تغییرات در شیوع سرطانمعده:
سرطانمعده باتوجه به محل تومور، طبقهبندی میشود:
۱ـ در بالای معده و در نزدیکی انتهای مری
۲ـ که در هرنقطهی دیگری از معده میتواند رخمیدهد. سرطان غیرکاردیای معده (بهویژه در آسیا) شایعتر است؛ اما میزان ابتلا درحال کاهش میباشد که ممکناست بهعلت کاهش عفونت هلیکوباکتر پیلوری باشد، چراکه بیشتر مردم برای حفظ مواد غذایی بهجای نمک از یخچال استفاده میکنند. با اینحال، درحالحاضر سرطان کاردیای معده در آمریکا و بریتانیا شایعتر است و این روند رو به رشد میباشد.
علل:
۱ـ یافتههای قبلی نشاندادهاند که مصرف سیگار 11درصد از موارد ابتلا به سرطانمعده درسراسر جهان را بهتنهایی یدک میکشد.
۲ـ عفونت با هلیکوباکترپیلوری منجـر بهسـرطان غیرکاردیای معــده شده و همچنین تحقیقـاتی برای کشف ارتباط احتمالی این سرطان با ویروس Epstein-Barr درحال انجام است.
۳ـ قرارگرفتن درمعرض موادشیمیایی صنعتی، گردوغبار و دمای بالای محیطکار. همچنین افرادیکه با دستگاههای پردازش (فرآوری) موادغذایی کارمیکنند یا گروهی که در کارخانههای تولید لاستیک، چوب و یا پردازش فلز، تولید کروم و معادن زغال سنگ مشغول بهکار میباشند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
۴ـ نوشیدن۳ یا چند نوبت بیشتر نوشیدنی الکلی(بیشاز ۴۰گرم الکل خالص) در روز.
۵ـ مصرف موادغذایی دارای مواد نگهدارنده.
۶ـ مصرف موادغذایی کهبرای نگهداری آنها، نمک اضافهشدهاست (موادغذایی نمکسود).
۷ـ مصرف گوشتهای فرآوری شده در همهحال ازجمله: دودیشده، مزهدارشده یا حاوی مواد نگهدارنده مانند همبرگر، بیکن(Bacon)، گوشت ادویهزده و دودیشده (ماهی دودی)، کالباس، هاتداگ و برخی از سوسیسهای دیگر.
مصرفروزانه حتی ۵۰ گرم از این محصولات، خطر ابتلا به سرطان معده را تا ۱۸درصد افزایش میدهد.
شواهد بسیار قوی نشاندادهاند که افراد دارای اضافهوزن یا چاق نیز براساس طبقهبندی شاخص تودهی بدنی (BMI)، با خطر بیشتر سرطان کاردیای معده روبهرو هستند. بهازای هر5واحد از این شاخص که بیشتراز حد طبیعی باشد، خطر ابتلا تا ۲۳درصد افزایش مییابد. امروزه با اطمینان میتوانیم بگوییم که چربی اضافهی بدن با ۱۱نوع سرطان در ارتباط است.
نشانههایی نیز وجود دارد که مصرف گوشت و ماهی گریلشده یا کبابی، در خطر ابتلا به سرطان معده نقش مؤثری دارند؛ درحالیکه مصرف میوه و بهویژه مرکبات (Citrus fruit) ممکناست به پیشگیریاز ابتلا به سرطانمعده کمک نمایند.
توصیهی محققان به افراد؛ حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی مناسب با سن، خوردن یک رژیم غذایی سالم و اجتناب از مصرف الکل است.
