دکتر سنبل طارمیان - عفونی
نتایج یک بررسی جدید برای نخستین بار ثابت کرده است که آلودگی به انگل مالاریا سبب میشود در پشهها رفتار تحریک شده با بو smell-stimulated behavior به وجود آید و به این ترتیب نسبت به پشههایهای آلوده نشده با قدرت بیشتر به سمت بوی انسان جذب شوند.
فشارحاصل از گرفتاری به مالاریا درسراسر جهان بسیار سنگین است. انگل مالاریا هرسال بیش از200 میلیون نفر را آلوده میکند و طبق برآوردهای موجود بیش از ۷۷۰/۰۰۰ نفر را ازبین میبرد.
این عفونت که سبب تب و سردرد میشود و درموارد شدید ممکن است به کوما یا مرگ بیانجامد به علت مالاریای ناشی از پلاسمودیوم انگل که دررودهی پشههای آنوفل ماده زندگی میکند واز راه گزش پشه وارد جریان خون آدمی میگردد درجماعات انسانی انتشار مییابد.
انگلهای پلاسمودیوم ایجاد کنندهی مالاریا سویههای متفاوتی دارند وسویههای پشههای آنوفل میزبان نیز متفاوت است. یکی از مرگبارترین انگلها، پلاسمودیوم فالسیپارم Plasmodium Falciparum است که توسط پشههای آنوفل گامبینسAnopheles gambiae انتقال مییابد.
پژوهشگران مدرسهی بهداشت و طب حارهیی لندن توانستهاند ثابت کنند که چگونه پشههای آنوفل گامبیهی آلوده به پلاسمودیوم فالسیپاروم بیش از پشههایآلوده نشده به صورتی چشمگیر بیشتر روی یک ماتریکس فابریک که بوی پوست انسان از آن متصاعد میشد نشسته و نیش خود را وارد کردهاند.
به هرحال، این مورد نخستین بررسی است که نشان میدهد انگل درمیزبان پشه رفتار مرتبط با بورا تغییر میدهد.
یک نمونهی جالب توجه دیگر از اختلال در رفتار میزبان اخیراً طی شرح یک بررسی درنشریهی mBio انتشار یافته و شرح داده شده که چگونه باکترینورانی Vibrio Fischeri ریتم روزانهی میزبان خود «هشتپای باب تیل هاواییHawaiian bobtail squid» را از طریق ایجاد تداخل در ژنهای ساعت میزبان تنظیم میکند.
پژوهشگران گفتهاند که این نتایج نقطهی آغاز سودمندی در بهبود کنترل و ریشهکنی مالاریا به شمار میرود و کمک خواهد کردتا نکات بیشتری در مورد نحوهی آلوده شدن انسان توسط پشهها بیاموزیم.
و با درک تغییرات بویایی که زمینهساز رفتار دچار اختلال جستجوی بو در پشهها است، این امکان وجود خواهد داشت یا ترکیباتی یافته شود که برای پایش یا اسارت پشههای آنوفلس گامبیه ناقل انگل را در بند کند.
Plos One 2013 May 15 8(5):e63602
طی یک بررسی دیگرکه اخیراً در نشریهی Science انتشار یافت، پژوهشگران ثابت کردند که برای توقف رشد انگلمالاریا در پشه چگونه ازیک باکتری استفاده کردهاند وجمعیت ثابتی به وجود آوردهاند و ایمنی در برابر انگل به نسلهای جدید انتقال یافته است.
