دکتر جواد سنادیزاده - اورولوژیست
نتایج یک بررسی جدید حاکی از آن است که درمردانی که ژن BRCA2 معیوب درآنها به ارث رسیده است سرطان پروستات باسرعت بیشتر انتشار مییابد وبه احتمال زیاد مهلکتر است. پژوهشگران معتقدند که اینگونه بیماران باید به جای پایش، بلافاصله تحت عملجراحی قرار گرفته یا رادیوتراپی شوند.
نتیجهی پژوهشپیشین ثابت کرده بود مردانی که در آنها ژن BRCA2 معیوب به ارث رسیده است به احتمال زیادتر دچار سرطان پروستات میشوند ولی در بررسی اخیر که درنوع خود بزرگترین بررسی به شمار میرود برای نخستینبار ثابت شد که این ژن معیوب به معنی آن است که ناقلان این ژن به احتمال زیادتر انتشار سریعتر بیماری را تجربه کرده وبقای حیات ضعیفتری دارند.
این بررسی که نتایج آن در نشریهی انکولوژی بالینی به چاپ رسیده است برای سیستمهای سلامت مانند NHS انگلیس، چالشی بالقوه مطرح میکند زیرا در این سیستم ناقلان این ژن معیوب ازهمانگزینههای درمانی سرطان پروستات افراد غیر ناقل استفاده میکنند.
نتایج این بررسی آشکارا نشان میدهد که سرطان پروستات با توارث ژن معیوب BRCA2 مهلکتر ازسایر انواع میباشد. به این جهت اهمیت دارد که مردان مبتلا بلافاصله وحتی در موارد مرحلهی زودرس کم خطر تحت عمل جراحی یا رادیوتراپی قرارگیرند.
اما هنوز هم به یقین نمیتوان گفت که با درمان زودرس به این مردان وارث ژن سرطان میتوان سودی رساندتا آنکه بتوان این مسأله راطی یک کارآزمایی بالینی آزمود ولی امید میرود بررسیهایی که انجام خواهد شد با جهت دادن درمان به سمت بیماران نیازمندتر زندگیهایی را نجات داد.
ژنهای BRCA1 و BRCA2 طبیعی به فرونشانی تومورها کمک میکنند و از DNA حفاظت مینمایند. موتاسیون این ژنها (که با خطا درکد DNA پدید میآید) سبب میشود این عملکرد بالقوه زندگی بخش ازبین برود.
موتاسیونها در ژن BRCA1 و BRCA2 درابتدا دربیماران مبتلا به سرطان پستان مشخص شد. اکنون مشخص است که این ژنهای معیوب نه تنها خطر ایجاد سرطان پستان را افزایش میدهند بلکه بر خطر سرطانهای تخمدان و پروستات نیز میافزایند.
درمرحلهی تشخیص به آسانینمیتوان گفت آیا مردی مبتلا به سرطان پروستات دچار نوع تهاجمی سرطان است یا نه و به این جهت درعین حال که گزینه های درمان درمرحلهی زودرس شامل جراحی و رادیوتراپی است،گرایش آن است که بسیاری از بیماران را زیر سورویلانس قراردهند تامشخص شود بیماری چگونه پیش میرود.
1/2٪ مردان مبتلا به سرطان پروستات دارای موتاسیون BRCA2 و 0/44٪ ناقل موتاسیون BRCA1 هستند. ناقل بودن موتاسیون BRCA2 سبب میشود احتمال ایجاد سرطان پروستات در ناقلان 8/6 برابر غیر ناقلان شود. هرگاه مردی دارای موتاسیون BRCA1 باشد، این خطر 3/4 برابرمیشود.
دربسیاری کشورها درمورد بسیاری ازمردانی که دارای تشخیص سرطان پروستات هستند آزمون این ژنهای معیوب انجام نمیگیرد. درحال حاضر در انگلیس این آزمون احتمالاً فقط برای مردان درخانوادههایی انجام میشود که سابقهی قابل توجه سرطان پستان یا تخمدان و نیز سرطان پروستات دارند. اما، انتظار میرود بهای این آزمون ارزانتر شود تا بتوان به گونهیی معمولتر از آن درهمهی مردان استفاده کرد.
پژوهشگران امیدوارند روزی فرا رسد که آزمون BRCA2 درتمام مردان زیر65 سالی انجام شود که دچار سرطان پروستات شدهاند. در بررسی گذشته مشخص شده بود 1نفر از هر10بیمار ازاین دست، ناقل ژن معیوب هستند و با توجه به آنکه تنها در انگلیس تعداد 40800 مرد با تشخیص سرطان پروستات زندگی میکنند، هر 1 ساعت یک زندگی نجات داده خواهد شد.
بقای حیات بیماران مبتلا به سرطان پروستات BRCA2 به مراتب کمتر است. در بررسی انجام شده بیش از 2000 پروندهی طبی بیماران مبتلا به سرطان پروستات بازبینی شد..61 بیمار ناقل موتاسیون BRCA2،ا۱۸نفر دارای موتاسیون BRCA1 بوده و 1940 نفر دارای هیچیک از این دوموتاسیون نبودند.محققان دریافتند که درمقایسه با غیرناقلان، در بیماران ناقل ژنهای معیوب، سرطانهای پیشرفتهی پروستات (37درمقابل 28٪) یا سرطانی که قبلاً انتشار یافته (18 در مقابل9٪) بیشتر دیده میشود.
همچنین، درمورد بیمارانی که درزمان تشخیص، سرطان هنوز منتشر نشده بود، درطول 5 سال پس از تشخیص، در 23 ناقلان موتاسیون درمقابل فقط 7٪ غیرناقلان، بیماری شروع به انتشار کرده بود.
طول بقای حیات ناقلان ژنهای معیوب BRCA2 نیز به مراتب کوتاهتر است. درعین حال که غیرناقلان به طور متوسط 12/9 سال بعد از تشخیص زندگی کردهاند، ناقلان BRCA2 به طور متوسط فقط 6/5 سال زنده بودهاند.
آنالیز ناقلان BRCA1 نشان داد درعین حال که این گروه دارای متوسط بقای حیات کوتاهتر (10سال بعد از تشخیص) نسبت به غیرناقلان هستند، اما این مسأله ازنظر آماری قابل توجه نیست.
