دکتر سیروس ملکپور - ارتوپد
مقدمه
دربیمار مبتلا به دیابت، خطر بروز انواع نابسامانیهای استخوان ومفصل افزایش مییابد. عواملی مانند صدمهی عصب (نوروپاتی دیابتی diabetic neuropathy ) ،بیماری سرخرگها و چاقی در ایجاد این مشکلات سهیم میباشند ولی غالباً علت آشکار نیست.
مفصل شارکو
مفصل شارکو Charcot Joint که آرتروپـاتی نوروپـاتیـکneuropathic arthropathy هم نامیده میشود وقتی ایجاد میشود که مفصل به علت صدمهی عصب ازبین میرود. این بیماری از عوارض شایع دیابت است. مفصل شارکو اصولاً در پا دیده میشود.
نشانهها
ممکن است درمفاصل مبتلا کرختی واحساس غلغلک یا ازبین رفتن حس وجود داشته باشد. این مفاصل ممکن است بیثبات، متورم شده یا تغییر شکل دهند.
نحوه درمان
درصورتی که بیماری زود تشخیص داده شود، میتوان از سرعت پیشرفت آن کاست. محدود کردن فعالیتهایی که با تحمل وزن همراه است و استفاده از ساپورتهای اورتوتیک orthotic supporrt درمفصل گرفتار و ساختارهای اطراف مفصل کمک میکند.
نشانگان دست دیابتی
نشانگان یا سندرم دست دیابتی diabetic hand syndrome که همچنینcheiroarthropathy هم نامیده میشود، یکی از نابسامانیهایی است که طی آن پوست دستها مومی و ضخیم میشود. درنهایت حرکت انگشتان دست محدود میگردد. علت بروز نشانگان دست دیابتی معلوم نیست. این حالت در افرادی بیشتر دیده میشود که سابقهی طولانی دیابت دارند.
نشانهها
ممکناست بیمار نتواند انگشتان دست را به طور کامل باز کند یا کف دست را صاف نگاه دارد.
نحوه درمان
تدبیر بهتر میزان گلوکز خون و فیزیوتراپی سبب آهسته شدن پیشرفت بیماری میشود.
استئوپوروز
استئوپوروز یکی از نابسامانیهایی است که سبب ضعیف شدن استخوانها شده و آنها را مستعد شکستگی مینماید. در بیماران مبتلا به دیابت نوع1، احتمال بروز استئوپوروز افزایش مییابد.
نشانهها
استئوپوروز درمراحل اولیه به ندرت سبب بروز نشانه میگردد. درنهایت ممکن است بیمار کاهش قد، خمیدگی یا شکستن استخوانها را تجربه نماید.
نحوهدرمان
استفاده از شیوه زندگی سالم شامل انجام ورزش واستفاده از جیره غذایی متعادل و سرشار از کلسیم وویتامینD و درصورت لزوم استفاده از مکملها، بهترین راه رفع این مشکل است.
استئوآرتریت
استئوآرتریت osteoarthritis، یکی از نابسامانیهای مفصلی است که با تجزیهی غضروف مفصلی مشخص میشود. این بیماری، ممکن است درهریک از مفصلهای بدن مشاهده شود. درافراد مبتلا به دیابت نوع2، احتمالاً به علت چاقی که خود عامل خطرساز دیابت نوع2 است و نه صرفاً به خاطر خود دیابت، احتمال بروز استئوآرتریت افزایش مییابد.
نشانهها
استئوآرتریت ممکن است سبب درد مفصل، ورم و سفتی ونیز از بین رفتن انعطاف یا حرکت مفصل گردد.
نحوه درمان
درمان استئوآرتریت شامل است بر ورزشکردن وحفظ وزن سالم، مراقبت و استراحت دادن مفصل مبتلا، استفاده از دارو برای درد و در بعضی موارد نادر، انجام عمل جراحی. استفاده ار روشهای درمان مکمل و جانشین مانند طب سوزنی و ماساژ نیز دراین زمینه توصیه شده است.
هیپــراوستــوز ایدیوپاتیک منتشر استخوانبندی
هیپراوستوزایدیوپاتیک منتشر استخوانبندی diffuse idopathic skletal hyperostosis که با کوتهنوشت DISH مشخص میشود به نام بیماری فورستیر Forestier disease هم معروف است و عبارت است ازسفتو سخت شدن زردپیها و رباطها که بیشتر درستونمهرهها دیده میشود. این بیماری ممکن است در دیابت نوع2 دیده شود وشاید به علت انسولین یا عوامل رشد شبه انسولین باشد که سبب رشد استخوان جدید میشوند.
نشانهها
ممکن است در هر یک از بخشهای گرفتار بدن، درد، سفتی یا کاهش حرکت موجود باشد. اگر این بیماری درستونمهرهها بروز کند، ممکن است سفتی گردن یا پشت به وجود آید.
نحوهدرمان
درمان این حالت شامل است بر تدبیر نشانهها که معمولاًبا داروهای ضددرد مثل استامینوفن یا سایرین انجام میگیرد ولی درموارد نادری لازم است برای برداشتن استخوانی که به علت بیماری رشد کرده است، جراحی انجام شود.
ترنجش دوپویترن
ترنجش دوپویترن Dupuytren Contracture یک تغییر شکل یا دفورمیته deformity است که طی آن یک یا چند انگشت به سوی کف دست خم میشوند. این حالت به علت ضخیمشدن و پیدایش جوشگاه در بافت همبندی کف دست و انگشتان ایجاد میشود.ترنجش دوپویترن در افرادی بیشتر دیده میشود که سابقهی طولانی دیابت دارند و شاید به علت تغییرات مرتبط با دیابت ایجاد میشود.
نشانهها
ممکن است بیمار متوجه ضخیم شدن پوست کف دست شود و درنهایت نتواند به طورکامل یک یا چند انگشت خود را راست نگاه دارد.
نحوه درمان
در صورت وجود درد، با کاهش التهاب، تزریق استروئید کمک میکند. در صورتی که این حالت سبب شود که بیمار نتواند ازدست خود برای گرفتن اجسام استفاده کند، باید جراحی انجام شود.
شانه منجمد
شانهی منجمد frozen shoulder یکی از بیماریهایی است که با دردشانه و محدود شدن حرکات این مفصل مشخص میشود. این بیماری به طور مشخص فقط یک شانه را گرفتار میکند. با وجودی که غالباً علت بروز این حالت ناشناخته است ولی دردیابت عامل خطرساز شایع این بیماری به شمار میرود.
نشانهها
در شانهی منجمد، حرکت شانه سبب بروز درد یا حساسیت به لمس شده و سفتی مفصل و کاهش گسترهی حرکات وجود دارد.
نحوه درمان
با فیزیوتراپی تهاجمی اگر در اوایل بیماری آغاز شود میتوان حرکت را به مفصل بازگرداند و از محدودیت آن کاست.
