ویروس ابولا با میزان ۹۰ درصد تلفات و بیشترین میزان شیوع درسال2014، بهعنوان شدیدترین گونهی بیماری است که از لحاظ همهگیری تاکنون در جهان ثبت شده و از شناسههای آن شروع ناگهانی تب، ضعف و سردرد میتوان اشارهکرد.
آزمایش میدانی واکسن جدید دربرابر ابولا در گینه و در آفریقای غربی که rVSV-ZEBOV نامیده میشود، انجامشد.
نتایج حاصل نشانداد که این واکسن در محافظت از افراد و جلوگیری از شیوع ویروسهای کشنده مؤثر است. واکسن نامبرده، یکیاز دو واکسنی است که آزمایشهای اولیهاش درمورد انسان انجام شدهاست.
الهامبخش این بررسی، روشی بهنـام «واکسیـناسیـون حلقه (Ring Vaccination)» است که شامل ردگیری و واکسیناسیون هرفردی که ممکناست درمعرض شخص حامل ویروس باشد تا بتوانند از شیوع آن جلوگیری کنند، میباشد. واکسیناسیون حلقه، روش ریشهکنی آبله در دههی ۱۹۷۰ بود.
دراین آزمایش، محققان ابتدا افرادی را که طی ۲۱ روز در تماس نزدیک با بیمار ناقل ویروس ابولا بودند شناسایی و بههمراه اعضای خانواده و پزشکان و پرستاران و سایر پرسنل بهداشتی مرتبط با آنها، بهعنوان اشخاصی که بهطور مستقیم درخطر ابتلا هستند درنظر گرفته شدند و در مرحلهی بعد افرادی را که ممکن بود بهطور غیرمستقیم احتمال ابتلا به ویروس را داشته باشند، مشخصکردند که شامل همسایگان و همکاران و افرادی بودند که در مرحلهی اول آزمایش مشخصگردیده و بهاتفاق هم، همهی این افراد بهعنوان بخشیاز حلقه درنظرگرفته شدند و اگر آنها واجدشرایط دریـافت واکسن rVSV-ZEBOV بودند، از آنها خواستهمیشد تا در آزمایش شرکتکنند.
جمعاً ۹۰ حلقه توسط محققان برای آزمایش مشخصشد که شامل ۵۴۱۵ فرد واجدشرایط واکسیناسیون بودند. از اینها، جمعاً ۳۵۱۲ فرد انتخابشده و واکسن دریافتکردند.
سپس حلقههای شرکتکننده بهطور تصادفی به یکیاز دو گروه با اندازهی یکسان تخصیص داده شد. یک گروه فوراً واکسن ابولا دریافتکرد، درحالیکه گروه دیگر بعداز ۲۱ روز واکسینه شدند (زمان دورهی رشد نهفتهی ویروس).
گرچه این روش بهاینمعنی است که برخیاز افراد احتمالاً دچار ابولا هستند ولی محققان اظهارداشتند که این تنها روشی است که میتواند مشخصکند که آیا واکسن مفید واقع گردیده یا خیر.
در مقایسه با ۱۶مورد ابولای گزارششده در گروهی که واکسن آنها به تأخیر افتاده بود، هیچکدام از آنهایی که بلافاصله واکسینه شدند مبتلا به ابولا نشدند. هرکدام از این ۱۶مورد در مدت شش روز پساز تجویز واکسن اتفاقافتاد و پساز این زمان، موارد دیگری گزارشنشد و این یافتهها نشانمیدهد که بعداز دورهی یک هفتهای واکسن، محافظت کاملی دربرابر ابتلا به ابولا فراهم میکند.
با نگاهی به کل حلقهها که شامل چندین انسان است که واکسن دریافت نکردهاند، محققان مشاهدهکردند که ۷۶درصد از سطح محافظت نتیجه داده است و نشانگر این است که اجرای واکسیناسیون اثرات بازدارندهی بزرگی بر انتقال ویروس دارد و آغازی است بر پایان یک تراژدی.تنها تأثیر واکسن ابولا نیست که هماکنون نشان داده شده است بلکه مؤثربودن رویکرد واکسیناسیون حلقه است و این کار درنهایت میتواند منجر به پایان اپیدمی ابولا در آفریقایغربی شود و همچنین میتواند برای مبارزه با این بیماری درآینده نیز مفید باشد.
بهدنبال آزمایشهای اولیه و نظارت بر ایمنی و دادهها و گسترش آنها جهت بهدستآوردن شواهد بیشتری درمورد مؤثربودن واکسن، محققان پیشنهاد کردند که آرایش تصادفی تزریق واکسن (Randomization) متوقفگردد و واکسیناسیون روی گروههای جدیدی از شرکتکنندگان واجد شرایط انجام شود.
ثبتنام پیوسته، واکسیناسیون سریع و ردگیری گروهها، دادههای اضافی جدیدی دربارهی مؤثربودن واکسیناسیون حلقه به ما میدهد تا جامعه را ازطریق ایمنی گروهی محافظتکرده و بهطور امیدوارکنندهای به توقف انتقال ویروس بیماری ابولا در گینه کمک کند که یکیاز کشورهایی است که بیشترین آسیب را از اپیدمی ابولا دیده و مطابق گزارشهای اخیر، افزایش تعداد مرگومیر دراثر مالاریا بیشتر از مرگومیر ناشیاز ابولا بوده که بهواسطهی وضعیت بهوجودآمدهی ناشی از شیوع ابولا، باعث آشفتگی در سیستم خدمات بهداشتی این کشور و منجر به افزایش مرگومیر ناشی از مالاریا شدهاست.
