ملانوم ، سرطان پوست بدخیم ، بیماری مرگبار ، این واژه هایی است که در تعریف ملانوم به ذهن آشنایان با این نوع از سرطان پوست خطور می نماید. اما گروهی از محققان دانشگاه کالیفرنیا ، ترکیبی از سه نوع دارو را معرفی کرده‌اند که می‌تواند راهی مؤثر برای درمان ملانوم در افرادی باشد که مبتلا به نوعی خاص از ملانوم پیشرفته هستند.

رویکرد مذکور در افزایش طول عمر افراد مبتلا به نوعی از ملانوم دارای ژن جهش‌یافتۀ BRAF V600E، امیدوارکننده است.

درمان ملانوم

این دارو در آزمایشهای بالینی هیچ عارضۀ ناتوان‌کننده‌ای که این نوع ترکیبهای دارویی از خود بروز می دهند نشان نداد.محققان دریافتند هنگامیکه بیماران ملانوما در درمانهای اولیه‌شان ترکیب دو بازدارندۀ هدفمند دابرافنیب(dabrafenib )و ترامتینیب ((trametinib که جهش BRAF را متوقف می‌کند و دیگری داروی مهار‌کننده بازرسی سیستم ایمنی با نام پمبرولیزومب(pembrolizumab) است دریافت می‌کنند، به‌دلیل توقف یا عدم رشد سرطان پوست ، زندگی طولانی‌تر دارند.

استفادۀ همزمان از سه دارو سبب تحریک سیستم ایمنی بیمار و در نتیجه، تقویت نیروی ایمنی درمانی و مهار رشد دو ژنی می‌شود (یعنی BRAF و MEK) که تولید و رشد سلولهای سرطانی را از کنترل خارج می‌کنند. در فاز دوم آزمایش، بیمارانی که ترکیب این سه دارو را دریافت کردند برای مدت متوسط شانزده هفته، زندگی بدون پیشرفت سرطانی را (یعنی عدم پیشرفت یا حاد شدن بیماری) تجربه کردند.  

آن دسته از بیمارانی که دابرافنیب و ترامتینیب و دارونما دریافت کردند برای مدت متوسط 10.3 ماه بدون پیشرفت ملانوم به زندگی‌شان ادامه دادند.

در آمریکا سالانه تقریباً 94.000 تن به ملانوما ابتلا می‌یابند و هر سال نزدیک به 7000 نفر بر اثر این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. حدود نیمی از افراد دچار متاستاز ملانوما حامل جهش BRAF هستند.

در پژوهشهای پیشین مشخص شد که استفادۀ فقط یکی از این سه دارو می‌تواند در تعداد بسیار اندکی از مبتلایان به ملانوما، اندازۀ تومور را شدیداً بکاهد.

با وجود این، اغلب افرادی که در حال سپری کردن دوره‌های درمانی خود هستند هیچ فایده یا عود بیماری را تجربه نمی‌کنند.

نتایج ترکیب دو دارو در درمان ملانوم چه نتیجه ای در پی داشت ؟

«تلاشهای نخستین به منظور ترکیب عامل هدف با مهارکننده بازرسی ایمنی در قالب درمان دو ترکیبی اثرات جانبی ناتوان‌کننده در بیماران به همراه داشت و به دلیل سمّیت بیش از حد ، پژوهشگران از ادامۀ روند منصرف گشته و در پی یافتن راه چاره جهت حل این موضوع بودند و متوجه شدند که با استفاده از دو مهارکنندۀ هدف، به‌جای یک مهار‌کننده، همراه با مهارکننده بازرسی می توان به درمان ملانوم این بیماری کشنده به طور ایمن و مؤثر اقدام نمود.

در مرحلۀ اول آزمایش، دانشمندان ایمنی ترکیب سه دارو را در پانزده نفر دارای ملانومای متاستاتیک با BRAF جهش‌یافته آزمودند.

در یازده نفر از این بیماران، تومور کوچک شد و باثبات باقی ماند و برای 12 الی 27 ماه هیچ رشدی نکرد.

یکی از بیماران این کارآزمایی، جوآنا بازرگان پیشین وال استریت، کوهنورد و اسکی‌باز ماهر، بود . در سال 2014، جوانا توموری به اندازۀ یک توپ گلف در بدنش داشت و مبتلا به ملانومای پیشرفتۀ با BRAF جهش‌یافته تشخیص داده شد.

زمانی که آزمایشهای بالینی شروع شد، برای جابجا شدن خود نیازمند به ویلچر گردید ؛ وضعیتی که با سبک زندگی فعال او  فاصله‌ای بسیاری داشت. جوانا این گونه از آن دوران یاد می نماید: «در وضعیت واقعاً بدی قرار داشتم. در بیمارستان بستری شده بودم و هیچ مسکنی به من نمی‌دادند و اصلاً قدرت حرکت کردن روی تختم را نداشتم.این اصلاً شیوه‌ای برای زندگی کردن نبود. واقعاً ترسیده بودم، اما قبل از اینکه دورۀ درمانی شروع شود بسیار خوش‌بین بودم.»

دقیقاً چند روز پس از شروع درمان، تومور او آغاز به ناپدید شدن نمود.در ادامه جوانا اظهار داشت: «به چشم خودم می‌دیدم که درمان، مؤثر است. تومور شروع به نابود شدن کرد و تقریباً بلافاصله پس از آغاز دوره کوچک‌تر ‌شد. ظرف یکماه، توانستم دوباره روی پاهایم راه بروم و سه ماه بعد، برای تعطیلات با یکی از بهترین دوستهایم سوار بر هواپیما عازم کوه‌های راکی در کانادا بودم.»

امروز و پس از پنج سال "جوانا" اثری از بیماری در خود ندارد.

پس از اینکه اولین مرحله از آزمایش ایمنی ترکیب دارویی را تایید و ثابت نمود، در مرحلۀ بعدی 120 نفر از 22 نقطه از جهان مورد آزمایش قرار گرفتند. نیمی از بیماران، ترکیبی از این سه دارو دریافت و نیمی دیگر ترکیبی از دو داروی هدف و دارونما، به‌جای داروی ایمنی درمانی، مصرف کردند.اگر چه آزمایش مذکور به شکل تصادفی اجرا شد، گروهی که به آنها ترکیبی از سه دارو داده شده بود نسبت به گروه دارونما دارای بیماران بیشتری با پیش‌بینی نه‌چندان مناسبی از نتایج بودند.

به هر حال، افراد حاضر در گروه سه دارویی، بدون هر گونه پیشرفت بیماری که به طور متوسط شش ماه طولانی‌تر از میزان متوسط افراد دریافت‌کننده دارونما بود، زندگی راحت‌تری داشته و بهبود یافتند.

نتیجه پژوهش:

نتایج درمان سه‌گانه با این داروها نسبت به ترکیب دوگانه بسیار امیدوارکننده‌تر است. با در اختیار داشتن این ترکیب سه‌گانه، همزمان در حال انجام دادن دو کار با هم هستیم: استفاده از دو مهارکننده برای جلوگیری از گسترش سرطان و تحریک سیستم ایمنی بدن. واکنش ایمنی این توانایی را دارد تا مهاجمان خارجی را به حافظه سپارد و در آینده علیه عفونتهای مشابه به کمک بدن شتابد، لذا هدف از آشنا ساختن واکنش ایمنی به سرطان، برخورداری از واکنشهای طولانی‌تر به درمان است.

برای مطالعه مقاله ی سرطان پوست یا ملانومای قرمز در سایت پزشکی امروز روی لینک کلیک کنید.