ابوعلی سینا:
شیخ الرئیس، حجة الحق، ابوعلی حسینبنعبدالله بنسینا، فیلسوف، پزشک، ادیب، ریاضیدان و از بزرگترین دانشمندان ایران و جهان اسلام است.
بوعلی درسال ۳۷۰ قمری در دهکدهی خرمتین از توابع بخارا بهدنیا آمد. ابنسینا نخست به آموختن قرآن و ادبیات پرداخت و در۱۰سالگی حافظ قرآن شد.
سپس هندسه، فلسفه، فقه و منطق را نزد استادان زمان خود فراگرفت و بهزودی به جایی رسید که استادانش از تعلیم او عاجز ماندند. سپس به پزشکی گرایش پیداکرد و در اندک زمانی به آن تسلط یافت. او دراین زمان فقط ۱۶سال داشت.
بوعلیسینا تألیفات بسیاری دارد که شفا، ادویةالقلبیه، علمالنبض و دانشنامهی علائی از مهمترین و کتاب قانون از معروفترین آنها میباشد.
کتاب«قانون» ابنسینا:
شاهکار بوعلیسینا کتاب «القانون فی الطب» است که در مغربزمین به «کانون» معروف است. این کتاب دایرةالمعارفی از پزشکی است که بهدقت به فصلها و بخشهای مختلف تقسیم شده و تمام دانشهای طب یونانی، ایرانی و اسلامی را تا زمان تدوین کتاب دربرداشته و درآن کشفیات و نوآوریهای خاص مؤلف نیز درج شدهاست.
این کتاب که از مهمترین کتب مشرقزمین است، بهسرعت به زبانهای مختلف دنیا ترجمهشده و بارها بهچاپ رسیدهاست و مدتها از درسهای اجباریدر دانشکدههای پزشکی و داروسازی اروپا و جهاناسلام بودهاست.
این کتاب دارای ۵ جلد است که هریک به یکیاز مباحث مهم پزشکی اختصاص یافته است. ابنسینا در کتاب قانون مطالبی راجع به هاری بیان کرده است و با دقت در آنها میتوان به جرأت گفت که وی کاشف سرم درمانی است و این امر ۹۰۰سال پیشاز کشف و کاربرد روش سرم درمانی اتفاق افتاده است.
ابنسینا در کتاب قانون تصریح میکند که خون سگ هار بهترین پادزهر گزش سگ هار است و ما امروزه میدانیم که در خون سگهار پادتن ویروس هاری وجود دارد و امروزه با جداکردن سرم خون حیوان آلوده به ویروس هاری، آنرا بهعنوان درمان به فردی که توسط حیوان هار گزیده شده تزریق میکنند. ابنسینا بهخوبی این مطلب را دریافته و بنابراین باید وی را کاشف سرمدرمانی دانست.
ابوالحسن طبری:
ابوالحسن احمدبن محمد طبری از پزشکان و دانشمندان مشهور نیمهی اول سدهی قرن چهارم هجری (قرن دهم میلادی) ایران است که در ترنجهی طبرستان (شهری نزدیک آمل و ساری) زاده شد. وی ابتدا به طبابت در دستگاه ابوعبدالله بریدی ( از وزرای عباسی) مشغول شد و پساز مرگ وی از پزشکان مخصوص رکنالدولهدیلمی شد.
طبری از پزشکان محقق ایران است و کتاب ارزندهی «المعالجات بقراطیه» را تألیف کرده است. مؤلف دراین کتاب علاوهبر شیوههای درمانی بقراط و جالینوس از سیستمهای درمانی پزشکان و مردم نواحی مختلف ایران نیز بهره بردهاست.
