با استفاده از جیرهیغذایی سرشار از میوه، سبزی، صیفی ومغز آجیل، فرآوردههای کمچربی شیر بهمقدار متوسط و پروتئین حیوانی بهمقدارکم غلات تصفیهشده و شیرینی میتوان احتمال ایجاد سنگهای کلیه را کاهش داد.
این بررسی در بیمارستان کودکان تورنتوی کانادا انجام شده و درشمارهی فوریه2014 نشریهی American Journal of Kidney Disease ارگان رسمی بنیاد ملی کلیهی آمریکا انتشار یافته است.
ماه مارس هرسال درآمریکا، ماه ملی کلیه است وبنیاد ملی کلیه مردم را تشویق میکند تا در این ماه، درمورد کلیهها وحالات بیماری همراه آن ازجمله سنگهای کلیه، مطلب بیاموزند.
پژوهشگران دریافتهاند که درمقایسه با استفاده از جیرهی کماکسالات یعنی جیرهیی که غالبــــاً برای پیشگیریازسنگ
کلیه و درمـــان آن استــــفاده میشود روش توصیـه شـدهی (DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension برای کاهش مارکرهای خطر ادرار درساخت سنگکلسیم اگزالاتی ادرار که شایعترین نوع سنگکلیه میباشد، مؤثرتر است.
اکسالات بهطور معمول بهمقدار زیاد در بسیاریاز خوراکیها با ارزشهای تغذیهیی دیگر وجود دارد مثل لبو، لوبیای آبی، بلغور، کلم پیچ، بادام، سیبزمینی شیرین، سبوس بـــرنــج، روبارب و اسفنــاج.
طبق نظر بنیاد ملی کلیهی آمریکا، بسیاری از سنگهای کلیه وقتی ساخته میشوند که اکسالات با کلسیم در زمان تولید ادرار توسط کلیهها پیوند شود. خوردن و نوشیدن کلسیم وخوراکیهای سرشار از اکسالات باهم دریک وعدهیغذایی نسبتبه محدودکردن کامل اکسالات روشی بهتر است. این امر به آن جهت است که اکسالات و کلسیم به احتمال زیادتر پیش از شروع پردازش در کلیه، درمعده و رودهها به همدیگر پیوند میشوند واحتمال ایجاد سنگ کلیه بسیار کمتر خواهد شد.
دربررسیهای پیشین توصیه شده بود افراد دچار سنگهای کلیه برای کاهش بخت ایجاد سنگ دیگر از جیرهیغذایی کماکسالات استفاده نمایند. اما بسیاریاز خوراکیهای سرشار از اکسالات سلامتیبخش هستند و جیرهیغذایی کماکسالات بسیار محدودکننده است. بهنظر میرسد دراینزمینه، جیرهیغذایی DASH، جیرهیی متعادلتر باشد و درنتیجه تبعیت درازمدت ازآن آسانتر و واقعگرایانهتر است.
دربیمارستان کودکان بیمار تورونتو در41شرکتکننده در طول یک دورهی 8 هفتهیی، مداخلههای جیرهیغذایی بررسی شد. بهطور متوسط، درآن دسته از شرکتکنندگان که از جیرهیغذاییDASH استفاده کرده بودند احتمال ایجاد سنگ تا 35٪ کاهشیافت، حالآنکه درافراد تبعیتکننده از جیرهیغذایی کم اکسالات، احتمال ایجاد سنگ تا 14٪ کاهشیافته بود. خطر مارکرهای ادرار برای سنگ کلیه عبارتنداز: کلسیم، اکسالات، سیترات، سدیم، پتاسیم، منیزیم،اسیداوریک،pH و اشباع بیشازحد ادرار ازکلسیم.
بسیاری از مردم ازیک غذا یا موادمغذی جدا ازهم مثل اکسالات استفاده نمیکنند، بلکه بیشتر غذاهایی شامل انواع خوراکیها مصرف مینمایند. بنابراین باید براساس آثار دم افزون خوراکیها و تأثیر کلی الگوهای جیرهیغذایی براحتمال ایجاد سنگ بهجای مواد غذایی جدا ازیک برنامهی عملی جیرهیغذایی برای پیشگیری از سنگ کلیه استفادهکرد. بنیاد ملی کلیه برای کاهش احتمال ایجاد سنگ چهار توصیهی زیر را پیشنهاد کرده است:
• نوشیدن مایعات که بهتر است روزی 2تا3 لیتر باشد.
• آب بهترین است. آب بهترین نوشیدنی است. گزینهی دیگر آب لیموشیرین یا لیموترش بدون قند مخلوط با آب است.
• از میوه وسبزی استفاده کنید. بهطورکلی، خوردن غذای سرشار از میوه و سبزی، مصرف معتدل لبنیات کمچرب و پروتئین حیوانی و نمک کم از ایجاد سنگکلیه پیشگیری میکند. متأسفانه بسیاری افراد بسیار بیشتر از مقدار توصیه شده پروتئین حیوانی ونمک مصرف میکنند.
• به برنامهی درمان بچسبید. بعداز سنگکلیه برای تهیهی برنامهی فردی درمان که مصرف مایع جیرهیغذایی و گاهی دارو در آن لحـــاظ شـده باشــد از پزشک کمک بگیـرید.
