دکتر کیوان یعقوبی - علوم اعصاب
در پی اعلام خبری که چند روز پیش منتشر شد مبنی براینکه احتمال آسیب به حافظه توسط داروهای پایینآورندهی کلسترول خون وجود دارد، بسیار ناراحت شدم. زیرا همین چند روز پیش بود که یکی از دوستان پزشک به علت کم عارضه بودن این دارو و اثر احتمالی آن در پیشگیری از آلزایمر(به علت نقش کلسترول در فرآیند بیماری آلزایمر) دوستان را تشویق به مصرف آن مینمود و حال آنکه ناآگاهانه خود و دیگران را در معرض خطر قرار میداد. براساس نتایج چندین بررسی نقش میزان بالای کلسترول در ایجاد پلاکهای مغزی در بیماری آلزایمر به اثبات رسیده است.
یکی از جملات کلیشهای اما قابل تامل یکی از پژوهشگران این بررسی : «بسیاری از پزشکان براین باورند که اگر بیمار عارضهای را گزارش نکند، پس حتما عارضهای وجود ندارد ، اما اینطور نیست.»(شکل۱).
در یکی از تحقیقات دانشگاه آریزونا این تیم موفق به کشف جدیدی در مورد سلولهای مغزی که تحت درمان استاتین قرار دارند گردید: التهاب غیرمعمول مابین نورونها که این تیم آنـرا اثـر «beads-on-a-string» نامیدهاند. دراین بررسی مستندات آزمایشگاهی محکمی برای اثر داروهای استاتین بر سلولهای مغزی مصرفکنندههای آن یافت شده. این بررسی توسط Robert Kraft و در دپارتمان علوم اعصاب (Neuroscience) به انجام رسیده است (شکل2) .
یکی دیگر از یافتههای این بررسی این است که پس از حذف استاتینها اثر beads-on-a-string آنها از بین می رود. همچنین نظریهای ارایه شده که احتمال استعداد ژنتیکی درمورد ایجاد beadوجود دارد و از این رو حساسیت بالایی نسبت به این داروها برای ایجاد عوارض احتمالی ایجاد میگردد (شکل۳).
در زمان وجود استاتین تغییرات فـــاحشی در مورفولـــوژی نورونها ایجاد میگردد که عمدهی این تغییرات به عملـکرد نورونها آسیب وارد میکنند.
نتیجه:
۱) در هنگام استفاده از هر دارویی اثرات درمانی و اثرات جانبــی را در دو کـــفه ترازو ارزیــابی نماییم. همچنین دور از ذهن نماند که امکـان دارد بـــــرخی از عوارض جانبــــی هنــوز کشف نشده باشند.
2) در هـــنگام استفاده از داروهای استاتیــــن به عوارض شناختی (cognitive side effects) دقت ویــژهای داشته باشیم.
