1ـ اثر کاهش ذخیره ی آهن بدون کم خونی آشکار با‮ (‬هموگلوبین طبیعی‮) ‬درهنگام اجرای عملیات ورزشی در زنان‮:‬
بررسی های انجام شده نشان می دهد که کم خونی ورزشی‮ (‬فقرذخیره ی آهن‮) ‬درمیان اعضای زن تیم‮  ‬های ورزشی زنان مسابقه دهنده بینهایت فراوان است‮. ‬عنصر معدنی آهن نقش بسیار مهمی را در بدن برای حمل و جابجایی اکسیژن از ریه به بافت‌های بدن و نقش تولید انرژی‮ (‬کالری‮) ‬در عضلات درحال فعالیت ورزشی را دارد‮. ‬درتحقیقات آشکار شده است که کاهش ذخیره‌ی آهن بدن درشناگران زن ظرفیت هوازی را کم می‌کند وتوان تحمل و اجرای عملیات ورزشی را دراوج فعالیت ورزشی که برای رقابت انفرادی لازم است به شکل موقتی،ناپایدار کرده ویا تخریب می کند‮. ‬این مشکل اغلب برای شناگر،‮ ‬مربی و پزشک بدون اندازه گیری(فریتین سرم‮) ‬نامشخص است‮. ‬چون که‮ (‬کاهش و تخلیه ی ذخیره ی آهن تا پیدایش و علنی شدن علائم بالینی یا آزمایشگاهی روتین در‮ ‬CBC‮‬در کم خونی فقر آهن زمانبر است‮). ‬بالایا پایین بودن فریتین سرم‮  ‬نماینده ی‮  ‬ذخیره ی آهن بدن است‮. ‬اندازه گیری فریتین سرم یکی از عملی‌ترین راه‌های اندازه‌گیری مقدار ذخیره آهن است‮. ‬کاهش اولیه ی مقدار ذخیره ی آهن بدن را قبل از پیدایش وعلنی شدن علائم بالینی و آزمایشگاهی کم خونی فقر آهن نشان می دهد (‬ذخیره‌ی آهن مثل پس‌انداز پول داخل بانک عمل می‌کند‮). ‬ذخیره‌ی آهن زمانی وارد جریان خون می‌شود که لازم باشد‮. ‬مقدار مطالبه و درخواستهای روزانه ی آهن بدن راپشتیبانی و پرداخت می کند‮. ‬برای مثال خروج آهن بدن از راه های چرخه قاعدگی در زنان،‮ ‬وسایر خونروی ها مثل بینی،‮ ‬دستگاه گوارش،مجاری ادراری،‮ ‬پوست‮ (‬عرق کردن‮)‬،‮ ‬شیردادن و سایر آهن های خروجی روزانه ازبدن است اگر در روز مقدار بیشتری ازمقدار آهن ورودی‮ (‬خورده وجذب شده از روده‮) ‬لازم باشد،‮ ‬بدن از آهن ذخیره ی مصرف می کند وچنانچه جانشین نشود آهن ذخیره ی به تدریج و به آهستگی نزول می نماید‮. ‬کاهش ذخیره ی آهن از اولین علائم کم خونی فقرآهن است‮. ‬زودتر ازکاهش اندازه ی هموگلوبین و سایر آزمایش های دیگر روتین‌ CBC‮‬ ظاهر می‌شود‮. ‬این وضعیت به نام کم خونی ورزشکاران زن شناخته شده است‮ ‬و دربین زنان شناگر مسابقه دهنده خیلی فراوان بررسی شده است‮. ‬درمعاینه علائم بالینی ندارد و با آزمایش روتین‮‬ CBC‮‬ مشخص نمی‌شود و شناگر زن در اوج انجام عملیات ورزشی با وجود هموگلوبین طبیعی و حمل طبیعی اکسیژن از ریه ها به بافت ها به دلیل عدم توان درمصرف اکسیژن به دلیل کمبود ذخیره ی کافی آهن،‮ ‬اجرای عملیات عضلانی او به خطر می‌افتد،‮ ‬در مقایسه به علت کاهش در عملیات ورزشی هوازی از رقیب سالم خود عقب می‌ماند و مسابقه ی را می‌بازد‮. ‬به همین واسطه توصیه شده است که مربی و پزشکان درسابقه ی این افراد اندازه گیری ذخیره ی آهن را جهت تشخیص اولیه و پیشگیری قبل از پیدایش وعلنی شدن علائم بالینی کم خونی فقر آهن،‮ ‬اگر وجود دارد کشف کنند با به کارگیری دارو آهن دار دو ظرفیتی کمبود آهن بیماری را جبران کنند چون جانشینی ذخیره‌ی آهن یک پدیده ی زمانبر است.درتیم‌های‮  ‬ورزشی این عمل احتیاج به برنامه‌ریزی در آمادگی های قبل از مسابقه های ورزشی دارد.مقدار گسترش دامنه ی طبیعی ذخیره ی آهن‮ (‬فریتین۳۰ تا۱۸۰میلی گرم در لیتر است مقدار فریتین در زمان کم خونی ها به شکل حقیقی برحسب شدت کم خونی پائین و درزمان بهبودی بالا می رود‮.‬
‮(‬بالاو پایین رفتن کاذب فریتین در بیماری های التهابی نیز دیده می‌شود که باید از بیماری فقر ذخیره‌ی آهن افتراق گردد‮).‬
با هدف بررسی اول اثر کاهش ذخیره ی آهن بدن و توان اجرای عملیات ورزشی هوازی درزنان جوان‮ ‬30‮‬نفر زن با سن‮ ‬19‮ ‬تا‮‬36‮ ‬ساله را در دو گروه جداگانه انتخاب کردند‮. ‬گروه اول با کاهش ذخیره ی آهن‮ (‬فریتین کمتراز‮ ‬12میلی گرم در لیتر‮) ‬وهموگلوبین طبیعی،‮ ‬گروه دوم ذخیره ی آهن کافی‮ (‬فریتین بیشتر یا مساوی12میلی گرم در لیتر‮) ‬و هموگلوبین طبیعی‮. ‬هر گروه یک اجرای عملیات ورزشی با حداکثر مصرف اکسیژن با آزمایش‮ ‬‭(‬VO2max‭)‬‮ ‬روی دوچرخه ی ثابت انجام گردید‮.‬
الف‮) ‬غلظت هموگلوبین بین هر دو گروه مساوی بود‮.‬
ب‮) ‬نسبت وزن بدن با‮ ‬‭(‬VO2max‭)‬‮ ‬بین دو گروه تفاوتی نداشت‮.‬
ج‮) ‬با محاسبه‌ی توده‌ی عضلانی بدون چربی و میزان فعالیت‮ ‬‭(‬VO2max‭)‬‮ ‬به اندازه‌ی قابل توجهی درگروه با کمبود ذخیره‌ی آهن کمتر از گروه با ذخیره‌ی طبیعی بود‮.‬
استنباط ضمنی آزمایش‌های انجام شده بالا این است‮. ‬شناگران زنی که با کاهش ذخیره‌ی آهن‮ (‬فریتین کمتر12میلی‮‌ ‬درلیتر)و هموگلوبین طبیعی هستند،اجرای عملیات ورزشی آنان دراوج حداکثر فعالیت شدیداً‮ ‬به مخاطره می‌افتد‮. ‬این مشکل را درتوانایی تمرین‌های روزانه ی آنان هم در انجام عملیات ورزشی مسابقه یی بروزکرده و نمایان شود‮.‬
به مخاطره افتادن اجرای عملیات ورزشی درگروه اول با کاهش ذخیره ی آهن (فریتین کمتر12‮‬میلی گرم‌درلیتر‮)‬و هموگلوبین طبیعی بیشتر به علت عدم مصرف اکسیژن،‮ ‬درعملیات است تا اختلال درکاهش حمل اکسیژن،‮ ‬چون که مقدار هموگلوبین در هر دو گروه طبیعی است‮. ‬بنابراین علائم سنتی و جا افتاده ی بالینی کم خونی فقر آهن که مربی یا پزشک ممکن است آنها را مشاهده کند آشکار نیستند فقط اثر کمبود ذخیره ی آهن آنان در تمرین های مداوم ورزشی یا اوج عملیات ورزشی در مسابقات ممکن است علنی شده وتجربه شوند‮.‬
2ـ تکمیل آهن ازراه خوراکی ممکن است ظرفیت‮  ‬هوازی را بازسازی کند‮.‬
هدف تحقیق دوم آزمایش اثر مصرف دوز بالای آهن برای‮ ‬12هفته روی افزایش حجم گلبول قرمز وتوانایی اجرای عملیات ورزشی درافرادی با کمبود ذخیره ی آهن بدون علائم آشکار کم خونی آهن بود‮  ‬40‮ ‬نفر ورزشکار نخبه و بردبارجوان که مبتلا به کاهش ذخیره‌ی آهن بودند‮ (‬فریتین کمتر20‮‬میلی‌گرم در لیتر‮) ‬و هموگلوبین طبیعی بیشتر از‮ ‬۱۳/۵‬گرم درلیتر برای مردان بیشتر از‮۷/۱۱‬گرم در لیتر برای زنان به شکل تصادفی دراین دو گروه انتخاب شدند‮.‬
گروه یک روزانه‮ ‬200‮ ‬میلی‌گرم روزانه دارو‮ (‬آهن‮) ‬دریافت کردند‮ . ‬گروه دوم روزانه دارونما به همان شکل بدون‮ (‬آهن‮) ‬دریافت کردند هر دودسته ظرفیت هوازی و‮ ‬غیرهوازی آنان قبل از12هفته و بعد از12هفته با تردمیل اندازه گیری شد‮.‬
نتـایــج‮:‬
الف ـ درگروه اول‮: ‬بامصرف داروی‮ (‬آهن دار‮) ‬فریتین از‮ ‬15‮ ‬میلی گرم درلیتر به حدود‮ ‬36‮ ‬میلی گرم درلیتر درآخرهفته ی12‮ ‬افزایش یافت‮.‬
ب ـ درگروه دوم‮: ‬دارونما فریتین به شکل معنی دار افزایش نشان نداد و دراندازه ی پائینی حدود‮ ‬13میلی گرم درلیتر درآخر هفته ی‮ ‬12باقی ماند‮.‬
ج ـ حجم گلبول قرمز در هر دو گروه درزمان آزمایش تغییری نکرد‮.‬
د ـ ظرفیت توانایی اجرای عملیات هوازی ورزشی درگروه اول مصرف‌کننده داروی(آهن دار‮) ‬افزایش یافت ولی درظرفیت توانایی اجرای عملیات هوازی ورزشی درگروه دارونما تغییری حاصل نشد‮.‬
هـ ـ ظرفیت اجرای عملیات‮ ‬غیرهوازی در بین دوگروه مانند همدیگر بود وتغییری نکرد‮.‬
استنباط ضمنی از آزمایش های انجام شده بالا این است‮.‬
اول‮: ‬اگر ذخیره ی آهن‮ (‬فریتین‮) ‬یک ورزشکار کمتر از‮ ‬15میلی گرم درلیتر باشد ظرفیت هوازی او شــانسی نــدارد که به حداکثر‮ ‬‭(‬Maximum‭)‬‮‬برسد،‮ ‬یا به زبان دیگرغیرقابل بهره وری است‮.‬
دوم‮: ‬ترمیم میزان پایین ذخیره ی آهن(فریتین‮) ‬با مصرف املاح دو ظرفیتی آهن به حد طبیعی،‮ ‬سبب افزایش توانایی اجرای عملیات هوازی ورزشی برای مدت طولانی تری می شود‮.‬
کاهش و تخلیه ی ذخیره ی آهن تا پیدایش وعلنی شدن علائم بالینی و آزمایشگاهی روتین در‮ ‬CBC‮ ‬در کم خونی فقرآهن زمان بر است‮. ‬جانشینی کمبود آهن درافراد مبتلا به کم خونی فقر آهن نیز یک پدیده ی زمانبر است و حدود‮ ‬6تا‮ ‬8‮ ‬هفته طول می کشد‮. ‬بنابراین یک آزمایش‮ ‬غربالگری برای تشخیص کاهش فریتین وجبران آهن با برنامه ریزی حدود یک ونیم تا دوماه وقت لازم دارد به علاوه مصرف قرص دو ظرفیتی آهن که درمان اصلی و انتخابی است‮ + ‬رژیم های‮ ‬غذایی‮ ‬‭(‬Hem-lron‭)‬‮ ‬گوشت قرمز،‮ ‬گوشت سفید ماکیان،‮ ‬ماهی، میگو و‮ ... ‬برای به دست آوردن حداکثر آهن خوراکی لازم است‮. ‬خوردن سایر‮ ‬غذاهایی که‮‬‭(‬Non hem lron‭)‬‮ ‬دارند مثل حبوبــات،‮ ‬سبــزی های با بـــرگ سبز تیـره،‮ ‬انواع آجیــل و‮ ...‬ کمکی محسوب می شوند‮.‬