لیزر‭ ‬در‭ ‬دندانپزشکی‭ ‬یک‭ ‬وسیله‌ی‭ ‬جدید‭ ‬در‭ ‬دست‭ ‬دندانپزشکان‭ ‬برای‭ ‬انجام‭ ‬اعمال‭ ‬دندانپزشکی‭ ‬است‭. ‬کاربرد‭ ‬لیزر‭ ‬امکان‭ ‬می‌دهد‭ ‬که‭ ‬دندانپزشک‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬اعمال‭ ‬را‭ ‬بدون‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬بی‌حسی‭ ‬موضعی‭ ‬انجام‭ ‬دهد‭ ‬که‭ ‬باعث‭ ‬تخفیف‭ ‬اضطراب‭ ‬بیمارمی‌شود‭ ‬و‭ ‬ازطرفی‭ ‬قابلیت‭ ‬کاری‭ ‬دندانپزشک‭ ‬را‭ ‬بالا‭ ‬برده‭ ‬و‭ ‬نیازی‭ ‬به‭ ‬ارجاع‭ ‬بیمار‭ ‬به‭ ‬متخصص‭ ‬نمی‌باشد‭. ‬لیزر‭ ‬عملکرد‭ ‬دندانپزشکان‭ ‬متخصص‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬دگرگون‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬بسیاری‭ ‬ازاعمال‭ ‬جراحی‭ ‬بافت‭ ‬نرم‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬کمتر‭ ‬و‭ ‬ترمیم‭ ‬بسیار‭ ‬عالی‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭ ‬ونیاز‭ ‬به‭ ‬کاربرد‭ ‬بی‌حسی‭ ‬موضعی‭ ‬را‭ ‬دربسیاری‭ ‬ازموارد‭ ‬برطرف‭ ‬می‌کند‭. ‬لیزر‭ ‬Er,Cr:YSGG‭ ‬با‭ ‬طول‭ ‬موجnm‌2780‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ازطریق‭ ‬فعال‭ ‬سازی‭ ‬ذرات‭ ‬آب‭ ‬که‭ ‬ازنوک‭ ‬فیبر‭ ‬نوری‭ ‬با‭ ‬نسبت‭ ‬مختلف‭ ‬آب‭ ‬وهوا‭ ‬برای‭ ‬برش‭ ‬نسج‭ ‬سخت‭ ‬و‭ ‬نرم‭ ‬بدون‭ ‬ایجاد‭ ‬ترک‭ ‬ریز‭ ‬درماتریکس‭ ‬مینا‭ ‬خارج‭ ‬می‌شود؛‭ ‬عمل‭ ‬می‌کند‭. ‬کاربرد‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬هیدراسیون‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬است‭. ‬برخورد‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬بافت‭ ‬با‭ ‬ذرات‭ ‬پر‭ ‬توان‭ ‬آب‭ ‬انرژی‮«‬هیدروکینتیک‮»‬‭ ‬نامیده‭ ‬می‌شود‭. ‬با‭ ‬کاربرد‭ ‬لیزر‭ ‬Er,Cr:YSGG‭ ‬دندانپزشک‭ ‬قادر‭ ‬به‭ ‬کسب‭ ‬نتایج‭ ‬بسیار‭ ‬مطلوب‭ ‬و‭ ‬استثنایی‭ ‬در‭ ‬روند‭ ‬جراحی‭ ‬و‭ ‬ترمیم‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬است‭.‬

روش‭ ‬بالینی‭:‬

مورد‭ ‬اول‭ ‬کودک‭ ‬8‭ ‬ساله‭ ‬با‭ ‬نهفتگی‭ ‬هر‭ ‬دو‭ ‬دندان‭ ‬قدامی‭ ‬فک‭ ‬بالا‭ ‬در‭ ‬نسج‭ ‬نرم،‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬سن‭ ‬بیمار‭ ‬و‭ ‬احتمال‭ ‬حرکت‭ ‬مزیالی‭ ‬دندانهای‭ ‬لاترال‭ ‬وعوارض‭ ‬ارتدنسی‭ ‬در‭ ‬آینده،‭ ‬تصمیم‭ ‬به‭ ‬نمایان‭ ‬کردن‭ ‬دندانها‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬جراحی‭ ‬شد‭. ‬از‭ ‬روش‭ ‬لیزر‭ ‬با‭ ‬نوک‭ ‬T4‭ ‬و‭ ‬سه‭ ‬تنظیم‭ ‬مختلف‭ ‬که‭ ‬بتوان‭ ‬بی‌حسی‭ ‬لیزر‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آورد‭ ‬استفاده‭ ‬شد‭. ‬یکی‭ ‬از‭ ‬مزایای‭ ‬کاربرد‭ ‬لیزر‭ ‬صرفنظر‭ ‬کردن‭ ‬از‭ ‬روش‭ ‬متداول‭ ‬تزریق‭ ‬است‭. ‬البته‭ ‬به‭ ‬رغم‭ ‬مؤثر‭ ‬نبودن‭ ‬آن‭ ‬درهر‭ ‬موقعیتی‭ ‬با‭ ‬انتخاب‭ ‬مورد‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬تمرین‭ ‬مداوم‭ ‬ازآن‭ ‬برای‭ ‬کسب‭ ‬بی‌حسی‭ ‬می‌توان‭ ‬استفاده‭ ‬نمود‭.‬

‭ ‬اولین‭ ‬تنظیم‭ ‬در‭ ‬0‭/‬25W‭ ‬و‭ ‬هوای‭ ‬10٪‭ ‬بدون‭ ‬آب‭ ‬بود‭ ‬تا‭ ‬بتوان‭ ‬ناحیه‌ی‭ ‬برش‭ ‬را‭ ‬مشخص‭ ‬نمود‭. ‬فاصله‌ی‭ ‬مناسب‭ ‬ازطریق‭ ‬خط‭ ‬سفید‭ ‬لیزر‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬شروع‭ ‬به‭ ‬برش‭ ‬می‌کند‭. ‬دراین‭ ‬مرحله‌ی‭ ‬اولیه‌،‭ ‬تیرگی‭ ‬زیاد‭ ‬نسج‭ ‬نباید‭ ‬دیده‭ ‬شود‭. ‬سپس‭ ‬تنظیم‭ ‬با‭ ‬0‭/‬5W‭ ‬و‭ ‬هوای10٪‭ ‬بدون‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬همان‭ ‬خط‭ ‬برش‭ ‬ادامه‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬درمرحله‌ی‭ ‬سوم‭ ‬از‭ ‬توان‭ ‬0‭/‬75W‭ ‬با‭ ‬10٪‭ ‬هوا‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬آب‭ ‬استفاده‭ ‬شد‭. ‬این‭ ‬کار‭ ‬با‭ ‬هدف‭ ‬کسب‭ ‬بی‭ ‬حسی‭ ‬ودستیابی‭ ‬به‭ ‬راهنمایی‭ ‬برای‭ ‬تعیین‭ ‬محل‭ ‬نمایان‭ ‬شدن‭ ‬برش‭ ‬جراحی‭ ‬است‭. ‬

با‭ ‬افزایش‭ ‬نیرو‭ ‬نسج‌تیره‌تر‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬برش‭ ‬تهاجمی‌تر،‭ ‬با‭ ‬کسب‭ ‬بی‌حسی‭ ‬از‭ ‬تنظیم‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬لیزر‭ ‬در‭ ‬1‭/‬5‭ ‬W‭ ‬با‭ ‬7٪‭ ‬آب‭ ‬و11٪‭ ‬هوا‭ ‬استفاده‭ ‬می‌شود‭. ‬از‭ ‬نوک‭ ‬G4 که‭ ‬باعث‭ ‬برش‭ ‬ظریف‌تر‭ ‬می‌شود‭ ‬استفاده‭ ‬شد‭. ‬از‭ ‬آب‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬عامل‭ ‬برش‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬استفاده‭ ‬نمی‭ ‬شود‭ ‬زیرا‭ ‬نسج‭ ‬هیدراته‭ ‬است‭. ‬لذا‭ ‬با‭ ‬خروج‭ ‬تنظیم‭ ‬آب‭ ‬وهوا‭ ‬از‭ ‬تنظیم‭ ‬نسج‭ ‬سخت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬فقط‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مکانیسم‭ ‬‌خنک‌کننده‭ ‬برای‭ ‬برش‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬استفاده‭ ‬شد‭. ‬نوک‭ ‬G4‭ ‬با‭ ‬حرکت‭ ‬جلو‭ ‬ـ‭ ‬عقب‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬خط‭ ‬برش‭ ‬که‭ ‬توسط‭ ‬نوک‭ ‬T4‭ ‬تعیین‭ ‬شده‭ ‬عمل‭ ‬می‌کند‭. ‬برش‭ ‬عمیق‌تر‭ ‬تاحدی‭ ‬که‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬مانع‭ ‬از‭ ‬رویش‭ ‬دندان‭ ‬قدامی‭ ‬فک‭ ‬بالا‭ ‬برداشته‭ ‬شود‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭. ‬بیمار‭ ‬بعد‭ ‬ازیک‭ ‬هفته‭ ‬مراجعه‭ ‬نمود‭ ‬ومشکلی‭ ‬گزارش‭ ‬نشد‭. ‬دندانهای‭ ‬قدامی‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬قرارگیری‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬اصلی‭ ‬خود‭ ‬رویش‭ ‬نمودندشکل(1).‬

مورد‭ ‬دوم‭ ‬دختر‭ ‬بچه10ساله‭ ‬با‭ ‬فقدان‭ ‬رویش‭ ‬دو‭ ‬دندان‭ ‬قدامی‭ ‬فک‭ ‬بالا‭ ‬و‭ ‬لاترال‭ ‬راست‭ ‬فک‭ ‬بالا‭. ‬در‭ ‬نمای‭ ‬رادیوگرافی‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬2‭/‬3‭ ‬ریشه‭ ‬تکامل‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬احتمال‭ ‬نهفتگی‭ ‬دندانها‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬ادامه‌ی‭ ‬رشد‭ ‬ریشه‭ ‬بدون‭ ‬رویش‭ ‬دندان‭ ‬ازلثه‭ ‬وجود‭ ‬داشت‭. ‬کودک‭ ‬دچار‭ ‬مشکل‭ ‬تکلم‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬مشکلات‭ ‬روحی‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬فقدان‭ ‬رویش‭ ‬دندانهای‭ ‬قدامی‭ ‬در‭ ‬وی‭ ‬بارز‭ ‬بود‭. ‬تصمیم‌‭ ‬به‭ ‬نمایان‭ ‬کردن‭ ‬دندانها‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬لیزر‭ ‬شد‭. ‬دراین‭ ‬مورد‭ ‬بیمار‭ ‬به‭ ‬رغم‭ ‬تلاش‭ ‬مکرر‭ ‬برای‭ ‬کسب‭ ‬بی‌حسی‭ ‬با‭ ‬لیزر‭ ‬احساس‭ ‬ناراحتی‭ ‬می‌کرد‭ ‬لذا‭ ‬3‭/‬4‭ ‬کارپولCarbocaine‌‭ ‬3٪‭ ‬برای‭ ‬بی‌حس‭ ‬کردن‭ ‬موضعی‭ ‬وی‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬رفت‭ ‬و‭ ‬ادامه‌ی‭ ‬کار‭ ‬مطابق‭ ‬بیمار‭ ‬قلبی‭ ‬بودشکل (2).

بحث‭:‬

لیزر‭ ‬محاسن‭ ‬زیادی‭ ‬برای‭ ‬دندانپزشک‭ ‬ازنظر‭ ‬اقدام‭ ‬درمانی‭ ‬روی‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬ارائه‭ ‬داده‭ ‬است‭ ‬مانند‭ ‬حذف‭ ‬بی‌حسی‭ ‬موضعی‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬ازموارد‭. ‬این‭ ‬مسأله‭ ‬در‭ ‬دندانپزشکی‭ ‬اطفال‭ ‬شایان‭ ‬اهمیت‭ ‬است؛‭ ‬ازنظر‭ ‬حذف‭ ‬ترس‭ ‬واضطراب‭ ‬کودک‭ ‬وحذف‭ ‬خطر‭ ‬عوارض‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬تزریق‭ ‬مانند‭ ‬آسیب‭ ‬کودک‭ ‬به‭ ‬نسج‭ ‬بی‌حس‭ ‬خود‭.

علتهای‭ ‬اثر‭ ‬بی‌حس‌کننده‌ی‭ ‬لیزر‭ ‬را‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬اثر‌گذرای‭ ‬بی‌حس‌کننده‌ی‭ ‬آن‭ ‬می‌دانند‭ ‬زیرا‭ ‬لیزر‭ ‬درتماس‭ ‬دائمی‭ ‬با‭ ‬نسج‭ ‬نیست‭. ‬حالت‭ ‬pulsation‭ ‬لیزر‭ ‬باعث‭ ‬تماس‭ ‬متقاطع‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬زمانهای‭ ‬کوتاه‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬موجب‭ ‬تخفیف‭ ‬تحریک‭ ‬درد‭ ‬هنگام‭ ‬بهSکارگیری‭ ‬آن‭ ‬می‌شود‭. ‬لیزر‭ ‬لزوم‭ ‬کاربرد‭ ‬scalpel‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬برش‭ ‬برطرف‭ ‬می‌‌کند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬کمک‭ ‬لیزر‭ ‬بهتر‭ ‬می‌توان‭ ‬در‭ ‬میزان‭ ‬تهاجمی‭ ‬بودن‭ ‬برش‭ ‬برای‭ ‬حذف‭ ‬نسج‭ ‬کنترل‭ ‬داشت‭. ‬لذا‭ ‬دندانپزشک‭ ‬دارای‭ ‬مهارت‭ ‬کمتر‭ ‬در‭ ‬زمینه‌ی‭ ‬کاربرد‭ ‬آن،‭ ‬با‭ ‬قراردادن‭ ‬لیزر‭ ‬درتنظیم‭ ‬پایین،‭ ‬قادر‭  ‬به‭ ‬برش‭ ‬نسج‭ ‬به‭ ‬آهستگی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬همان‭ ‬نتیجه‭ ‬با‭ ‬زمان‭ ‬و‭ ‬دقت‭ ‬بیشتر‭ ‬می‌رسد‭. ‬فرضاً‭ ‬ارتدنتیست‭ ‬که‭ ‬تعلیم‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬برش‭ ‬نسج‭ ‬نرم‭ ‬به‭ ‬آنها‭ ‬داده‭ ‬نشده‭ ‬ممکن‌است‭ ‬ازاین‭ ‬امکانات‭ ‬استفاده‭ ‬نماید‭. ‬اثر‭ ‬هموستاتیک‭ ‬لیزر‭ ‬نیز‭ ‬درمقایسه‭ ‬با‭ ‬کاربرد‭ ‬scalpel‭ ‬ونخ‭ ‬بخیه‭ ‬مطرح‭ ‬است‭. ‬لیزر‭ ‬ترومای‭ ‬وارد‭ ‬به‭ ‬نسج‭ ‬را‭ ‬کاهش‭ ‬می‌دهد‭ ‬وزمان‭ ‬ترمیم‭ ‬را‭ ‬تسریع‭ ‬می‌بخشد‭. ‬لیزر‭ ‬با‭ ‬سوزاندن‭ ‬cauterize‭ ‬نسج‭ ‬حین‭ ‬برش‭ ‬ازمیزان‭ ‬خونروی‭ ‬در‭ ‬ناحیه‭ ‬می‌کاهد‭ ‬و‭ ‬مانند‭ ‬موارد‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬لزومی‭ ‬به‭ ‬بخیه‭ ‬زدن‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬برش‭ ‬نیز‭ ‬نمی‌باشد‭ ‬و‭ ‬نمای‭ ‬ناحیه‌ی‭ ‬جراحی‭ ‬شده‭ ‬نیز‭ ‬بهتر‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬ترمیم‭ ‬و‭ ‬آسایش‭ ‬بیمار‭ ‬نیز‭ ‬بهتر‭ ‬است‭. ‬درموارد‭ ‬گزارش‭ ‬شده،‭ ‬نسج‭ ‬یک‭ ‬هفته‭ ‬بعداز‭ ‬جراحی‭ ‬صورتی‭ ‬دانه‌دانه‭ ‬stippled‭ ‬وسالم‭ ‬بود‭.

‬