Middle East Respi ratory syndome یا MERS یک بیماری باعلت ویروسی بهنام کروناویروس و بانام اختصاصی از بیماران کروناویروس جدیدبوده که کل سیستم تنفسی را درگیرمیکند. بیشتر بیماران علائم شدید بیماری تنفسی با علائم تب، سرفه وکوتاهی تنفس داشته،30درصد مرگومیر دارد.
این بیماری اولینبار از عربستان گزارش شدهاست البته در بررسیهای گذشته مشخصشده اولین مورد MERS پنجماه قبل ازآن (آوریل2012) و در اردن بوده است. تاکنون تمامی موارد MERS درکشورهای شبهجزیره عربستان و اطراف آن بوده است (شامل عربستان سعودی، قطر، اماراتمتحده، عمان، مصر و اخیراً ایران) هرچند شواهدی مبنیبر انتقال مردم سیّار و ثابت در اجتماع وجود ندارد ولی موارد تماس نزدیک به نزدیک بیمار (ازجمله انتقال بیماران و زندگی با آنها) از عوامل خطر سرایت میباشد.
MERS تمام افراد و با هرشرایط سنی (ازیک سال تا بیشاز 90سال)را درگیر کرده است. از منشاء این ویروس اطلاع چندانی دردست نیست ولی علاوه بر انسان (قطر، مصر و عربستان) به یک مورد خفاش (در عربستان) نیز گزارش شده است.
وجود آنتیبادیها در تعدادی از شترها در برخی کشورهای دیگر نشاندهندهی عفونت قبلی با این ویروس دراین جانوران است. بههرحال اینکه منشاء اولیه شتر یا خفاش است مشخص نمیباشد و نیازمند بررسیهای بیشتر است.
علائم و نشانهها:
اغلب بیماران علائم ناخوشی تنفسی حاد شدید همراه با علائم تب و سرفه وکوتاهی تنفسی دارند. تعدادی نیز علائم گوارشی شامل اسهال، تهوع و استفراغ دارند. عوارض این بیماری شامل (ذاتالریه) و نارساییکلیه بوده که درخیلی از بیماران بدحال مشاهده میشود. مرگومیر حدود 30درصد بوده که غالب اینها دارای بیماری زمینهیی میباشند. تعدادی نیز علائم خفیف (همانند سرماخوردگی) داشته یاحتی فاقد هرگونه علائم بودهاند که در اغلب موارد بهبودی داشتهاند. براساس تحقیقات انجام شده بیماران با علائم و اختلالات زمینهیی احتمال بیمارشدن و شدتیافتن بیماری داشتهاند. این اختلالات زمینهیی شامل دیابت، کانسر یا بیماری مزمن ریوی، قلبی یا کلیوی و همچنین نقص ایمنی میباشد. دوره (از تماس تا علامتدارشدن) حدود 12تا14روز است.
انتقال:
سرایت MERS از راه تماس نزدیک همانند انتقال بیماری یا زندگی با فردآلوده و بیمار است. همچنین سرایت بیماری به پرسنل بهداشتی در موارد قابلتوجهی گزارش شدهاست. غالب بیماران یا در کشورهای شبهجزیرهی عربستان و اطراف آن زندگیکرده یا به این مناطق مسافرت داشتهاند و یا اینکه درتماس با این گروه افراد بودهاند.
درمان و پیشگیری:
درحالحاضر واکسنی جهت پیشگیری تولید نشده است و رعایت اصول بهداشتی در پیشگیری از بیماری فوقضروری میباشد.
1ـ شستشوی دستها بهمدت 20دقیقه با آبوصابون و آموزش آن به اطفال درصورت عدم وجود صابون، استفاده از مواد ضدعفونیکننده با پایهی الکلی توصیه میشود.
2ـ هنگام سرفه و عطسه دهان و بینی با دستمالکاغذی گرفته شود و انداختن آن در سطل زباله.
3ـ عدمتماس دستهای شستهنشده با دهان، بینی و چشمها.
4ـ عدمتماسهای شخصی و نزدیک مثل روبوسی، استفاده از ظروف خوراکی و نوشیدنی مشترک.
5ـ تمیز و ضدعفونیکردن سطوح تماس شامل اسباب و وسایل و نیز دستگیرهی درها.
درمان:
داروی ضدویروس اختصاصی وجود ندارد و بیشتر درمان علامتی میباشد. برای موارد شدید درمان مراقبتی حیاتی ارگانها قابل اجراست.
در انتــها چند نکته قـــابل طرح است:
CDC توصیهکرده تغییر برنامهی سفر بهخاطر ترس از بیماری لازم نیست و فقط باید اصول بهداشتی اولیه بهطور عمومی و اختصاصی رعایت شود. همچنین اطلاعرسانی به مسافران بهخصوص زائران حج توسط آژانسهای مسافرتی و مسوولان کاروانها به شکل بروشورها یا کلاسهای آموزشی اجرا شود. همچنین مراجعهکنندگان از مناطق آلوده تا 14روز پساز بازگشت چنانچه علائم مشکوک به عفونت کروناویروس داشته باشند لازم است بلافاصله اقدامات تشخیصی و مراقبتی لازم در آنها بهعملآمده و درشرایط ویژه بستری شوند.
